Tại buổi thảo luận về chủ đề 25 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Mỹ ở Hà Nội chiều 2-7, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink nhấn mạnh 25 năm qua, quan hệ giữa hai nước đã đạt được những bước tiến hết sức to lớn.

Quan hệ Việt - Mỹ tốt nhất từ trước đến nay

Hiện Mỹ và Việt Nam là những đối tác tin cậy, với mối quan hệ được xây dựng dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau. Ngày nay có hơn 30.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại Mỹ; kim ngạch thương mại hai chiều đạt 77 tỉ USD mỗi năm. Mối quan hệ quốc phòng không ngừng phát triển giữa hai quốc gia đã phản ánh một hiện trạng những lợi ích về an ninh giữa hai nước rất tương đồng. Mối quan hệ giữa quân đội hai nước đóng góp mạnh mẽ vào môi trường an ninh, thúc đẩy sự phát triển các doanh nghiệp tư nhân, an ninh năng lượng, bảo đảm rằng cả hai nước đều đạt được sự thịnh vượng của nền kinh tế.

Mỹ - Việt Nam 25 năm quan hệ tốt đẹp - Ảnh 1.

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink (giữa) trao đổi với báo chí tại buổi thảo luận

Quan hệ Việt Nam - Mỹ hiện nay đã phát triển rộng khắp trên các lĩnh vực, từ thương mại, phát triển, giáo dục, y tế, năng lượng, an ninh… Trong tất cả các lĩnh vực này, Mỹ ủng hộ một nước Việt Nam vững mạnh, độc lập và thịnh vượng. Trong khi hai quốc gia đang hợp tác với nhau để bảo đảm hòa bình, thịnh vượng, an ninh, xây dựng niềm tin chiến lược giữa hai quốc gia, hai bên vẫn luôn nhớ đến và giải quyết những vấn đề trong quá khứ. Mỹ giữ nguyên cam kết mạnh mẽ của mình trong việc xử lý các vấn đề chiến tranh để lại: Việc xử lý dioxin ở sân bay Biên Hòa, tháo gỡ vật liệu chưa nổ ở miền Trung Việt Nam và điều trị cho những người khuyết tật ở Việt Nam. 

Hai bên sẽ tiếp tục hợp tác với nhau trong lĩnh vực nhân đạo, những việc đã đưa hai nước trở lại với nhau từ những năm 1980 - tìm kiếm những người mất tích ở cả hai phía. "Chúng tôi rất biết ơn Việt Nam về sự hợp tác liên tục trong suốt những năm qua để tìm kiếm những người Mỹ mất tích trong chiến tranh và đến nay đã tìm kiếm được 773 bộ hài cốt của quân nhân Mỹ" - Đại sứ nhấn mạnh. Phía Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam để tìm kiếm bộ đội Việt Nam mất tích trong chiến tranh. Điều này sẽ giúp xây dựng lòng tin giữa hai quốc gia.

"Tổng thống Donald Trump và hai người tiền nhiệm của ông đều khẳng định sự tôn trọng mỗi quốc gia dành cho nhau đối với độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của mỗi nước. Thành công của các bạn là thành công của chúng tôi, thịnh vượng của các bạn là thịnh vượng của chúng tôi. Chúng tôi hết sức lạc quan về những thành tựu chúng ta sẽ đạt được trong 25 năm tiếp theo" - Đại sứ phát biểu và khẳng định quan hệ Việt - Mỹ hiện nay đang là tốt nhất từ trước đến nay.

Hỗ trợ Việt Nam tăng cường năng lực quốc phòng

Đại sứ Daniel J. Kritenbrink cho rằng hai bên hiểu rõ nhau để tăng cường những mặt hợp tác vì những lợi ích chung, tăng cường sự đóng góp của Việt Nam với hợp tác quốc tế. "Chúng ta có lợi ích chung trong việc giúp tăng cường năng lực quân đội Việt Nam. Từ năm 2012, Mỹ đã hỗ trợ hàng trăm triệu USD để giúp Việt Nam tăng cường năng lực quốc phòng, đặc biệt là năng lực hàng hải" - Đại sứ Mỹ cho biết.

Mỹ giúp Việt Nam đào tạo sĩ quan, ví dụ như đào tạo phi công, sĩ quan tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình và việc này giúp hai bên hiểu nhau hơn. "Chúng tôi mong muốn có nhiều hơn cán bộ, sĩ quan tham gia hoạt động đào tạo, tập huấn, diễn tập tại các học viện quân sự của Mỹ, với nhiều hoạt động đào tạo trong tương lai, tất nhiên chỉ tiến hành khi cả 2 bên đều cảm thấy thoải mái với đào tạo đó" - Đại sứ khẳng định. 

Trước câu hỏi Tổng thống Mỹ muốn tái cấu trúc chuỗi cung ứng, vậy vai trò hợp tác của Việt Nam trong quá trình này? Đại sứ Kritenbrink khẳng định Mỹ hướng tới lợi ích chung là đa dạng hóa nguồn cung ứng, chuỗi cung ứng. Mỹ sẽ làm việc với các đối tác Việt Nam cũng như nhiều đối tác khác trên thế giới để giảm phụ thuộc vào một đối tác cụ thể hay nguồn cung ứng cụ thể nào đó.

Đánh giá các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam dù rất khó khăn khi đối mặt với Covid-19 song đã chú trọng tận dụng cơ hội để mở rộng hoạt động của họ ngay trong bối cảnh dịch bệnh, Đại sứ cho rằng quyết định chuỗi cung ứng đặt ở đâu là do các công ty tư nhân đưa ra, trong đó có các công ty của Mỹ. Điều quan trọng với Việt Nam là tạo chính sách, hệ thống pháp lý phù hợp, một môi trường ổn định, thu hút các doanh nghiệp đến đầu tư.

Bảo đảm hòa bình, ổn định lâu dài trên biển Đông

Nhấn mạnh mục tiêu bảo đảm hòa bình, ổn định lâu dài trên biển Đông, Đại sứ Kritenbrink khẳng định Mỹ tin rằng các quốc gia lớn hay nhỏ đều phải tuân thủ luật pháp quốc tế, quốc gia lớn hơn không bắt nạt quốc gia nhỏ hơn. Mỹ phản đối hành động Trung Quốc ngăn cản các quốc gia ASEAN, trong đó có Việt Nam, khai thác dầu khí trên biển Đông, phản đối ngăn cản tự do thương mại, kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Mỹ đang tăng cường hoạt động ngoại giao; hỗ trợ tăng cường năng lực hàng hải của các quốc gia, trong đó có ASEAN; đồng thời phát triển năng lực quân sự của Mỹ, trong đó có thực hiện các hoạt động tự do hàng hải trên biển Đông để thực hiện quyền của Mỹ cũng như quyền của các quốc gia khác.

Bài và ảnh: Dương Ngọc