Năm 2015, Bộ Y tế và Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã ban hành Thông tư liên tịch số 24 quy định tiêu chuẩn sức khỏe của người lái xe và cơ sở y tế khám sức khỏe cho người lái. Thông tư này nói rõ việc khám sức khỏe được thực hiện tại cơ sở y tế đã được cấp phép và theo mẫu hướng dẫn sẵn của Bộ Y tế. Đồng thời tại Thông tư số 14 của Bộ Y tế năm 2013 hướng dẫn khi các cơ sở y tế nhận hồ sơ phải đối chiếu ảnh với người đến khám, trực tiếp khám. Vậy nhưng theo điều tra của chúng tôi, nhiều cơ sở đào tạo lái xe ở tỉnh Thừa Thiên - Huế có dấu hiệu câu kết với các phòng khám để cấp khống giấy khám sức khỏe cho người học lái xe hạng A1.

Nộp tiền là xong

Trường CĐ Giao thông Huế ở số 365 Điện Biên Phủ (TP Huế) là một trong 3 cơ sở được tiếp nhận đào tạo bằng lái môtô hạng A1 ở tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Sau Tết nguyên đán 2020, mỗi ngày nơi đây có rất đông học viên (HV) đến đăng ký học. Thủ tục đăng ký ở đây rất đơn giản, các HV chỉ cần điền tên, tuổi, ký tên vào đơn xin học, giấy khám sức khỏe, bản photocopy CMND, nộp 350.000 đồng rồi đợi đến ngày học và thi. "Đến ngày học sẽ có cán bộ y tế khám sức khỏe" - nhân viên tiếp nhận hồ sơ giải thích cho các HV.

Tuy nhiên, theo điều tra của chúng tôi, nhiều HV nói rằng chẳng cần khám sức khỏe bởi đã có nhà trường hoặc "cò" lo. "Bạn em làm hồ sơ giùm. Đến ngày là đi thi, chẳng khám gì cả" - Ch.T.M.Nh (SN 2000), một HV thi vào ngày 25-2, cho biết. Hai HV khác nói rằng họ đăng ký hồ sơ tại trường, chẳng cần khám sức khỏe nhưng vẫn đủ điều kiện học và thi.

Trong khi đó, Ph.Th.H.Nh (SN 1999) kể lại rằng cô lên fanpage "Trung tâm học bằng lái xe Huế" đăng ký và được nhân viên của họ về tới nhà làm hồ sơ với giá 535.000 đồng. Theo hướng dẫn của Nh., chúng tôi liên hệ qua messenger với "trung tâm" trên và được yêu cầu để số điện thoại lại. Ít phút sau, một người tên Trang, xưng là nhân viên "trung tâm", điện thoại tới.

Ngày 27-2, chúng tôi được người này liên hệ để làm hồ sơ. Chỉ cần nộp cho người này số tiền 535.000 đồng, ghi hồ sơ, ký vào đơn, chẳng khám sức khỏe thì đã đủ điều kiện, đợi ngày đến thi. "Làm dịch vụ nên chẳng cần đi khám, đi học, đến ngày thì đến thi" - cô này nói.

ĐIỀU TRA: Lật tẩy chiêu khám sức khỏe lái xe - Ảnh 1.

Nhân viên Trường CĐ Giao thông Vận tải Huế hướng dẫn điền hồ sơ học lái xe A1 cho phóng viên vào ngày 13-3. Vào ngày 23-6, hồ sơ phát lại cho phóng viên để vào sát hạch đã được phòng khám tự điền kết quả

Không khám vẫn kết luận đủ sức khỏe

Đến ngày 4-3, chúng tôi được bố trí sát hạch tại Trường CĐ Giao thông Huế với danh sách hơn 170 người. Trong căn phòng ở tầng 2 trường này, chúng tôi được phát lại hồ sơ để điền một số thông tin trước khi di chuyển đến phòng chờ thi. Hồ sơ sát hạch do Sở GTVT tỉnh Thừa Thiên - Huế đóng dấu giáp lai vào ảnh. Tuy nhiên, điều bất ngờ là chẳng có vị bác sĩ nào tới gặp, cũng chẳng điện thoại hỏi vài câu nhưng vẫn được Công ty TNHH Cựu Quân Y Nguyễn Xuân Dũ, đường Đặng Thái Thân (TP Huế) cấp với kết luận đủ điều kiện học bằng A1.

Trong giấy khám sức khỏe đề ngày 29-2 được các vị bác sĩ Nguyễn Văn Nam, Dương Quang Anh, Lê Vũ Phong, Lê Thị Thu Hạnh... ký tên với kết luận các kết quả khám lâm sàng, bao gồm tâm thần, thần kinh đều bình thường, hô hấp, cơ xương khớp, nội tiết đều bình thường, mắt không có kính 10/10. Các chỉ số về huyết áp đều đẹp: mạch 78 lần/phút, huyết áp 10/70 mmg. Mạnh tay hơn là bà Võ Thị Thanh Kiểm kết luận âm tính các xét nghiệm bắt buộc về ma túy, bao gồm test morphin/heroin, amphetamin, methamphetamin, marijuana (cần sa). Vị này cũng ghi kết quả xét nghiệm nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở 0,00 mg/lít khí dù chưa hề gặp.

Ngày 13-3, chúng tôi tới bộ phận tiếp nhận hồ sơ của Trường CĐ Giao thông Huế đăng ký học bằng A1. Sau khi bán mẫu hồ sơ với giá 10.000 đồng, một nhân viên nam, mặt bịt khẩu trang tận tình hướng dẫn cho chúng tôi cách ghi đơn đăng ký học. "Anh chỉ ghi nội dung thông tin cá nhân, ký họ tên nhưng không ghi ngày tháng năm ở đơn. Giấy khám sức khỏe ghi ở phần nhỏ về các thông tin cá nhân, ký và ghi rõ họ tên rồi nộp lại, tới ngày học họ sẽ khám cho anh" - người này hướng dẫn.

Chúng tôi làm theo yêu cầu và nộp lại, kèm theo chi phí 350.000 đồng, bao gồm học phí, phí sát hạch, khám sức khỏe và được hẹn thi vào cuối tháng 3. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, đến chiều 23-6 chúng tôi mới được bố trí thi tại cơ sở trên.

Tại phòng đợi thi, chúng tôi được phát lại tập hồ sơ dự thi để điền một số thông tin. Và không ngoài dự đoán, giấy khám sức khỏe của chúng tôi cũng do Công ty TNHH Cựu Quân Y Nguyễn Xuân Dũ tự "vẽ" rồi cấp nhưng không ghi ngày, tháng. Chẳng ai xa lạ, cũng những vị trên, đã tự điền những con số phù hợp để ông Nguyễn Xuân Dũ ký tên, đóng dấu đủ điều kiện sức khỏe học bằng lái A1.

Đã từng phát hiện, đình chỉ

So với Trường CĐ Giao thông Huế thì cơ sở đào tạo bằng lái xe A1 Công ty CP Xe khách Thừa Thiên - Huế số 99 An Dương Vương (TP Huế) có số HV ít hơn. Vào ngày 2-7, trong vai HV, chúng tôi được một nhân viên ở công ty này tiếp nhận và hướng dẫn ghi hồ sơ học bằng A1. "Ghi thông tin về cá nhân. Phần tự khai ở giấy khám sức khỏe cứ tự điền vào, khi đi học thì sẽ có người khám" - người này hướng dẫn.

Thấy chúng tôi mang kính, người này tiếp tục: "Có cận hay không thì tự đánh dấu vào phần tự khai". Hoàn tất bản tự khai, người này sau khi tiếp nhận hồ sơ liền bảo chúng tôi vào chụp ảnh: "Mắt yếu có đeo kính, ghi (cận) 0,5 độ nghe". Cơ sở này thu số tiền 370.000 đồng nhưng không đưa biên nhận, trong đó bao gồm học phí, lệ phí sát hạch và phí khám sức khỏe rồi hẹn ngày 10-7 đến thi.

Ông Nguyễn Đặng Phước Lâm, Trưởng Phòng Đào tạo Trường CĐ Giao thông Huế, nói HV học bằng hạng A1 đăng ký tại trường hoặc thông qua các cộng tác viên dịch vụ. Ông Lâm một mực khẳng định các HV khi đến học thì nhà trường hợp đồng cơ sở y tế để khám sức khỏe. "Các cộng tác viên của nhà trường họ hoạt động độc lập, trường nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ mới tiếp nhận. Trước khi thi, trường nộp danh sách, hồ sơ tất cả HV lên Sở GTVT để họ quản lý và chỉ trả lại cho HV khi họ được cấp bằng" - ông Lâm nói thêm.

Ông Nguyễn Mậu Duyên, Trưởng Phòng Nghiệp vụ y Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên - Huế, cho biết 2 cơ sở y tế nêu trên đều được phép khám sức khỏe, bao gồm cho các đối tượng học lái xe. Ông Duyên khẳng định rằng quy trình khám sức khỏe cho người học lái xe phải trực tiếp, người thật việc thật. "Quy trình khám thì bác sĩ nội không được khám ngoại và ngược lại theo nguyên tắc cho phép. Tuy nhiên, do đơn giản, trình độ bác sĩ dư sức nên có thể nhắc nhở. Còn việc bác sĩ tự điền thông tin mà không khám là làm khống, không được phép" - ông Duyên nói thêm. Theo ông Duyên, cách đây không lâu, Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên - Huế đã thanh tra phát hiện một số sai sót trong quá trình khám sức khỏe ở 2 cơ sở y tế trên. "Họ có sai sót và chúng tôi đã buộc tạm dừng một thời gian để chấn chỉnh mới được phép khám sức khỏe lại" - ông Duyên cho biết. 

Trong quá trình điều tra, chúng tôi ghi nhận việc “cò” dịch vụ (công tác viên nhà trường) rất có “quyền lực” ở phòng phát hồ sơ để mang tới phòng đợi thi. Họ có thể xem hồ sơ, phát cho HV, hướng dẫn không ký trước ở bản kết quả sát hạch nếu hồ sơ có người khác làm giúp, ai bị cận phải báo rõ.

"Có khám chi mô"

Chiều 10-7, chúng tôi đến cơ sở đào tạo bằng lái xe A1 Công ty CP Xe khách Thừa Thiên - Huế sát hạch. Tại phòng chờ thi lý thuyết, chúng tôi được phát lại hồ sơ thi, trong đó có giấy khám sức khỏe đề ngày 5-7 do Công ty TNHH Phòng khám Đa khoa Âu Lạc (TP Huế) cấp đã đủ điều kiện học bằng A1 với những chỉ số phù hợp dù không khám. Trong tờ giấy đó, các bác sĩ như Trần Sĩ Phước, Nguyễn Văn Minh, Phạm Thị Thu... đã kết luận rằng thị lực mỗi mắt không mang kính đều 9/10, có tật khúc xạ; mạch 76 lần/phút, huyết áp 100/60 mmHg; hô hấp, cơ xương khớp đều bình thường. Các xét nghiệm ma túy cũng âm tính, tim phổi bình thường.

Không chỉ chúng tôi mà một số HV dự thi ở cơ sở này nói rằng họ cũng trải qua một quy trình khám sức khỏe như trên. Ông Ph.V.M, ngụ thị xã Hương Thủy (tỉnh Thừa Thiên - Huế), cho biết do lớn tuổi nên mắt kém, đi khám cận 1,5 độ nên mang kính. Tuy nhiên, khi đến làm hồ sơ học bằng A1 tại đây, ông cho biết chẳng thấy cơ sở y tế khám. "Tới đăng ký, đưa CMND vào thì họ phát giấy ra ghi, có khám chi mô. Nộp 370.000 đồng, đến ngày học và thi thôi" - ông M. nói.

Bài và ảnh: QUANG NHẬT