Điều bất an từ tuyến cao tốc này không chỉ là việc chậm tiến độ. Trong chuyến thị sát ngày 2-8, ông Thể đã chỉ ra hàng loạt bất cập như chất lượng mặt đường không bảo đảm, thiếu rào chắn, gây nứt hàng trăm ngôi nhà của người dân, hàng chục đường dân sinh chưa hoàn thành... Những vấn đề này toàn là tồn tại trí mạng đối với người dân. Thời hạn 2-9 cũng không còn quá xa, liệu chủ đầu tư là Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) có hoàn tất lời hứa? Không đủ rào chắn, không sửa chữa kịp mặt đường thì ai đi vào cao tốc này sẽ như đánh cược với sinh mạng. Ông Nguyễn Văn Thể cũng chỉ rõ ngay cả đoạn Đà Nẵng - Tam Kỳ đã thu phí cả năm qua nhưng đến nay, rào chắn vẫn chưa xong.

Chậm tiến độ là "chuyện thường ngày ở huyện" đối với công trình hạ tầng giao thông ở nước ta. Thậm chí, nhiều người ví tìm đường làm đúng tiến độ còn khó hơn đường chậm tiến độ. Những công trình hạ tầng như thế này ngốn tiền rất lớn và chậm ngày nào sẽ gây lãng phí cho xã hội ngày ấy. Bên cạnh đó, tình trạng giao thông ngày càng bức bách, những tuyến huyết mạch như thế mà cứ ì ạch sẽ gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế - xã hội toàn vùng. Nói đâu xa, những vụ tai nạn kinh hoàng - mà gần đây nhất là vụ 13 người tử vong khi đi rước dâu ngang qua đường tránh thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam - đã cho thấy phần nào thực trạng.

Được kỳ vọng là con đường huyết mạch phát triển kinh tế của Nghệ An, dự án đường nối Vinh - Cửa Lò dài hơn 10 km loay hoay hơn 5 năm trời, đến nay cũng chưa đâu vào đâu. Dự tính vốn ban đầu hơn 4.100 tỉ đồng, quy mô nền đường 160 m, nay khó quá giảm xuống còn 95 m, vốn chỉ hơn 1.400 tỉ đồng nhưng chẳng biết bao giờ hoàn thành. Lâu lâu lại thấy lãnh đạo tỉnh xuống vận động người dân để... bàn giao mặt bằng.

Đường bộ đã thế, đường sắt còn trầm trọng hơn. Dự án "vô tiền khoáng hậu" Cát Linh - Hà Đông đang giữ kỷ lục về chậm tiến độ và đội vốn. Vốn ban đầu là 552 triệu USD, dự kiến hoàn thành vào năm 2014, đến nay vốn tăng lên 891 triệu USD và cũng chưa thấy tàu vận hành. Các tuyến đường sắt đô thị khác ở Hà Nội, TP HCM cũng đội vốn ngất ngưởng và chậm tiến độ hơn 3 năm.

Đủ lý do biện minh cho việc chậm trễ nhưng chẳng lý do nào thuyết phục. Lập dự án là cả một quá trình lâu dài với bao nhiêu cơ quan, bao nhiêu con người cật lực tham gia. Khi bước vào thi công mà cứ viện hết lý do này đến lý do khác như chậm giải phóng mặt bằng, giải ngân chậm, phát sinh công trình, thay đổi công năng... thì vô lý quá. Thậm chí, với tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, đại diện VEC cho rằng 4 đoạn đường kém chất lượng "thuộc vị trí xung đột với người dân phải làm đêm, làm ngày" càng làm dư luận bức xúc.

Bộ trưởng Bộ GTVT đã tuyên bố kiên quyết xử lý nhà đầu tư nếu chậm tiến độ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, và người dân sẽ chờ đợi...

Hiếu Nghi