Tỉnh Quảng Bình hiện có 2 cảng cá là Nhật Lệ (TP Đồng Hới) và Sông Gianh (huyện Bố Trạch) do Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Bình thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) tỉnh Quảng Bình quản lý. Tuy nhiên, các cảng cá này hiện xuống cấp nghiêm trọng, chật chội, ô nhiễm nặng…, gây khó khi tàu thuyền cập bến.

Xuống cấp, ô nhiễm nghiêm trọng

Cảng cá Sông Gianh đi vào hoạt động từ năm 2001, với tổng vốn đầu tư 19 tỉ đồng từ nguồn dự án ADB do Bộ Thủy sản (nay sáp nhập vào Bộ NN-PTNT) làm chủ đầu tư. Cảng có diện tích 22.000 m2, được thiết kế cho khoảng 30 chiếc tàu công suất từ 150 CV, dài từ 12 m trở xuống cập cảng trong một ngày. Cảng có 2 cầu tàu với tổng chiều dài gần 110 m, trung bình mỗi năm đón 7.000 lượt tàu ra vào với số lượng hàng hóa được bốc xếp lên xuống từ 9.000 - 12.000 tấn/năm.

Đây là một trong những cảng cá lớn nhất của khu vực Bắc Trung Bộ, nơi neo đậu cho các tàu cá của ngư dân trong và ngoài tỉnh. Thời gian gần đây, lượng tàu cá cập cảng cá Sông Gianh tăng mạnh, gây ra tình trạng quá tải dẫn đến xuống cấp, hư hỏng. Bề mặt bê-tông trên các cầu tàu, chỗ neo đậu bong tróc, trụ và sàn cầu nhiều chỗ sắt bung ra. Khu nhà chờ, sân bãi, đường ra vào cảng cũng sụt lún gây trở ngại cho việc vận hành, bốc dỡ hàng hóa lên xuống tàu. Mặt khác, cát bồi dưới chân các cầu cảng khiến mực nước chỉ còn từ 2 đến 5 m làm nhiều tàu cá thường xuyên mắc cạn khi thủy triều hạ. Ông Nguyễn Văn Sơn, một chủ tàu ở huyện Bố Trạch, cho biết sau khi đánh bắt ở các vùng biển xa và ngư trường Hoàng Sa, tàu cá của ông về cập cảng cá Sông Gianh để bán hải sản và tiếp nhiên liệu nhưng thời gian gần đây, phải đợi nhiều giờ, thậm chí cả ngày, mới cập cảng được, khi thủy triều xuống thì tàu bị mắc cạn không thể ra khơi.

Cảng cá Nhật Lệ được xây dựng từ năm 2000, có tổng diện tích 4,5 ha với vốn đầu tư 20 tỉ đồng từ nguồn vốn cho biên giới hải đảo. Trung bình mỗi năm, cảng đón từ 2.000 đến 2.500 lượt tàu thuyền ra vào với khoảng 9.000 tấn hàng được bốc lên xuống tàu. Tuy nhiên, hiện khu neo đậu, bốc dỡ hàng hóa tại đây chỉ đáp ứng khoảng 20% lượng tàu cá cập cảng. Bên cạnh đó, cảng cá Nhật Lệ cũng đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Theo ghi nhận, toàn bộ mặt sân bãi trong khu vực cảng, nhà phân loại hải sản đã hỏng, sụt lún, nứt nẻ; hệ thống xử lý nước thải bị tê liệt dẫn đến tình trạng ngập úng trong mùa mưa. Ngoài ra, tại 2 cảng cá Sông Gianh và Nhật Lệ thường xuyên diễn ra tình trạng ô nhiễm vì rác thải và nước rửa cá, phát sinh mùi hôi thối, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Dồn ứ tàu thuyền vì cảng cá xuống cấp - Ảnh 1.

Cảng cá Sông Gianh xây dựng đã gần 20 năm

Chỉ đáp ứng 20%-30% tàu thuyền cập cảng

Ông Nguyễn Trung Sơn, Trưởng Ban Quản lý cảng cá Sông Gianh, thừa nhận tình trạng cảng cá ngày một xuống cấp trầm trọng và quá tải gây khó khăn cho tàu thuyền ngư dân mỗi lần ra vào cập cảng. "Có đợt cao điểm, hàng chục lượt tàu cá ngư dân xếp hàng chờ cập cảng, ảnh hưởng đến việc bốc dỡ hàng hóa. Lượng xe tải cung cấp nguyên liệu, lương thực cho tàu cá hoặc thu mua hải sản phải đậu ngoài khu vực cầu cảng để trung chuyển, hết sức bất tiện" - ông Sơn nhìn nhận.

Ông Trần Đăng Thảo - Phó Giám đốc Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Bình, cho biết hiện công suất của 2 cảng cá chỉ đáp ứng 20%-30% tàu thuyền có nhu cầu vào neo đậu, bốc dỡ hàng hóa; số còn lại phải neo đậu, bốc dỡ hàng ở các "bến cóc", gây khó khăn cho việc thống kê, kiểm soát tàu cá cũng như hàng hóa bốc dỡ. Theo ông Thảo, UBND tỉnh Quảng Bình đã cấp kinh phí để tu sửa nhưng vẫn chưa được đồng bộ. "Về lâu dài, cần đầu tư, xây dựng lại các hệ thống cảng cá mới, nạo vét khu vực các chân cầu cảng để tăng số lượng tàu cập bến, sửa chữa thêm các hạng mục trong khu vực cảng để phát triển hậu cần nghề cá, trú tránh bão cũng như quản lý tàu thuyền trên địa bàn tỉnh được thuận lợi" - ông Trần Đăng Thảo đề nghị. 

Cảng cá "kêu cứu" vì xác tàu mục nát

Cảng cá Sa Huỳnh, phường Phổ Thạnh, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi hiện có hàng chục con tàu bỏ hư hỏng, mục nát neo đậu nhiều năm qua gây ô nhiễm, ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động thu mua, chế biến hải sản tại đây. Ông Phạm Minh Hải, cán bộ phụ trách thủy sản Ban Quản lý cảng cá Sa Huỳnh, cho biết: "Chúng tôi tìm cách liên hệ chủ tàu nhưng chỉ được vài người, còn các chủ tàu khác đã tháo gỡ máy móc bán để lại xác tàu nhưng phía cảng cũng không thể thu dọn vì sợ bị chủ tàu kiện". Theo ông Nguyễn Văn Mười, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Quảng Ngãi, chi cục đã làm việc với các đơn vị liên quan, kiểm tra hồ sơ, xác định chủ tàu để tham mưu cho Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Ngãi có phương án giao trách nhiệm cho ngành hay địa phương xử lý xác tàu.

T.Trực

Dồn ứ tàu thuyền vì cảng cá xuống cấp - Ảnh 3.
Bài và ảnh: Hoàng Phúc