Ông Vũ Ngọc Điệp, cư dân chung cư City Gate (quận 8, TP HCM), có lẽ là người kiên trì nhất trong việc phản ánh thông tin về việc phòng cháy chữa cháy (PCCC) nơi mình sinh sống không bảo đảm an toàn đến với phóng viên Báo Người Lao Động. Ông nói sở dĩ ông mong muốn báo chí lên tiếng là vì khi vừa vào chung cư City Gate sinh sống, ông đã chứng kiến thảm kịch đau lòng tại chung cư Carina nằm đối diện căn hộ của ông.

Nhắc đến là tức

Ông Điệp kể sau thảm kịch ở chung cư Carina khoảng 3 tuần thì chuông báo cháy ở chung cư City Gate reo khẩn thiết. Lúc này, ông chỉ biết ôm lấy con chạy thục mạng từ tầng 14 xuống dưới đất. Vừa đến tầng trệt chưa kịp lấy lại sức, loa thông báo cho rằng chỉ là sự cố do hệ thống bị lỗi. "Tưởng sau lần đó, ban quản lý sẽ rút kinh nghiệm để bảo dưỡng tốt hệ thống giám sát cháy. Tuy nhiên, vài tháng sau, chuông báo cháy lại réo liên tục. Cư dân chung cư cuống cuồng thoát thân để rồi lại nhận thông báo hệ thống báo cháy bị lỗi. Nhiều lần như vậy, từ trạng thái gấp gáp tìm nơi an toàn để lánh thì nay không ít hộ dân mở cửa ra dò hỏi nhau rồi quay vào nhà. Nhắc đến chuyện này là tức" - ông Điệp kể và nói như vậy là vô cùng nguy hiểm, bởi nếu cháy thật thì dễ xảy ra thảm kịch!

Ám ảnh cháy đeo đẳng dân chung cư - Ảnh 1.

Chung cư Rivera Park Sài Gòn (quận 10, TP HCM) đưa cư dân vào sinh sống 3 năm nhưng vẫn chưa thể nghiệm thu phòng cháy chữa cháy

Tương tự, tại chung cư Kingdom 101 (quận 10) dù hệ thống PCCC vừa mới đưa vào hoạt động nhưng vẫn gặp sự cố báo cháy liên tục. Những ngày đầu, cư dân tháo nhau chạy xuống tầng trệt, dần dần quen với âm thanh nên không muốn quan tâm nữa. Điều này càng khiến những người vốn cứ nghe chuông là chạy như ông Điệp càng thêm bức xúc.

Ngoài hệ thống báo cháy bị lỗi, ở TP HCM còn có tình trạng rất nhiều chung cư không bảo đảm an toàn PCCC, chưa nghiệm thu PCCC nhưng vẫn có hàng ngàn người sinh sống. Điển hình như chung cư Rivera Park Sài Gòn (quận 10), sau hơn 3 năm, cư dân nơi đây mới phát hiện tầng 1, 2, 3 và cả tầng kỹ thuật được ngăn vách làm văn phòng công ty trong khi chức năng các tầng này gồm nhà sinh hoạt cộng đồng... Ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng Ban Quản trị chung cư lô A, B - cho biết hơn 420 căn hộ đang sống trong cảnh bất an khi quả bom an toàn về cháy liên tục treo lơ lửng. Hiện tại cư dân gửi đơn khắp nơi với mong muốn trả lại an toàn cho người dân. "Mặc dù Công an quận 10 đã yêu cầu đình chỉ hoạt động của công ty đang sử dụng phần diện tích trái phép để làm văn phòng. Tuy nhiên, đến nay mọi thứ vẫn diễn ra bình thường" - ông Tuấn bức xúc nói và mong sự việc mau chóng được giải quyết để cư dân chung cư không phải ám ảnh bởi hỏa hoạn.

Trong khi đó, theo phản ánh của người dân, chúng tôi tìm đến chung cư Lý Chiêu Hoàng (quận Bình Tân) thì phát hiện rất nhiều trụ nước PCCC hư hỏng nghiêm trọng, hành lang chưa trang bị bình chữa cháy theo quy định. Đặc biệt, hệ thống cửa thoát hiểm bị một số hộ dân chiếm làm nơi chứa hàng hóa kinh doanh. "Khi nghe đài, báo thông tin cháy ở nơi này, nơi khác là chúng tôi lại nghĩ ngay đến hiểm họa ở nơi mình sinh sống. Với tình trạng coi thường an toàn PCCC như vậy thì ai mà không sợ" - bà B., một cư dân chung cư Lý Chiêu Hoàng, bày tỏ.

485 chung cư không bảo đảm an toàn PCCC

Phản hồi vì sao chung cư liên tục báo cháy khiến cả ngàn hộ dân bên trong ám ảnh, đại diện Ban Quản lý chung cư City Gate cho biết do thiết bị báo cháy quá nhạy(!?). "Đơn vị có thuê một công ty bảo dưỡng, bảo hành các thiết bị PCCC nhưng trong thời gian giãn cách xã hội, đơn vị vận hành hệ thống an toàn PCCC gặp khó khăn đi lại vì không có "giấy đi đường" nên việc bảo dưỡng hệ thống PCCC chưa thật tốt"(?!) - đại diện Ban Quản lý chung cư City Gate nại lý do.

Nói về sự việc ở chung cư Rivera Park Sài Gòn, đại tá Huỳnh Quang Tâm - Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn, cứu hộ (PC07) Công an TP HCM - cho biết việc chuyển đổi công năng các tầng 1, 2, 3 chưa bảo đảm tính pháp lý về xây dựng, vì vậy chưa có căn cứ để lực lượng chức năng kiểm tra xác nhận việc nghiệm thu PCCC. "Để bảo đảm an toàn, PC07 đề nghị khắc phục hậu quả để không xảy ra cháy, nổ gây thiệt hại nghiêm trọng" - đại tá Huỳnh Quang Tâm nhấn mạnh. Trong năm qua, PC07 đã đình chỉ và xử phạt 8 chung cư vi phạm về an toàn PCCC và cứu nạn, cứu hộ. Nhiều chung cư hiện nay bị chiếm dụng các lối thoát hiểm, thang thoát nạn không được đầu tư như thiết kế ban đầu.

Thống kê mới nhất của Sở Xây dựng TP HCM cho thấy hiện trên địa bàn thành phố có 485 chung cư không bảo đảm an toàn PCCC. Trong đó, lỗi ở các chung cư mới thường gặp là không bảo đảm yêu cầu về lối thoát nạn. Liên quan đến an toàn PCCC, mới đây nhất, UBND TP Thủ Đức tiến hành khảo sát và ghi nhận 8 chung cư có hệ thống PCCC xuống cấp, 9 chung cư không có hệ thống PCCC. Trước thực trạng này, UBND TP Thủ Đức đề nghị công an sớm có biện pháp cải tạo, sửa chữa hệ thống PCCC tại những chung cư đã xuống cấp và xử lý triệt để những chung cư không trang bị PCCC. 

Cần chế tài thật mạnh

Theo luật sư Nguyễn Anh Minh, Đoàn Luật sư TP HCM, để xảy ra tình trạng trên, nguyên nhân đầu tiên cần kể đến là chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực PCCC chưa đủ tính răn đe, mức xử phạt quá thấp so với lợi nhuận mà chủ đầu tư được hưởng lợi. Kế đến là xuất phát từ việc phải bàn giao căn hộ đúng cam kết theo hợp đồng và phần khác là do chủ đầu tư tự ý điều chỉnh thiết kế, thi công sai so với thiết kế được duyệt nên chưa đủ điều kiện để được nghiệm thu về PCCC.

"Việc để người dân vào sinh sống trong những chung cư, nhà cao tầng khi chưa nghiệm thu PCCC là vi phạm pháp luật. Vì vậy, cần phải có chế tài mạnh hơn với chủ đầu tư chung cư như đình chỉ hoạt động kinh doanh hoặc xử lý về mặt hình sự. Phải như vậy mới mong tình trạng không an toàn PCCC chấm dứt" - luật sư Minh đề nghị.

Bài và ảnh: LÊ PHONG