Tại buổi làm việc với Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân liên quan đến các công tác triển khai, nâng cấp Trung tâm Điều hành giao thông thông minh mới đây, ông Lê Quốc Cường, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông TP, cho biết tại TP, trung bình cứ 7 km có 1 camera. Chưa tính số lượng thấp hơn nhiều nước, hệ thống camera hiện chưa đồng bộ và thiếu sự kết nối, chia sẻ.

Nhận diện "điểm nghẽn", lên giải pháp

Ông Cường thừa nhận hiện nay có vướng mắc khá lớn là hệ thống camera đang xây dựng nhưng hạ tầng lại đi thuê, số lượng lớn và tốn kém, chưa kể còn ảnh hưởng đến yếu tố an toàn. Hiện sở đang xây dựng đề án liên quan đến hạ tầng viễn thông cho đô thị thông minh. Theo ông Cường, số lượng camera đầu tư từ nguồn xã hội hóa rất lớn, khoảng 37.000 chiếc, vì vậy, nếu tận dụng tốt và đầu tư phù hợp thì có thể phủ khắp. "Hơn nữa, hệ thống camera giao thông hiện chỉ lắp đặt ở độ cao từ 8-10 m, gây hạn chế trong quan sát. Do đó, các đơn vị đang nghiên cứu phủ rộng hơn và nâng độ cao trong lắp đặt camera" - ông Cường nêu giải pháp.

CAMERA ĐÂU HẲN LÀ MẮT THẦN! (*): Tận dụng cũ, đồng bộ mới - Ảnh 1.

Trung tâm Quản lý đường hầm sông Sài Gòn hiện là một trong những đầu mối lớn kết nối hệ thống camera giám sát giao thông trên địa bàn TP HCM Ảnh: GIA MINH

Theo ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải (GTVT) TP, các lĩnh vực thuộc sở quản lý, hiện đang triển khai nhiều giải pháp trong ứng dụng công nghệ thông minh, đặc biệt là các công tác triển khai, nâng cấp Trung tâm Điều hành giao thông thông minh. Trong đó, Trung tâm Giám sát và Điều khiển giao thông hiện được lắp đặt, kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu của 775 camera giám sát giao thông. Từ hệ thống màn hình, nhân viên vận hành ghi nhận tình hình giao thông tại các nút giao có camera kết nối, từ đó chia sẻ với các đơn vị liên quan chủ động xử lý.

Trước mắt, ông Lâm cho biết Sở GTVT đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án lắp đặt camera giám sát giao thông trên địa bàn. "Từ nay đến cuối năm 2019 sẽ đầu tư thêm 90 camera từ nguồn vốn xử phạt hành chính vi phạm an toàn giao thông trên địa bàn TP. Bên cạnh đó, các đơn vị cũng từng bước nâng cấp Cổng Thông tin giao thông, số hóa cơ sở dữ liệu và ứng dụng hệ thống thông tin địa lý vào quản lý cơ sở dữ liệu hạ tầng, phần mềm quản lý duy tu và dự án" - ông Lâm thông tin.

Bắt đầu có mô hình chuyên nghiệp

Ở góc độ địa phương, các quận - huyện cũng đang bắt đầu đầu tư chuyên nghiệp, đây được xem là những bước tiến để nâng cấp hệ thống camera. Tại quận 1, địa phương này đang tích cực đầu tư đồng bộ, nâng chất hệ thống camera để thành "mắt thần" giữ an ninh trật tự trên địa bàn. Ông Lâm Ngô Hoàng Anh, Chánh Văn phòng UBND quận 1, cho biết để tận dụng nguồn xã hội hóa, hiện UBND quận đã triển khai đầu tư hệ thống camera an ninh thông minh tích hợp vào Trung tâm Điều hành đô thị thông minh của TP, bảo đảm việc kết nối các camera giám sát an ninh nơi công cộng đơn lẻ của các cơ quan, đơn vị, khu dân cư đóng trên địa bàn quận về đầu mối này.

Cũng theo ông Hoàng Anh, tháng 1-2018, quận chính thức vận hành hệ thống camera an ninh thông minh tích hợp trên 750 camera từ các khu dân cư trên địa bàn 10 phường và lưu trữ về Trung tâm Điều hành đô thị thông minh. "Đến nay, địa phương có 1.100 mắt camera được lắp đặt theo hình thức xã hội hóa; tích hợp, kết nối vào một hệ thống chung để lưu trữ và khai thác" - ông Hoàng Anh cho biết. Chánh Văn phòng UBND quận 1 cũng thông tin hệ thống camera an ninh thông minh có tính năng cảnh bảo bằng phương pháp phân tích hình ảnh thông minh và tự động gửi thông tin cảnh báo đến các cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi xâm nhập khu dân cư đêm khuya, leo rào, lảng vảng, đám đông tụ tập bất thường. Ngoài ra còn có thể nhận dạng biển số xe, từ đó đưa ra quyết định xử lý giảm thiểu các mối đe dọa tiềm ẩn, tăng cường an ninh trật tự. Đặc biệt, hệ thống này còn gửi cảnh báo kèm theo hình ảnh đến các đơn vị, tổ chức liên quan thông qua ứng dụng Zalo và tin nhắn SMS. Ngoài ra, hệ thống còn có khả năng phân tích hình ảnh thông minh: mặt người, khói, lửa, nhận diện biển số của phương tiện giao thông trong tương lai. "Hệ thống camera thông minh sẽ tự động ghi nhận hình ảnh và gửi thông tin cảnh báo về trung tâm. Thông tin đồng thời được gửi đến chủ tịch và trưởng công an phường, chủ tịch quận, trưởng công an quận và chánh văn phòng quận. Sau một năm thí điểm, hệ thống đã giúp quận 1 giữ vững tình hình an ninh trật tự xã hội" - ông Lâm Ngô Hoàng Anh chia sẻ.

Tại quận Gò Vấp, đại diện Trung tâm camera giám sát an ninh của địa phương này cũng cho hay trước mắt đang mở rộng mạng lưới, đồng thời dần nâng cao chất lượng trong quá trình thay mới camera đã hư hỏng. Phía trung tâm thông tin vừa tiếp nhận 30 camera thông minh, chất lượng cao, có thể bắt được biển số xe do quận đầu tư lắp tại các tuyến đường trọng điểm, những điểm nóng về an ninh, giao thông. "Giá thành cao nhưng phải thừa nhận chất lượng vượt trội, với hệ thống này, công dụng của mắt thần sẽ được phát huy tối đa" - đại diện trung tâm này chia sẻ.

Đã có khung chuẩn cho camera

Nhìn nhận công tác triển khai, ứng dụng công nghệ trong quản lý và điều hành giao thông, an ninh trật tự, một số chuyên gia giao thông cho rằng TP HCM hiện có nhiều tiến triển nhưng vẫn rất hạn chế. Chẳng hạn như tại một số dự án giao thông thông minh đã triển khai, đa số chỉ mang tính chất thí điểm, riêng lẻ và rời rạc. Trong khi đó, quá trình triển khai ứng dụng công nghệ thông tin lĩnh vực giao thông, nhiều dự án thiếu đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý và khai thác. Bởi qua đánh giá, các hệ thống chủ yếu phục vụ cho nhu cầu riêng từng ngành, không thống nhất với cơ quan chủ trì đầu tư, khai thác và vận hành, trong đó như hệ thống camera là một điển hình. "Do đó, TP phải có một đầu mối để thống nhất, đồng bộ hệ thống camera nằm ở các quận - huyện, tiến tới "biến" hệ thống này thành "mắt thần" canh giữ an ninh, trật tự địa bàn" - các chuyên gia giao thông kiến nghị.

Liên quan vấn đề kết nối đồng bộ các camera, Phó Chủ tịch UBND TP Trần Vĩnh Tuyến cho biết với những camera sẵn có của các cơ quan, đơn vị, khu dân cư trên địa bàn, hiện nếu có thể kết nối được thì kết nối. Còn những camera mới, ông Tuyến thông tin hiện UBND TP đã ban hành khung kiến trúc về camera và các quận, huyện phải thực hiện theo để bảo đảm đồng bộ, thống nhất về sau. Theo ông Tuyến, khung này quy định các chỉ tiêu về kỹ thuật, kiến trúc…, khi các đơn vị nhà nước làm phải tuân thủ theo những quy định đó. Còn về phía người dân thì hiện nay, TP đang đẩy mạnh các công tác tuyên truyền để đầu tư.

Bí thư Thành ủy TP Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo trong năm 2019, có thể làm ngay các đầu việc là đầu tư thêm 90 camera giao thông, đồng thời nghiên cứu xin thí điểm quy trình phạt nguội vi phạm giao thông. Trên cơ sở đó, TP sẽ cùng các bộ - ngành đánh giá lại và xây dựng cụ thể các quy trình. 

Nên tính toán thứ tự ưu tiên

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông đô thị, việc nâng cao chất lượng hệ thống camera giúp mang lại hiệu quả lớn nhưng kinh phí đầu tư theo đó cũng không hề nhỏ. Vì vậy, nếu áp dụng theo một tiêu chuẩn chung đối với tất cả hệ thống camera an ninh hoặc camera giao thông trên toàn TP là khá tốn kém. Đơn cử như với camera giao thông chất lượng tốt, hoạt động được trong mọi điều kiện thời tiết, có thể đo đếm số lượng, tốc độ xe, khoảng cách để giám sát xử phạt..., chi phí đầu tư cả trăm triệu đồng.

Vì vậy, trong bối cảnh hiện nay, đối với những lĩnh vực như giao thông, việc đầu tư mới camera phục vụ chuyên ngành cần theo các tiêu chuẩn kỹ thuật nhất định, còn đầu tư từ nguồn xã hội hóa cho camera an ninh như tại các phường - xã thì cũng nên nghĩ đến việc hỗ trợ một phần kinh phí thì may ra mới đúng khung, đúng chuẩn.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 23-7

PHAN ANH - GIA MINH - THU HỒNG