Liên quan vụ việc hàng trăm người Trung Quốc nhập cảnh trái phép vào Việt Nam thời gian gần đây, trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nguy hiểm, ngày 5-5, trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Lưu Bình Nhưỡng, Phó trưởng Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cho biết đây là thực trạng báo động đặc biệt khi có nhiều người đã tiếp tay cho người nước ngoài nhập cảnh trái phép.

Kẽ hở từ đâu?

Theo ông Lưu Bình Nhưỡng, qua hàng loạt vụ việc đã xảy ra ở các tỉnh - thành, điều rất đáng lo ngại là bên cạnh những người vì tham tiền đã vi phạm pháp luật thì ý thức cộng đồng, ý thức trách nhiệm của công dân - nhất là những người có trình độ, hiểu biết pháp luật như 2 nữ sinh viên ở Hà Nội lại giúp đưa người Trung Quốc trái phép vào Việt Nam, làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, gây khó khăn trong quản lý nhà nước và gây hoang mang, lo lắng trong nhân dân - đang rất đáng báo động, cần được lưu tâm đặc biệt.

Nói về trách nhiệm để "lọt lưới" những người Trung Quốc nhập cảnh trái phép, cư trú trái phép tại Việt Nam, ông Lưu Bình Nhưỡng cho rằng đầu tiên phải nói đến việc kiểm soát ở bên ngoài, đó là các cửa khẩu, đường mòn, lối mở, nhà ga, sân bay, bến xe, các tàu thuyền của ngư dân hoạt động trên biển, trên sông.

Còn trong nội địa, theo ông Lưu Bình Nhưỡng, khi người nước ngoài di chuyển, cư trú thì đầu tiên phải nói đến lực lượng công an quản lý địa bàn. Sau đó đến các cơ quan, đơn vị quản lý địa bàn dân cư, ban quản lý tòa nhà ở các chung cư hay chủ nhà trọ… "Nếu các lực lượng này không thực hiện đầy đủ trách nhiệm là sai phạm rất nghiêm trọng" - ông Nhưỡng đánh giá.

Về giải pháp, ông Lưu Bình Nhưỡng đề nghị cần giám sát chặt "đầu vào" và quản lý chặt ở nội địa. Theo đó, ở các tuyến biên giới cần đánh giá, rà soát lại toàn bộ những sơ hở hiện nay để bịt lỗ hổng nhằm ngăn chặn việc nhập cảnh trái phép. Chúng ta cũng cần xem xét trách nhiệm từng khâu, từng cơ quan, đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ được phân công.

Còn trong nội địa, phải rà soát tổng thể để đánh giá trách nhiệm đúng người, đúng tội và xử lý thật nghiêm. Ông Lưu Bình Nhưỡng đề nghị tất cả cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu địa phương nào thiếu tinh thần trách nhiệm hay vi phạm trong công tác phòng chống dịch Covid-19 thì cần xem xét, xử lý trách nhiệm thật nghiêm, kể cả xử lý trách nhiệm hình sự.

Siết chặt, ngăn chặn nhập cảnh trái phép - Ảnh 1.

Nhóm đối tượng người Trung Quốc bị bắt giữ về hành vi nhập cảnh và cư trú trái phép trên địa bàn quận Thanh Xuân, TP Hà NộiẢnh: HUY THANH

Rà soát các cơ sở lưu trú

Cùng ngày, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam 3 người Trung Quốc (Chi Jin Hua, SN 1993, nữ; 2 nam là Wu Ding Sen, SN 1988 và Guo Long, SN 1984; cùng ngụ tỉnh Phúc Kiến - Trung Quốc) vì liên quan đến trường hợp 50 người Trung Quốc nhập cảnh "chui", tá túc trên địa bàn 2 quận Cầu Giấy và Nam Từ Liêm.

Đại tá Hoàng Văn Chính, Trưởng Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP Hà Nội, cho biết thời gian gần đây, toàn quốc nói chung và trên địa bàn Hà Nội nói riêng nổi lên tình trạng người nước ngoài (đa số là người Trung Quốc) nhập cảnh trái phép. Họ lợi dụng sự thuận lợi và phát triển internet tại Việt Nam để kinh doanh tài chính, hoạt động công nghệ cao, cá cược, đánh bạc trên không gian mạng hoặc qua Hà Nội để đi vào các tỉnh phía Nam hay sang Campuchia...

Lãnh đạo Phòng An ninh điều tra Công an TP Hà Nội cho biết để tăng cường hiệu quả công tác phòng ngừa, kịp thời phát hiện các đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, Công an TP Hà Nội sẽ tổng kiểm tra, rà soát toàn bộ cơ sở lưu trú, nhà cho thuê... trên địa bàn, nhất là tại các tòa nhà, khu chung cư mới để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện. Cơ quan công an cũng xử lý nghiêm các trường hợp người Việt Nam giúp đỡ, tổ chức cho người nước ngoài nhập cảnh, cư trú trái phép tại Việt Nam.

Không mắc bệnh sẽ đưa trở lại nơi xuất phát

Bên lề cuộc họp báo Chính phủ ngày 5-5, Trung tướng Tô Ân Xô, Chánh Văn phòng Bộ Công an, cho biết đến thời điểm này, số người nhập cảnh là khoảng 150.000 người, trong đó nhập cảnh qua đường bộ khoảng 110.000 người, qua đường hàng không khoảng 40.000 người.

Về số lượng người Trung Quốc nhập cảnh trái phép, Chánh Văn phòng Bộ Công an thông tin theo báo cáo của công an 39/63 tỉnh - thành, số vụ nhập cảnh là 199 vụ, 1.343 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép. Bộ Công an đã xử lý, khởi tố 49 vụ với 141 đối tượng.

Đề cập trách nhiệm ngăn chặn người nước ngoài nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, ông Tô Ân Xô cho rằng trước hết thuộc về lực lượng bảo vệ biên giới. Tiếp đến là các đơn vị chức năng, cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương. Đặc biệt, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, vì người nhập cảnh trái phép vào Việt Nam vi phạm chủ quyền của Việt Nam; mang mầm bệnh, nguy cơ lây lan dịch bệnh rất lớn; ảnh hưởng đến công ăn việc làm của người Việt. Do vậy cần phải ngăn chặn quyết liệt. Người nhập cảnh trái phép nếu không mắc Covid-19 sẽ bị đưa trở lại nơi xuất phát.

Điều tra đường dây đưa người nhập cảnh trái phép

Chiều 5-5, Thiếu tướng Vũ Xuân Viên, Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, cho biết Công an TP đang điều tra một đường dây có dấu hiệu lợi dụng con đường nhập cảnh của chuyên gia và chính sách giải cứu nhân đạo của Chính phủ để tổ chức cho người nước ngoài nhập cảnh trái phép để trục lợi.

Theo Thiếu tướng Vũ Xuân Viên, phương thức được các đối tượng thực hiện là sử dụng doanh nghiệp đứng ra bảo lãnh, lấy danh nghĩa mời chuyên gia nước ngoài có trình độ, tay nghề cao nhập cảnh Việt Nam để làm việc. Sau khi thực hiện cách ly, những người này ở lại làm việc tự do. Hiện vụ việc đang được Công an TP Đà Nẵng tiếp tục điều tra mở rộng.

B.Vân

Văn Duẩn - Huy Thanh - Thế Dũng