Mọi người đều thống nhất mục đích và tầm quan trọng của kinh tế và du lịch đêm nhưng điều quan trọng nhất là làm như thế nào và bắt đầu từ đâu thì lúng túng. Ða số cho rằng nguyên nhân kinh tế và du lịch đêm kém phát triển là do thiếu tiền đầu tư.

Làm gì cũng cần tiền nhưng cần gấp mấy lần là cách sử dụng tiền cũng như cách làm hiệu quả. Ðể làm được việc này, điều kiện đầu tiên là thay đổi tư duy về kinh tế và du lịch đêm chứ không phải là tiền đâu. Không chủ quan, cảm tính, kinh tế và du lịch đêm, trước hết để phục vụ người dân tại chỗ, sau đó là khách nội địa và quốc tế. Bài học ở đây có thể đem ra để soi rọi là trường hợp của Hàn A Xá, Chủ nhiệm Hợp tác xã Sin Suối Hồ (bản H’ Mong, Phong Thổ, Lai Châu). Bản cách quốc lộ 29 km, đường hẹp, độc đạo, cách biên giới Việt - Trung 2 km. Từ trọng điểm ma túy thành điển hình cả nước về làng du lịch cộng đồng, an sinh. Cả bản không ai uống rượu, hút thuốc, trộm cắp. Bản có 750 dân nhưng có 150 chỗ ngủ; 35.000 giò địa lan; như vườn địa đàng sót lại. Tôi hỏi: "Làm sao giữ được bản sạch đẹp như vậy?", Xá trả lời: "Mình phải hết lòng. Nhà mình và họ hàng mình phải làm gương trước. Từng bước, nói cho dân thông, làm đẹp nhà mình, bản mình là cho mình, cho bản; không làm vì khách. Bản đẹp, khách sẽ tới, ở lại". Năm 2019, bản đón hơn 20.000 lượt khách đến tham quan và lưu trú.

Thứ hai, nhà nước chỉ đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ chính sách và tạo điều kiện, tuyệt đối không chi tiền tổ chức sự kiện, làm thay doanh nghiệp. Thứ ba, là thay đổi giờ hoạt động. Hiện nay, các cơ sở dịch vụ Việt Nam hoạt động theo giờ hành chánh, từ 7 giờ 30 phút - 17 giờ hoặc 18 giờ. Disneyland Hồng Kông hoạt động từ 10 giờ 30 phút - 21 giờ. Ðó là khung giờ hoạt động dịch vụ của các nước. Vừa tránh kẹt xe giờ cao điểm hành chánh, vừa có điều kiện bán thêm ăn trưa và tối cho du khách, nếu chất lượng và giá cả cạnh tranh. Ở TP HCM, theo tôi, trước mắt, thí điểm đổi khung giờ hoạt động Công viên Văn hóa Ðầm Sen, Đường sách Nguyễn Văn Bình, cùng một số chùa, nhà thờ, đình… tiêu biểu. Kế đến, 2 di tích quốc gia đặc biệt của thành phố là Dinh Thống Nhất và địa đạo Củ Chi có thể mở cửa từ 10 giờ đến 22 giờ. Như vậy, chắc chắn có thêm nhiều trải nghiệm thú vị, đặc biệt là Củ Chi, nếu tái hiện chợ quê tự do, họp từ 17-22 giờ.

Thứ tư, tăng chuyến các tàu du lịch trên sông Sài Gòn, kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, buýt đường thủy… hoạt động đến 22 giờ. Một số tuyến buýt đường bộ hoạt động đến 0 giờ. Riêng buýt sân bay hoạt động 24/24, có thể linh động theo lịch bay. Buýt City Sight Hop On Hop Off hiện hoạt động từ 20-22 giờ, cần mở rộng lộ trình ra quận 5 và vùng phụ cận. Khuyến khích người dân sử dụng xe buýt và xe đạp. Thứ năm, sắp xếp các tuyến phố đi bộ theo hướng chuyên biệt về hàng hóa và dịch vụ; có lộ trình giãn dần cư dân. Nối trạm dừng xe buýt với các sân khấu kịch, ca nhạc, tạp kỹ, các điểm vui chơi, mua sắm, tham quan… Cuối cùng, là giải quyết chỗ gửi xe và vệ sinh cho du khách một cách căn cơ.

Kinh tế như nhịp thở của cuộc sống và du lịch là một phần tất yếu. Cuộc sống có ngày và đêm, bổ sung cho nhau. Làm việc và nghỉ ngơi luôn song hành, tương xứng, cuộc sống mới bền vững. Du lịch cũng vậy. Các nước muốn phát triển đều chú trọng và cân đối cả hai mảng hoạt động này. Phải thay đổi tư duy để làm mới cả nội dung lẫn hình thức. Ði sau nhưng đâu ai cấm mình về đích trước nếu làm bài bản. 

NGUYỄN VĂN MỸ (Chủ tịch Lửa Việt Tour)