Chiều 9-11, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng đoàn Quan chức cao cấp (SOM) ASEAN-Việt Nam đã chủ trì họp báo về Hội nghị Cấp cao (HNCC) ASEAN lần thứ 37 và các Hội nghị liên quan.

Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng cho biết, trước tình hình đại dịch Covid-19 ở các nước còn diễn biến phức tạp, sau khi tham khảo ý kiến của các nước ASEAN cũng như các đối tác, Việt Nam đã quyết định tổ chức HNCC ASEAN lần thứ 37 và các hội nghị liên quan theo hình thức trực tuyến. Đây là đợt hoạt động quan trọng nhất của ASEAN trong năm, thu hút được sự quan tâm rộng rãi trong và ngoài khu vực. "Trước hết, đây là HNCC cuối cùng trong của năm ASEAN do Việt Nam chủ trì tổ chức trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2020. Hội nghị là dịp để ASEAN đánh giá một cách tổng thể những kết quả hợp tác trong cả năm, cả về công tác hoạt động nội khối và các hoạt động với các đối tác và đề ra những định hướng ưu tiên cho giai đoạn tiếp theo"- ông Dũng cho biết.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng dự khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN 37 - Ảnh 1.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng đoàn Quan chức cao cấp (SOM) ASEAN-Việt Nam (giữa) đã chủ trì họp báo - Ảnh: Ngô Nhung

Đây cũng là dịp duy nhất trong năm mà Lãnh đạo ASEAN họp với lãnh đạo hầu hết các đối tác quan trọng của ASEAN. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh làn sóng mới của đại dịch Covid-19 tiếp tục tác động nghiêm trọng đến đời sống kinh tế - xã hội trong khi các nỗ lực mở cửa trở lại và từng bước phục hồi của các quốc gia còn gặp rất nhiều thách thức. Bên cạnh đó là diễn biến phức tạp của môi trường chiến lược khu vực và toàn cầu, các vấn an ninh truyền thống và phi truyền thống đe dọa an ninh và ổn định ở khu vực. Do đó, Hội nghị là dịp quan trọng để lãnh đạo các nước ASEAN khẳng định cam kết và quyết tâm mạnh mẽ nhằm duy trì đà hợp tác và liên kết, tiếp tục ứng phó hiệu quả với Covid-19, củng cố vai trò trung tâm và vị thế của ASEAN cũng như định hướng phát triển phù hợp cho ASEAN trong một thế giới chuyển động nhanh chóng, phức tạp và khó đoán định.

Về chương trình, ông Dũng cho hay, theo dự kiến sẽ có 20 hoạt động ở cấp cao, trong đó có HNCC ASEAN lần thứ 37, các HNCC ASEAN+1 với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Mỹ, Liên Hiệp Quốc, Úc và HNCC kỷ niệm 45 năm quan hệ đối tác ASEAN – New Zealand. HNCC ASEAN+3 lần thứ 23, HNCC Đông Á lần thứ 15, HNCC các nước tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP)…

Lễ khai mạc HNCC ASEAN lần thứ 37 diễn ra sáng 12-11. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng dự kiến sẽ đến dự, phát biểu chào mừng Hội nghị. Lễ bế mạc hội nghị và chuyển giao vai trò Chủ tịch ASEAN sẽ diễn ra vào chiều 15-11. "Lễ chuyển giao vai trò Chủ tịch chỉ là bước thủ tục còn trên thực tế Việt Nam sẽ tiếp tục đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN đến hết ngày 31-12-2020"- Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng cho hay.

Video clip họp báo

Trong khuôn khổ đột hội nghị lần này sẽ lần đầu tiên diễn ra hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo nữ ASEAN dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, với sự tham gia của đại diện lãnh đạo nữ 10 nước ASEAN và lãnh đạo Nhà nước, Chính phủ các nước ASEAN với chủ đề Vai trò của phụ nữ trong xây dựng một cộng đồng ASEAN gắn kết, năng động, bền vững và bao trùm trong thế giới hậu Covid-19. Đại diện cho lãnh đạo nữ Việt Nam là Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân sẽ tham dự và phát biểu tại Hội nghị.

Tại các HNCC ASEAN và với các đối tác, các nhà lãnh đạo sẽ tập trung trao đổi 4 nội dung chính, bao gồm đẩy mạnh xây dựng cộng đồng, giữ vững đà hợp tác ASEAN vượt qua các khó khăn, thách thức; mở rộng và làm sâu sắc quan hệ giữa ASEAN và các đối tác, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN ở khu vực và nâng tầm vị thế quốc tế của ASEAN; kiểm soát hiệu quả và từng bước đẩy lùi dịch bệnh Covid-19, tích cực khắc phục hậu quả dịch bệnh và thúc đẩy phục hồi và trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Về văn kiện của hội nghị, dự kiến các nhà lãnh đạo sẽ thông qua, ghi nhận và công bố hơn 80 văn kiện tại hội nghị lần này. Đây là số lượng văn kiện nhiều nhất từ trước đến nay. Trong số hơn 80 văn kiện này, đáng chú ý có các văn kiện quan trọng là đề xuất của nước Chủ tịch Việt Nam và được các nước ASEAN và các đối tác ủng hộ như Tuyên bố Hà Nội về tầm nhìn của cộng đồng ASEAN sau năm 2025, Tuyên bố Hà Nội về tăng cường công tác xã hội hướng đến Cộng đồng ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng, Tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN + 3 về tăng cường năng lực tự cường kinh tế, tài chính trước các thách thức nổi lên, Tuyên bố của các nhà lãnh đạo cấp cao Đông Á kỷ niệm 15 năm thành lập Cấp cao Đông Á và Tuyên bố Cấp cao Đông Á về hợp tác Biển bền vững.

Có bàn về chính sách ngoại giao ASEAN-Mỹ?

Trả lời câu hỏi của phóng viên nước ngoài về việc Mỹ đã có Tổng thống đắc cử, liệu HNCC ASEAN lần thứ 37, các lãnh đạo ASEAN có bàn về chính sách ngoại giao giữa ASEAN-Mỹ thời gian tới không?, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng cho biết mối quan hệ ASEAN-Mỹ đã trải qua 40 năm, có nền tảng vững chắc, ASEAN luôn hoan nghênh Mỹ đóng vai trò quan trọng ở khu vực, có những đóng góp mang tính xây dựng, có trách nhiệm vào vấn đề chung của khu vực như để định hình trật tự khu vực dựa trên luật lệ, đóng góp vào trong duy trì hoà bình, ổn định và phát triển ở khu vực. Nhất là trong giai đoạn hiện nay có môi trường ổn định, hoà bình để phục hồi và phát triển. "Chúng tôi tin rằng Tổng thống nào của Mỹ cũng sẽ ủng hộ xu thế này trong quan hệ ASEAN-Mỹ nhiều năm nay cũng như mong muốn của ASEAN thời gian tới, để đưa quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Mỹ ngày càng phát triển tốt đẹp hơn vì lợi ích chung của ASEAN và Mỹ.

Thứ trưởng Dũng cũng cho biết đàm phán liên quan đến Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đã hoàn tất. Các nước tham gia đàm phán đang hoàn tất các thủ tục nội bộ để ký kết. Nếu các thủ tục nội bộ của tất cả các nước tham gia đàm phán được hoàn tất kịp thời thì lễ ký sẽ diễn ra trong ngày 15-11 sắp tới.

Hiệp định này đã mất rất nhiều năm đàm phán, thương lượng, có tầm quan trọng và ý nghĩa rất lớn với khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh thế giới đang bị ảnh hưởng rất nhiều bởi Covid-19, gây đứt gãy nhiều chuỗi cung ứng. Hiệp định RCEP được cho là sẽ tạo nên một sức bật mới, cú hích mới cho sự phát triển thương mại của khu vực, đặc biệt là giữa các nước tham gia ký kết. Việc ký kết này là sự mong đợi của các nước, song có ý nghĩa rất lớn với Việt Nam. Việt Nam là Chủ tịch ASEAN năm nay, đã góp phần thúc đẩy đạt được thoả thuận đi đến ký kết hiệp định được mong ước từ rất lâu.

Dương Ngọc, Ảnh-Video: Ngô Nhung