Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM, UBND TP vừa cấp vốn để thực hiện dự án kết nối các hướng lưu thông ra vào cảng Cát Lái (quận 2). Song song đó, hàng loạt giải pháp khác cũng đang chuẩn bị thực hiện nhằm "giải kẹt" cho khu vực này và cụm cảng Phú Hữu (quận 9) ở kế bên.

Quá tải

Cảng Cát Lái (quận 2) hiện không chỉ đứng đầu TP HCM mà còn cả nước về sản lượng hàng hóa. Theo Sở Giao thông Vận tải (GTVT) TP HCM, lượng hàng tập trung về khu cảng này đang liên tục tăng và đã vượt quy hoạch. Năng lực dự kiến thông qua cảng Cát Lái theo quy hoạch đến năm 2020 vào khoảng 37 triệu tấn/năm, tuy nhiên chỉ tính đến năm 2018 đã vượt mức này, đạt 63,6 triệu tấn, tăng 60% so với quy hoạch. Năm 2019, lượng hàng vẫn đang tăng mạnh, trong 6 tháng đầu năm đạt tới 58,8 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Thế nhưng, hạ tầng giao thông xung quanh lại chưa được đầu tư đồng bộ.

Gấp rút giải cứu đường vào cảng - Ảnh 1.

Đường Nguyễn Duy Trinh, đoạn từ vòng xoay Phú Hữu tới cảng Phú Hữu, ngoài tình trạng kẹt xe thường xuyên còn là nỗi ám ảnh về tai nạn

Ghi nhận thực tế trên các tuyến đường xung quanh cảng Cát Lái, sự quá tải đang ngày càng trầm trọng. Nút giao Mỹ Thủy - điểm kết nối các hướng lưu thông ra vào khu cảng - dù đã đưa vào khai thác hầm chui và cầu vượt nhưng áp lực giao thông chưa giảm bao nhiêu. Xung quanh, một số dự án như cầu Bà Cua mới trên đường Võ Chí Công, cầu qua đảo Kim Cương, cũng đã đưa vào sử dụng nhưng sự căng thẳng không giảm bớt. Đường Nguyễn Thị Định đoạn từ nút giao Mỹ Thủy tới cảng Cát Lái, trên 2 làn ôtô mỗi chiều luôn ken đặc xe tải nặng, container... Chưa kể, tuyến đường này hiện cũng độc đạo nối tới phà Cát Lái, dẫn đến những dịp lễ, Tết, dòng xe khi qua đây hầu như chỉ có thể xếp hàng nhúc nhích. Xung quanh, hàng loạt tuyến đường có kết nối như Đồng Văn Cống, Võ Chí Công..., cảnh kẹt xe cũng thường xuyên xảy ra.

Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra tại các tuyến đường ra vào cảng Phú Hữu (quận 9). Trong đó, ám ảnh nhất là đường Nguyễn Duy Trinh, nối giữa quận 2 và 9 - tuyến độc đạo ra vào cảng Phú Hữu. Ngoài cảnh kẹt xe thường xuyên, trong số hàng loạt điểm đen tai nạn giao thông tại TP HCM, con đường này luôn đứng đầu danh sách và kéo dài liên tục nhiều năm.

Có mặt trên tuyến đường này ngày 25-9, chúng tôi ghi nhận dòng xe container, tải nặng..., dồn dập ra vào cảng Phú Hữu. Nhiều thời điểm, các loại xe ken kín mặt đường, loạn xạ di chuyển, bụi mù mịt. Đường Nguyễn Duy Trinh đoạn từ vòng xoay Phú Hữu vào cảng Phú Hữu bề rộng chỉ khoảng 7-9 m, chỉ cần 2 xe container chạy song song là gần như chiếm trọn mặt đường. Trong khi đó, tuyến đường này tổ chức lưu thông hỗn hợp 2 chiều, không có dải phân cách giữa nhưng không ít xe container vẫn lấn tuyến chạy bạt mạng. Càng rùng mình bởi đoạn đường trên có một trường tiểu học, khi tan lớp, học sinh ùa ra ngoài nhưng các loại xe vẫn phóng như bay. "Buổi tối còn kinh hoàng hơn khi các đoàn xe ben, xe container... chạy như đua, gầm rú cày nát mặt đường" - chị Phương (30 tuổi, nhà trên đường Nguyễn Duy Trinh) ngán ngẩm.

Sơ sẩy là mất mạng

Tại khu vực Cát Lái, ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở GTVT HCM, cho biết hệ thống hạ tầng giao thông chưa được đầu tư đồng bộ, hàng hóa vận chuyển đi và đến cảng hiện chủ yếu qua đường bộ, không có tuyến chuyên dùng. Trong khi tất cả hướng lưu thông lại dồn đến vòng xoay Mỹ Thủy qua đường Nguyễn Thị Định - tuyến độc đạo ra vào cảng Cát Lái, dẫn đến sự quá tải ngày càng nặng nề. Thống kê lưu lượng xe trên đường Nguyễn Thị Định, lãnh đạo Sở GTVT cho biết hiện trung bình có khoảng 16.100 lượt phương tiện/ngày đêm, cao điểm lên tới 18.000 xe. Lưu lượng xe như trên hiện đã vượt gấp đôi năng lực thiết kế của đường Nguyễn Thị Định, kéo theo hàng loạt trục đường có kết nối cũng ngày càng căng thẳng.

Qua đánh giá, Sở GTVT cho biết từ đầu năm 2019 tới nay, giao thông trên các tuyến đường xung quanh cảng Cát Lái tuy khá ổn định nhưng chủ yếu nhờ sự phối hợp chặt của các lực lượng trong tổ liên ngành phản ứng nhanh. Còn thực tế, các nguy cơ chưa được giải quyết triệt để. Vấn đề này có thể thấy như chỉ một sự cố chiếc xe tải cẩu chết máy ở chân cầu Phú Mỹ hôm 9-7, đã gây kẹt xe trầm trọng cho cả khu vực trên, hàng loạt tuyến đường xung quanh cảng Cát Lái như Võ Chí Công, Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Mai Chí Thọ..., dòng xe hỗn loạn, nối đuôi nhau kéo dài hàng chục cây số, nhúc nhích di chuyển.

Trong khi đó, ngoài tình trạng kẹt xe, người dân sống ở khu vực trên còn ám ảnh bởi ô nhiễm bụi cùng hàng loạt vụ tai nạn. Ông Nguyễn Tuấn Kiệt (53 tuổi, chủ một cửa hàng tạp hóa trên đường Nguyễn Thị Định), cho biết đã chứng kiến không ít vụ va chạm từ lớn đến nhỏ trên cung đường này. Bụi mù mịt, dòng xe rầm rập di chuyển, bóp còi loạn xạ kèn cựa nhau..., là những cảnh tượng diễn ra liên tục. "Làn xe 2 bánh trên tuyến đường có dải phân cách tách riêng ôtô, tuy nhiên ở các nhánh rẽ và đặc biệt là qua nút giao Mỹ Thủy, người chạy xe máy chỉ cần sơ sẩy là mất mạng trước đầu xe tải nặng di chuyển liên tục" - ông Kiệt nói.

Mở thêm nhiều hướng... thoát

Trong động thái mới nhất, theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM, UBND TP vừa cấp vốn cho dự án đầu tư xây dựng nút giao Mỹ Thủy (giai đoạn 2). Theo thiết kế, dự án này sẽ xây dựng cầu Mỹ Thủy 3 (nằm giữa cầu Mỹ Thủy 1 và cầu Mỹ Thủy 2), dài 124 m cho 6 làn xe, xây cầu vượt rẽ trái từ cảng Cát Lái đi cầu Phú Mỹ dài 725 m cho 2 làn lưu thông và xây dựng cầu Kỳ Hà 4 trên nhánh rẽ phải từ cầu Phú Mỹ về cảng Cát Lái dài 75 m cho 4 làn lưu thông. Dự án dự kiến triển khai cuối tháng 12-2019, trong đó cầu Mỹ Thủy 3 sẽ xây dựng trước, các hạng mục còn lại sẽ thi công tùy theo tiến độ giải phóng mặt bằng ở quận 2. Tổng mức đầu tư xây dựng 1.435 tỉ đồng, trong đó vốn xây lắp 1.087 tỉ đồng.

Theo Sở GTVT, trước mắt để giảm áp lực giao thông tại khu vực trên, một trong những giải pháp sắp tới là mở rộng các tuyến đường cửa ngõ cụm cảng Cát Lái - Phú Hữu, gồm các tuyến Võ Chí Công, Đồng Văn Cống, Nguyễn Thị Định và Nguyễn Duy Trinh. Tại phía quận 9, Sở GTVT cũng cho biết sẽ thực hiện một số giải pháp như mở nhánh rẽ từ đường dẫn cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây xuống tuyến Đỗ Xuân Hợp nhằm giảm lưu lượng xe dồn về. Đồng thời, mở thêm 1 làn đường dành cho xe rẽ trái từ tuyến Mai Chí Thọ về đường dẫn cao tốc nêu trên để tăng khả năng thoát xe qua nút giao. "Ngoài ra, một tuyến giao thông mới kết nối giữa cảng Cát Lái đến đường Võ Chí Công cũng đang được nghiên cứu xây dựng và đẩy nhanh tiến độ kết nối tuyến Vành đai 2 ra xa lộ Hà Nội" - đại diện Sở GTVT khẳng định. 

Con đường đáng sợ!

Theo Ban An toàn giao thông quận 9, TP HCM, trong 8 tháng năm 2019, trên địa bàn quận này xảy ra 79 vụ tai nạn, làm chết 33 người và bị thương 17 người. Dù giảm về số vụ và số người bị thương, tuy nhiên số người chết trên địa bàn tăng 9 người.

6-legbox1

Hiện trường vụ tai nạn giữa xe tải và xe máy xảy ra trên đường Nguyễn Duy Trinh khiến 1 người tử vong thương tâm

Đáng chú ý, chỉ tính riêng đường Nguyễn Duy Trinh, khu vực vòng xoay Phú Hữu, số vụ tai nạn chiếm hơn 40% tổng số vụ xảy ra trên toàn bộ các tuyến đường do quận 9 quản lý. Con số này đủ để phản ánh tai nạn đang từng ngày, từng giờ rình rập trên con đường Nguyễn Duy Trinh.

Đẩy mạnh vận tải qua đường thủy

Một số chuyên gia giao thông cho rằng giải pháp cần thiết giảm tải cho khu vực cảng Cát Lái là cần gấp rút điều phối lượng hàng từ đường bộ qua đường thủy và phương án này đang có nhiều thuận lợi. Lượng hàng đến cảng Cát Lái chiếm tỉ lệ lớn từ khu vực tỉnh Bình Dương và Đồng Nai, trong khi tại Bình Dương hiện có ICD An Sơn và đang nghiên cứu xây dựng cảng Bến Súc. Do đó, từ đây có thể tập kết container ở các khu vực xung quanh, dùng sà lan trung chuyển tới cảng Cát Lái hoặc Cái Mép - Thị Vải.

Tại TP HCM, theo quy hoạch, cũng sẽ có một cảng ICD tại huyện Củ Chi, quy mô từ 15-20 ha, khi hình thành sẽ là nơi tập trung hàng hóa, phục vụ các khu công nghiệp phía Tây Bắc TP, tỉnh Tây Ninh.

Nếu có định hướng cụ thể và đồng bộ những giải pháp này thì áp lực giao thông sẽ giảm đáng kể cho các tuyến đường ra vào những khu cảng nêu trên.

Bài và ảnh: GIA MINH