Ngày 25-8, TAND TP HCM đã tuyên án 2 bị cáo Nguyễn Minh Hùng (nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP VN Pharma) và Võ Mạnh Cường (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Hàng hải quốc tế H&C) cùng 12 năm tù về tội "Buôn lậu".

Vì sao không xử lý hình sự cán bộ y tế?

Cũng về tội danh này, các bị cáo nguyên là lãnh đạo, nhân viên Công ty VN Pharma, gồm: Nguyễn Trí Nhật (nguyên phó giám đốc) lãnh 5 năm tù, Ngô Anh Quốc (nguyên phó giám đốc) lãnh 4 năm tù, Phan Cẩm Loan (nguyên phó trưởng phòng xuất nhập khẩu) lãnh 3 năm 6 tháng tù, Lê Thị Vũ Phương (kế toán trưởng) lãnh 3 năm tù. Các bị cáo khác lãnh từ 1 năm 6 tháng tù đến 2 năm tù cho hưởng án treo về tội "Làm giả con dấu, tài liệu cơ quan, tổ chức".

Theo hồ sơ vụ án, Cục Quản lý dược - Bộ Y tế đã đồng ý duyệt cho Công ty CP VN Pharma nhập 200.000 hộp thuốc H-Capita 500 mg. Vào tháng 4-2014, khi công ty nhập khẩu 9.300 hộp thuốc, Cục Quản lý dược nghi ngờ về nguồn gốc thuốc nên thanh, kiểm tra Công ty CP VN Pharma, niêm phong toàn bộ số hàng, không cho tung ra thị trường và báo Bộ Công an.

Cơ quan an ninh điều tra nhận định mặc dù Cục Quản lý dược thiếu trách nhiệm, dẫn đến Công ty CP VN Pharma lợi dụng sơ hở trong công tác quản lý, cấp phép, thực hiện hành vi buôn lậu thuốc nhưng cục đã thừa nhận sai phạm, kịp thời kiểm tra xử lý, ngăn không cho gây ra hậu quả. Các cá nhân cũng tích cực phối hợp với cơ quan điều tra. Do đó, xét thấy không cần thiết xử lý hình sự mà chỉ kiến nghị Bộ Y tế xử lý.

Làm rõ trách nhiệm của Cục Quản lý dược - Ảnh 1.

Nguyễn Minh Hùng và Võ Mạnh Cường (từ trái sang) - hai bị cáo chủ mưu trong vụ án tại Công ty CP VN Pharma

Tại phiên tòa ngày 25-8, HĐXX cho rằng những người trong tổ thẩm định có trách nhiệm thẩm định đơn hàng nhập khẩu thuốc gồm: Ông Nguyễn Tấn Đạt (Phó Cục trưởng Cục Quản lý dược, tổ trưởng tổ thẩm định), ông Phạm Công Chiến (Trưởng Phòng Quản lý kinh doanh dược, Trưởng Phòng Pháp chế) và bà Lê Thúy Hương (chuyên viên).

Những cán bộ này đã không phát hiện các sai phạm, mâu thuẫn trong hồ sơ xin cấp phép của Công ty VN Pharma như: màu sắc tiêu chuẩn của thuốc, tờ hướng dẫn sử dụng, thiết kế nhãn vỉ thuốc và hộp thuốc không đúng như trong hồ sơ; không phát hiện Công ty Austin (đơn vị bán thuốc cho Công ty CP VN Pharma) đã hết hạn giấy phép hoạt động... Đã có những thiếu sót, kẽ hở trong việc quản lý kinh doanh mặt hàng dược phẩm, để Công ty CP VN Pharma lợi dụng nhập khẩu các loại thuốc không rõ nguồn gốc, kém chất lượng rồi nâng khống giá thuốc gây thiệt hại về kinh tế và sức khỏe cho người dân. Do đó, tòa kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xem xét, làm rõ trách nhiệm những người liên quan trong vụ án.

Làm rõ 7,5 tỉ đồng hoa hồng chi cho bác sĩ

HĐXX cũng kiến nghị làm rõ việc bị cáo Ngô Anh Quốc (nguyên Phó Tổng giám đốc Công ty CP VN Pharma) đã chỉ đạo cấp dưới chi khoảng 7,5 tỉ đồng hoa hồng cho các bác sĩ để kê đơn các loại thuốc công ty cung cấp.

Tại cơ quan điều tra, các bị cáo Ngô Anh Quốc, Nguyễn Trí Nhật (nguyên phó tổng giám đốc) và Lê Thị Vũ Phương (nguyên kế toán trưởng Công ty CP VN Pharma) khai nhận công ty đã nâng khống giá thuốc H - Capita 500 mg từ 27 USD/hộp lên 75 USD/ hộp nhằm hợp thức hóa khoản chi phí hoa hồng bán thuốc vào các bệnh viện. Hầu hết các khoản tiền này đều không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và cũng không được công ty thể hiện ở sổ sách.

Ngoài ra, cơ quan điều tra phát hiện công ty này còn chi cả trăm tỉ đồng tiền hoa hồng cho việc bán các loại thuốc khác. Các cá nhân trong công ty mở sổ tiết kiệm và chi hoa hồng thông qua tài khoản ngân hàng. Chi phí hoa hồng lấy từ việc nâng khống giá thuốc trong các hợp đồng nhập khẩu và nguyên liệu làm thuốc rồi chuyển tiền chênh lệch giá cả ra nước ngoài.

Theo cơ quan điều tra, hành vi trên có dấu hiệu trốn thuế nhưng do không thu thập được tài liệu đầy đủ nên không có căn cứ để xử lý. HĐXX kiến nghị cơ quan điều tra làm rõ chi phí hoa hồng, ăn chia giữa công ty này và bác sĩ ở các bệnh viện. Nếu có căn cứ sẽ xử lý ở một vụ án khác.

HĐXX kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét hành vi có dấu hiệu làm giả con dấu, tài liệu cơ quan, tổ chức của ông Phan Xuân Thiện (nguyên phó tổng giám đốc) và bà Hoàng Trúc Vi (nhân viên Phòng Nghiên cứu phát triển Công ty CP VN Pharma). Ông Thiện đã giới thiệu dược sĩ Phạm Văn Thông viết hồ sơ lô thuốc giả trước khi nghỉ việc vào tháng 2-2014. Bà Hoàng Trúc Vi đóng con dấu của công ty dược cung cấp thuốc lên hồ sơ do Phòng Nghiên cứu phát triển chuẩn bị để trình Cục Quản lý dược.

Bài và ảnh: QUỐC CHIẾN