Chung cư Mỹ Đức gồm 4 block với tổng cộng 800 căn hộ là nơi sinh sống của khoảng 2.400 cư dân. Mặc dù vậy, lối vào chung cư là con hẻm nhỏ trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (phường 21, quận Bình Thạnh, TP HCM). Ngay ngã ba từ đường Xô Viết Nghệ Tĩnh vào hẻm chung cư, kẹt xe diễn ra như cơm bữa. Điều các cư dân lo nhất là cháy, bởi khi đó xe cứu hỏa có luồn lách vào hiện trường thì lửa cũng đã bùng phát khắp chung cư. Chưa kể, "mạng nhện" giăng ngang dọc con hẻm thì xe thang khó lòng mà vào hẻm để cứu người.

Danh sách chung cư trong hẻm sợ cháy, nổ sẽ thành thảm họa ở TP HCM còn rất dài. Đó là chung cư Mỹ Phước trong hẻm 280 Bùi Hữu Nghĩa (quận Bình Thạnh) hoặc 3 chung cư bị nhét trong hẻm 284 Lũy Bán Bích (quận Tân Phú), các chung cư trong những con hẻm ở Tô Hiến Thành, Thành Thái (quận 10)... Điểm chung của các chung cư này là được cấp phép xây cao hàng chục tầng, cho hàng ngàn người dân ở nhưng hạ tầng lại chẳng có gì.

Chung cư trong hẻm: Cháy làm sao cứu?! - Ảnh 1.

Chung cư Mỹ Đức nằm trong hẻm 220 Xô Viết Nghệ Tĩnh, quận Bình Thạnh, TP HCM khá chật chội, hạn chế khả năng cứu hỏa

Một chủ tịch UBND phường ở quận 10 cho biết khi một chung cư vào hoạt động là phát sinh đủ vấn đề, từ chợ tự phát đến kẹt xe, tạm trú cho đến an ninh trật tự. Nhiều hạng mục như trung tâm thương mại, hồ bơi, trường học… được chủ đầu tư quảng cáo lúc chào bán nhưng khi đưa dân vào ở lại không có dẫn đến cư dân tập trung phản đối gây mất trật tự khu vực. Còn PCCC thì do các ngành chức năng kiểm tra, nghiệm thu và dựa vào sự chủ động của ban quản trị, ban quản lý tòa nhà, phường không thể can thiệp sâu hơn.

Tại sao chung cư lại nằm trong hẻm và ai cấp phép? Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, ông Lê Hoàng Châu, nhận định nhiều chung cư, cao ốc chen chúc trong các hẻm nhỏ là do đơn vị cấp phép dựa vào quy hoạch trên giấy và đường dự phóng mà không nhìn vào thực tế. Ông Châu dẫn chứng có nhiều tuyến hẻm được quy hoạch lộ giới lên đến 20 m nhưng thực tế chỉ có 5 m vẫn được cấp phép xây dựng nên khi dân vào ở thì nhiều hệ lụy phát sinh, làm giảm chất lượng sống. Chưa kể, an toàn PCCC cho các chung cư này là một thách thức cho lực lượng cứu hỏa bởi hẻm nhỏ, nhà dân 2 bên đường cơi nới.

Chung cư vẫn sẽ là lựa chọn trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, kéo giá đất tăng vùn vụt nhưng nếu các đơn vị chức năng vẫn tùy tiện cấp phép theo kiểu ngồi phòng lạnh thì sẽ đẩy hàng vạn người dân vào cảnh hiểm nguy khi không bảo đảm yêu cầu về PCCC mà vụ cháy chung cư Carina vừa qua là bài học điển hình. 

Bài và ảnh: SỸ ĐÔNG