Ngày 20-5, phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Văn Hiến - nguyên Đô đốc, nguyên thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Đinh Ngọc Hệ (tức Út "trọc"), nguyên Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thái Sơn (Bộ Quốc phòng), cùng 6 bị cáo khác trong vụ án liên quan đến sai phạm tại 3 khu "đất vàng" trên đường Tôn Đức Thắng, quận 1, TP HCM bước vào phần tranh tụng.

Thôn tính đất quốc phòng

Trong bản luận tội đối với bị cáo Đinh Ngọc Hệ, đại diện VKS quân sự Quân chủng Hải quân (QCHQ), cho rằng trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử, Hệ có thái độ chối tội, không thừa nhận hành vi phạm tội, cho rằng bị các bị cáo khác khai không đúng về mình. Chính vì thái độ này, ngay sau khi khởi tố, cơ quan điều tra đã thu thập chứng cứ, lấy lời khai của những nhân chứng, người liên quan. Những người này không mâu thuẫn với Hệ, có người từng được Hệ cưu mang.

Kết quả kiểm tra đủ cơ sở xác định khi còn công tác tại Tổng Công ty Thái Sơn, Hệ thành lập nhiều công ty như Công ty Thái Sơn Bộ Q.P, Công ty CP Xăng dầu Thái Sơn B.Q.P… Thực chất, đây đều là công ty tư nhân, việc đặt tên như trên khiến nhiều người lầm tưởng đây là các công ty của Bộ Quốc phòng. Hệ còn thành lập nhiều công ty và đứng sau chỉ đạo, như Công ty Yên Khánh, Tập đoàn Đức Bình, Công ty Mai Hiền… Các công ty này do người thân của Hệ đứng tên thành lập, hoạt động dưới sự điều hành của Hệ.

VKS nhận định hành vi điển hình trong các chuỗi hành vi vi phạm pháp luật của Hệ khi điều hành các công ty là không góp vốn hoặc góp vốn không đầy đủ, thôn tính đất quốc phòng. Sau đó, sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt quyền sử dụng, dùng ảnh hưởng và mối quan hệ của mình để chi phối, giành được các dự án lớn.

Trong vụ án này, với thủ đoạn tinh vi nhằm thôn tính khu đất 7-9 Tôn Đức Thắng, Hệ đã gian dối trong việc phản ánh năng lực của Công ty Yên Khánh để ký hợp đồng liên doanh với Công ty Hải Thành (thuộc QCHQ), rồi chuyển giấy chứng nhận quyền sử dụng khu đất từ Công ty Hải Thành sang Công ty Yên Khánh, mang đi thế chấp ngân hàng, phục vụ lợi ích riêng của Hệ. Việc thế chấp này khiến khu đất có thể bị phát mãi bất cứ lúc nào.

Út trọc bị đề nghị 20 năm tù - Ảnh 1.

Các bị cáo tại phiên tòa ngày 20-5Ảnh: Duy Lúy

Thiếu kiểm tra, quá tin tưởng cấp dưới

Đối với bị cáo Nguyễn Văn Hiến, theo VKS, tại thời điểm phạm tội, bị cáo giữ chức Tư lệnh QCHQ, là người chỉ huy cao nhất của quân chủng, chịu trách nhiệm trước Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng ủy QCHQ. Tuy nhiên, khi thực hiện chủ trương của Thường vụ Đảng ủy Quân chủng, bị cáo Hiến đã thiếu kiểm tra, tin tưởng vào cấp dưới nên đã ký, phê duyệt 3 khu đất quốc phòng (số 2, số 7-9, số 9-11 Tôn Đức Thắng) vào liên doanh kinh tế mà bản chất là cho thuê đất không đúng quy định của Bộ Quốc phòng, Chính phủ, Luật Đất đai 2013.

Qua quá trình điều tra, xác định bị cáo đã tin tưởng vào sự bàn bạc tập thể, cấp dưới. Các bị cáo cấp dưới cũng thừa nhận tham mưu đề xuất không đúng nhưng bị cáo Hiến thiếu kiểm tra hoặc có việc kiểm tra nhưng không trực tiếp, không chỉ đạo thực hiện đúng pháp luật về việc nộp tiền sử dụng đất, dẫn đến hậu quả làm thất thoát số tiền lớn của nhà nước. "Bị cáo là người có chức vụ, quyền hạn, thực hiện tội phạm với lỗi vô ý vì quá tự tin, tính chất, hành vi phạm tội là rất nghiêm trọng, đã xâm phạm đến nguyên tắc hoạt động, tính đúng đắn trong hoạt động quản lý nhà nước, gây ra thiệt hại hơn 939 tỉ đồng của nhà nước" - VKSND nhấn mạnh.

Từ những phân tích trên, VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Hiến 3-4 năm tù về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng". Các bị cáo Đinh Ngọc Hệ bị đề nghị 20 năm tù (tổng hình phạt cùng với án tù 12 năm trước đó, VKS đề nghị 30 năm tù); Phạm Văn Diệt (nguyên Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Đức Bình) 15 năm tù và Vũ Thị Hoan (nguyên giám đốc Công ty Yên Khánh) từ 7 - 9 năm tù, cùng về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Các bị cáo Bùi Như Thiềm (nguyên trưởng Phòng Kinh tế QCHQ) bị đề nghị 7-9 năm tù; Đoàn Mạnh Thảo (nguyên trưởng Phòng Tài chính QCHQ) 5-7 năm tù; Bùi Văn Nga (nguyên Giám đốc Công ty Hải Thành) 6-8 năm tù và Trần Trọng Tuấn (nguyên phó giám đốc công ty này) 3-4 năm tù, cùng về tội "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai".

Dự kiến phiên tòa diễn ra đến ngày 21-5.

Làm hư hỏng cán bộ

VKS quân sự QCHQ cáo buộc tại Công ty Yên Khánh, Hệ nhờ cháu là Vũ Thị Hoan, là sinh viên năm thứ nhất, không hiểu biết về pháp luật, đứng tên thành lập và làm giám đốc. Công ty Yên Khánh cũng gian dối trong việc phản ánh năng lực khiến các cán bộ QCHQ hiểu sai, từ đó đồng ý ký hợp đồng hợp tác liên doanh với công ty này mà không biết rằng Hệ đang thực hiện hành vi lừa đảo. "Hành vi của Đinh Ngọc Hệ không chỉ xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của nhà nước mà còn gây lũng đoạn chính sách phát triển kinh tế, làm hư hỏng một số lượng không nhỏ đội ngũ cán bộ nhà nước, trong đó có cả cán bộ cao cấp của quân đội, đưa nhiều người khác vào vòng lao lý" - đại diện VKS đánh giá.

Nguyễn Hưởng