Tại Quảng trường 28 Tháng 8, huyện Trà Bồng - nơi diễn ra cuộc Khởi nghĩa Trà Bồng (tháng 8-1959), gắn liền với sinh mạng hàng vạn đồng bào Cor cũng đang bước vào giai đoạn hoàn tất việc sửa chữa, chuẩn bị lễ kỷ niệm tròn 60 năm người Cor làm nên cuộc khởi nghĩa lịch sử và 50 năm lời thề của người Cor: "Suốt đời theo Đảng, theo Bác Hồ làm cách mạng".

Thời khắc thay đổi lịch sử

Cho đến tận bây giờ, cứ mỗi khi nhắc lại thời khắc lịch sử đã làm thay đổi cả sinh mệnh hàng vạn đồng bào dân tộc Cor và bản thân mình, ông Hồ Ngọc Lâm, nguyên Phó Bí thư Huyện ủy Trà Bồng, vẫn còn nhớ như in. Đó là ngày 9-9-1969, khi hay tin Bác Hồ mất, hàng ngàn chiến sĩ, đồng bào Cor ở vùng đất quế Trà Bồng (nay là huyện Trà Bồng và Tây Trà) đã vượt núi, băng rừng về chiến khu Trà Lãnh (nay thuộc huyện Tây Trà) dự lễ truy điệu Hồ Chủ tịch do Huyện ủy Trà Bồng lúc đương thời tổ chức.

Tết sớm ở làng theo họ Bác Hồ - Ảnh 1.

Đồng bào Cor ở vùng đất quế Trà Bồng (Quảng Ngãi) dựng cây nêu để ăn mừng lễ hội

Ngay tại buổi lễ, một bức tượng của Bác tạc từ thân cây quế (loại cây gắn liền với đời sống người dân Trà Bồng) được đồng bào trang trọng đặt lên bàn thờ để mọi tấm lòng cùng hướng về Người với sự tôn kính và niềm thương tiếc vô bờ. Sau lễ truy điệu, lắng nghe di chúc của Bác để lại, các già làng người Cor đã đề đạt nguyện vọng của toàn thể đồng bào Cor muốn theo họ Bác Hồ thể hiện tấm lòng trung kiên với Đảng, ghi nhớ công ơn và làm theo lời dạy của Bác.

"Đối với đồng bào Cor, khi hay tin Bác mất, không có gì đau thương, mất mát bằng. Để mãi nhớ đến Bác, đồng bào Cor tự nguyện lấy họ Hồ đặt họ cho toàn dân tộc mình. Đồng thời cũng nhắc nhở thế hệ mai sau, khi mang họ Hồ, mọi suy nghĩ, hành động đều hướng về Đảng, hướng về Bác Hồ" - ông Lâm nhớ lại.

Sau khi nhận được đề nghị thiêng liêng, tha thiết của đồng bào Cor ở Trà Bồng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng lúc đương thời đã có công điện trả lời với đại ý, Trung ương Đảng không chủ trương việc đồng bào mang họ Bác nhưng đây là nguyện vọng của dân, tấm lòng của dân nên Trung ương Đảng đồng ý. Khi công điện được Huyện ủy Trà Bồng truyền đạt, đồng bào Cor vô cùng vui mừng và cảm thấy tự hào. Kể từ đó, toàn thể khoảng hơn 2 vạn đồng bào Cor lúc đương thời và tất cả những đứa trẻ sinh ra được vinh dự mang họ Bác

.Niềm tự hào thế hệ mai sau

Là một trong hơn 3 vạn đồng bào Cor hiện đang sinh sống ở khắp vùng núi rừng Trà Bồng và Tây Trà, nghệ nhân Hồ Văn Biên (54 tuổi; ngụ xã Trà Sơn, huyện Trà Bồng) lòng đầy tự hào khi nhắc về sự kiện họ Hồ của người Cor cách đây tròn 50 năm. Cũng giống như nhiều người Cor khác, trong những ngày cuối năm, công việc đầu tiên của ông là dọn dẹp, sửa sang lại bàn thờ, nơi có di ảnh của Bác Hồ được đặt tại vị trí trang trọng nhất.

Tết sớm ở làng theo họ Bác Hồ - Ảnh 2.

Ông Biên cho biết người Cor không có tục thờ cúng ông bà nhưng từ ngày Bác đi xa, ai cũng thờ Bác. Trong các lễ cúng tế theo tập tục của dân làng như cúng thần núi, lễ đâm trâu, mừng lúa mới, Tết ngả rạ... đều nhắc đến công ơn của Bác Hồ với đồng bào mình như một trong những vị thần mà dân làng tôn kính. "Bản thân tôi lúc sinh ra cũng không biết mình và cha mẹ mang họ gì nhưng khi lớn lên, tôi biết rằng dân tộc mình mang họ Bác Hồ, đó là niềm vinh dự, tự hào vô cùng to lớn. Dân làng chúng tôi biết ơn Bác Hồ. Nhà nào trong thôn cũng đều có ảnh Bác Hồ đặt trang trọng nơi bàn thờ trong nhà" - ông Biên tâm sự.

Không riêng gì thế hệ trước, những thế hệ 8X, 9X người Cor sau này cũng mang trong mình lòng tự hào gắn với ý thức trách nhiệm to lớn khi bản thân mang họ Bác Hồ. Trong vô số những người trẻ tuổi đồng bào Cor mang họ Bác Hồ đó, có chị Hồ Thị Vân (36 tuổi, Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy Tây Trà, Đại biểu Quốc hội khóa XIV nhiệm kỳ 2016-2021, thuộc Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) khi nhắc về sự việc bản thân và dân tộc chị được mang họ Bác đã không giấu nổi niềm vui, tự hào. "Người Cor được mang họ Bác là một vinh dự, niềm tự hào to lớn. Càng tự hào về điều đó, trong tâm niệm của thế hệ trẻ như chúng tôi, phải làm sao phấn đấu, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, ra sức rèn luyện để tiếp bước cha anh gánh vác sự nghiệp xây dựng quê hương giàu đẹp, phồn vinh" - chị Vân tâm sự .

Rời vùng đất quế Trà Bồng và Tây Trà, chúng tôi vẫn không quên được hình ảnh những mầm xanh mơn mởn đang vươn mình khắp núi rừng Trà Bồng. Những bản làng, vùng núi vốn chịu mưa bom bão đạn như đỉnh Cà Đam đang được thay da đổi thịt từng ngày. Đại đa số gia đình, người dân đồng bào Cor đang có một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Những mầm xanh đang vươn mình khắp núi rừng bạt ngàn khi mùa Xuân - ngày Tết như đã về sớm trên đất này.

Bài và ảnh: TỬ TRỰC