Các nhà lãnh đạo ASEAN tại lễ khai mạc - Ảnh: Nhật Bắc
Các nhà lãnh đạo ASEAN tại lễ khai mạc - Ảnh: Nhật Bắc

Lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 27 đã diễn ra sáng nay ngày 21-11 tại thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia. Ngay sau lễ khai mạc là phiên họp toàn thể của Hội nghị.

Phát biểu tại phiên họp toàn thể, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh một trong những thách thức an ninh nghiêm trọng nhất đối với khu vực hiện nay là những diễn biến ngày càng phức tạp ở Biển Đông. "Việc bồi đắp, tôn tạo và xây dựng quy mô lớn các đảo, đá và các hoạt động đơn phương khác ở Biển Đông đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, làm gia tăng căng thẳng, xói mòn lòng tin, gây quan ngại sâu sắc cho cộng đồng quốc tế, và có thể dẫn đến nguy cơ quân sự hóa và xung đột trên biển, đe dọa hòa bình và ổn định khu vực" - Thủ tướng khẳng định.

Thủ tướng nêu rõ việc bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông là lợi ích và trách nhiệm chung của ASEAN cũng như các nước trong và ngoài khu vực; thể hiện uy tín và vai trò trung tâm của ASEAN. Hiệp hội đã có nhiều nỗ lực trong việc xử lý vấn đề Biển Đông, kể cả bày tỏ quan ngại và lập trường chung về vấn đề này, gần đây nhất là tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 26 (tháng 4-2015) và Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 48 (tháng 8-2015).

Thủ tướng đề nghị ASEAN cùng với Trung Quốc cam kết không theo đuổi - không có hành động quân sự hóa ở Biển Đông - Ảnh: Nhật Bắc
Thủ tướng đề nghị ASEAN cùng với Trung Quốc cam kết không theo đuổi - không có hành động quân sự hóa ở Biển Đông - Ảnh: Nhật Bắc

Thủ tướng cho rằng thực tế tình hình này đòi hỏi ASEAN tiếp tục đoàn kết, thống nhất và thực hiện một số công việc. Đó là cần kịp thời lên tiếng bày tỏ quan ngại chung về những diễn biến phức tạp và hành động đơn phương ở Biển Đông, cùng với những hệ lụy xấu và rất nguy hiểm của nó.

Bên cạnh đó, cần thúc đẩy việc tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là các nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) 1982, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tự kiềm chế, không có hành động gây phức tạp và căng thẳng thêm tình hình.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị cần đẩy mạnh thực hiện các biện pháp xây dựng lòng tin, giảm căng thẳng và ngăn ngừa xung đột thông qua các cơ chế của ASEAN. "Theo hướng đó, Việt Nam chúng tôi đề nghị ASEAN chúng ta cùng với Trung Quốc cam kết không theo đuổi - không có hành động quân sự hóa ở Biển Đông. Tăng cường trao đổi và thúc đẩy Trung Quốc thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố của các bên về ứng xử ở Biển Đông (DOC), trước mắt tập trung cụ thể hóa Điều 5; trao đổi thực chất, sớm thông qua Bộ Quy tắc COC" - Thủ tướng nhấn mạng trong bài phát biểu của mình.

Cũng tại phiên toàn thể, các nhà lãnh đạo ASEAN chia sẻ quan ngại sâu sắc về các diễn biến phức tạp ở Biển Đông, nhấn mạnh giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982, thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC và sớm đạt được COC, kêu gọi các bên tự kiềm chế và không tiến hành các hoạt động có thể làm phức tạp tình hình hoặc gia tăng căng thẳng, nhất trí cần phát huy vai trò của ASEAN trong việc xử lý vấn đề này.

Trước đó, trong Lễ khai mạc, Thủ tướng Malaysia Najib Tun Abdul Razak cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở Biển Đông, giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, kêu gọi các bên tự kiềm chế và không có các hành động gây phức tạp tình hình hoặc làm gia tăng căng thẳng. “ASEAN cần hành động nhiều hơn nữa trên bình diện quốc tế theo một phương thức rõ ràng là khi chúng ta cùng nhau hành động, chúng ta sẽ hùng mạnh hơn các quốc gia đơn lẻ”- Thủ tướng Najib Tun Abdul Razak nói.

 

D.Ngọc