Hồ Mậu Lâm (nằm trên địa bàn xã Mậu Lâm, huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa) là một trong những hồ chứa nước lớn của huyện Như Thanh. Hồ này là nguồn cung cấp nước chính tưới tiêu cho hàng trăm ha đất nông nghiệp của 2 xã Mậu Lâm và Phú Nhuận. Tuy nhiên, do lòng hồ đã bồi lắng nhiều, tính năng tích nước ngày một ít nên ngày 3-2-2017, ông Nguyễn Đình Xứng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, đã ký quyết định chấp thuận chủ trương cho Công ty Trường Minh thực hiện việc nào vét hồ Mậu Lâm với mục tiêu để tăng khả năng trữ nước cho hồ phục vụ sản xuất nông nghiệp.

3 năm chưa nạo vét được 1 m lòng hồ

Ngoài ra, dự án còn triển khai nạo vét khe suối Ông Ai có chiều dài 1,7 km (nguồn nước chính dẫn về hồ) và khe Trắng dài gần 1,3 km (vùng hạ lưu tràn xả lũ) để thông dòng chảy, tăng khả năng tiêu thoát lũ, giảm bồi lắng, xói lở, ngập úng đất sản xuất nông nghiệp 2 bên bờ khe và cải tạo đường cứu hộ tràn để phục vụ cứu hộ cứu nạn khi có thiên tai. Dự án được thực hiện theo hình thức xã hội hóa, Công ty Trường Minh bỏ tiền đầu tư và được tận thu đất, cát trong quá trình thực hiện nạo vét.

Dự án nạo vét chậm tiến độ, dân khổ đủ đường - Ảnh 1.

Hồ Mậu Lâm - nguồn cung cấp nước tưới cho hàng trăm ha lúa của xã Phú Nhuận và Mậu Lâm (huyện Như Thanh) trơ đáy, bồi lắng nhiều nhưng chưa được nạo vét

Điều đáng nói, sau khi được phê duyệt dự án, Công ty Trường Minh chưa thực hiện nạo vét lòng hồ, mà chủ yếu đưa máy móc tới những vị trí có cát, sỏi ở suối Ông Ai (thuộc thôn Cầu Hồ, xã Mậu Lâm) để hút cát bán ra ngoài khiến người dân 2 xã Phú Nhuận và Mậu Lâm rất bức xúc, bởi dự án chờ mãi không thấy triển khai mà hậu quả từ việc hút cát người dân lại "lĩnh đủ".

"Bà con chúng tôi không rõ dự án này thực hiện kiểu gì mà chỉ thấy công ty này tập trung hút cát mang đi bán, xe ôtô tải trọng lớn ra vào chở cát khiến đường hư hỏng, gây bụi bặm cho người dân sống 2 bên đường. Thậm chí, công ty này chưa thực hiện nạo vét lòng hồ mà còn gián tiếp ngăn dòng suối Ông Ai dẫn tới hồ Mậu Lâm gây cạn nước, không đủ cung cấp nước khiến hàng trăm ha đất gieo cấy của 2 xã phải bỏ không"- một người dân bày tỏ.

Bức xúc của người dân là có cơ sở, bởi thực tế tại đây cho thấy hồ Mậu Lâm đã cạn gần như trơ đáy, việc bồi lắng hồ đứng trên bờ có thể thấy rất rõ, nhưng không hề thấy 1 chiếc máy móc hay phương tiện nào xuất hiện dưới lòng hồ để thực hiện nạo vét. Còn tại khu vực suối Ông Ai, dưới lòng suối có 2 chiếc máy bơm công suốt lớn dùng để hút cát khiến lòng suối nham nhở khắp nơi, trên bờ một đống cát lớn được hình thành. Chỉ cần đứng khoảng 30 phút, có thể thấy nhiều ôtô ra vào chở cát.

Dự án nạo vét chậm tiến độ, dân khổ đủ đường - Ảnh 2.

Khe suối Ông Ai được Công ty Trường Minh đào bới nham nhở để hút cát mang đi bán

Quyết định của tỉnh "đánh đố" huyện?

Trao đổi với Báo Người Lao Động về việc này, ông Vũ Hữu Tuấn, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Như Thanh, thừa nhận dự án nạo vét hồ Mậu Lâm tới thời điểm này vẫn giậm chân tại chỗ và địa phương cũng rất bức xúc. "Tiến độ của dự án quá chậm, tới thời điểm này mới được có 7%. Phòng cũng đã nhiều lần làm việc đôn đốc công ty phải đẩy nhanh tiến độ, thế nhưng cái khó là quyết định của tỉnh không phân kỳ, không có kế hoạch nạo vét cụ thể theo từng năm để cơ quan chức năng giám sát, đôn đốc, xử lý nếu họ không thực hiện mà chỉ ghi chung chung 5 năm nên huyện không có căn cứ để xử lý, bởi thời gian thực hiện dự án của họ vẫn còn"- ông Tuấn nói.

Cũng theo ông Tuấn, trước bức xúc của cử tri xã Phú Nhuận và Mậu Lâm trong cuộc họp HĐND huyện vừa mới diễn ra, UBND huyện Như Thanh cũng đã có buổi làm việc với Công ty Trường Minh để yêu cầu công ty có giải pháp đẩy nhanh tiến độ. "Kết luận buổi làm việc này, đồng chí Phó chủ tịch UBND huyện đã yêu cầu công ty phải thực hiện nạo vét ngay hồ Mậu Lâm và phải xong trước 30-8. Nếu sau ngày này, công ty không có động thái thực hiện sẽ báo cáo tỉnh cho tạm dừng, thu hồi dự án"- ông Tuấn thông tin thêm.

Dự án nạo vét chậm tiến độ, dân khổ đủ đường - Ảnh 3.

Tràn tiêu thoát lũ tại thôn Cầu Hồ (xã Mậu Lâm) bị băm nát, bụi mù mịt từ hoạt động vận chuyển cát sỏi

Ông Tuấn cũng nhận định yêu cầu là vậy nhưng công ty sẽ khó thực hiện do hiện nay việc thỏa thuận đền bù diện tích bị ảnh hưởng của dự án cho người dân xã Mậu Lâm vẫn chưa xong.

Khi được hỏi việc công ty chỉ hút cát mang đi bán, trong khi công việc chính là nạo vét hồ Mậu Lâm và khe suối công ty không thực hiện, nếu công ty dừng dự án thì tài nguyên quốc gia bị thất thoát lâu nay huyện tính thế nào?, ông Tuấn thừa nhận cũng rất khó để xử lý vì việc này huyện không giám sát, chỉ dựa trên báo cáo của Công ty Trường Minh, trong khi báo cáo của công ty này lại thể hiện chưa khai thác được nhiều.

Bài-ảnh: Tuấn Minh