Thủ đoạn cũng gần giống CEO của Địa ốc Alibaba: lập hàng loạt doanh nghiệp, tự vẽ dự án rồi phân lô và rao bán nền, một nền bán cho nhiều người. Khi phát hiện bị lừa, khách hàng đòi lại tiền thì bên bán không trả, cắt liên lạc... Với những vụ lừa bán đất ảo như thế này, thực tế cho thấy nạn nhân thường mất trắng.

Đối với hai trường hợp kể trên (và nhiều vụ việc khác), báo chí - trong đó có Người Lao Động - từng phản ánh nhiều lần, cùng với đó là cảnh báo về nguy cơ sập bẫy lừa đảo nhưng nhiều người vẫn lao vào. Kết cục tất nhiên các nạn nhân phải chịu lấy; còn về phía các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành và các cơ quan quản lý địa bàn - những gì đã xảy ra cho thấy họ phản ứng chậm hoặc thờ ơ, chủ quan. Nếu làm hết trách nhiệm, can thiệp kịp thời thì hậu quả chắc chắn đã giảm thiểu rất nhiều.

Hai vụ khác, đã thành án, có "bóng dáng" tương tự là trường hợp của Giang "36" tại Đồng Nai và Đường "Nhuệ" ở Thái Bình. Giang "36" (vừa hầu tòa, bị tuyên 4 năm tù giam) và đồng bọn dám vây công an giữa ban ngày, đòi "làm ra lẽ"; còn băng nhóm Đường "Nhuệ" thì tác oai tác quái nhiều năm, chi phối không ít cán bộ công quyền có thế lực tại địa phương. Vì sao như vậy? Theo quy luật thì mạnh mới át được yếu. Giang "36" và Đường "Nhuệ" mạnh hơn các cơ quan đại diện quyền lực nhà nước hay không? Không. Nhưng chúng lấn át, chúng chi phối được (dù trong một thời gian) là bởi có sự thỏa hiệp hoặc mua chuộc, đổi chác, chắc chắn như thế.

Cho nên, từ hàng loạt vụ tiêu cực có sự nhúng chàm của quan chức hoặc sự thiếu trách nhiệm của cán bộ, người dân thường ta thán rằng chỉ cần "công bộc" của mình làm đúng luật, đúng quy định là đã mừng, chưa cần phải phụng sự ai. Nhưng họ cứ làm sai cho dù thường xuyên được trang bị kiến thức và có hiểu biết pháp luật. Và có những trường hợp biết sai mà vẫn làm, bởi có thứ khác khiến họ không giữ được mình, bẻ cong phép tắc.

Dung túng cho cái sai cũng là một kiểu làm sai, trong nhiều trường hợp có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Như tình trạng xây dựng không phép, sai phép ở huyện Bình Chánh (TP HCM), lãnh đạo huyện nhận định dẹp mãi không được là bởi không ít cán bộ hữu trách bị mua chuộc. Kiểm tra thực tế tại đây hôm 17-5, Ủy viên Bộ Chính trị - Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân hỏi thẳng: "Chỉ riêng tại xã Vĩnh Lộc A (huyện Bình Chánh) có tới 38 "cò" đất, chuyên hướng dẫn, môi giới xây trái phép, chuyển nhượng trái phép. Vậy địa phương đã làm việc với họ chưa? Có sự tiếp tay của những người trong bộ máy nhà nước hay không? Nếu không thì tại sao tồn tại như vậy?".

Bí thư đặt câu hỏi và thực tế đã trả lời thay. Muốn triệt được nạn xây dựng không phép, khâu đầu tiên là phải trị cán bộ hỏng. Cán bộ sạch thì nhà không phép chẳng thể nào mọc lên.

"Cán bộ là cái gốc của mọi công việc...", xưa đúng vậy và nay cũng thế, như Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã khẳng định. 

Quý An