Tiếp sức cho "vàng đen"

Ngành cà phê đóng góp khoảng 2,5% GDP cả nước, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho trên 2 triệu người lao động.

Việt Nam có diện tích trồng cà phê hơn 710.000 ha, xếp thứ 6 thế giới, đang là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 toàn cầu, chỉ sau Brazil. Từ năm 2021 đến nay, xuất khẩu cà phê Việt Nam liên tục tăng trưởng mạnh về kim ngạch cũng như số doanh nghiệp xuất khẩu (với 200 công ty hiện có). Năm 2021 kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt khoảng 3 tỉ USD, kết thúc năm 2025 đạt đỉnh cao 8,9 tỉ USD. Đây là con số cao kỷ lục từ trước đến nay, tăng 59,4% so với năm 2024, về đích sớm so với mục tiêu của ngành cà phê đặt ra là tới năm 2030 đạt 8 tỉ USD. Về giá, năm 2021, giá xuất khẩu bình quân chưa đến 2.000 USD/tấn thì đến năm 2025 đã lên 5.660 USD/tấn.

Tuy nhiên, hạt "vàng đen" Việt Nam cũng thường xuyên đối diện với nhiều thách thức. Trước hết là khó khăn từ hàng rào thuế quan được dựng lên bởi Sắc lệnh Thuế đối ứng của chính quyền Mỹ, liên tục thay đổi và khó lường. Ngoài ra, chiến sự ở Trung Đông leo thang, làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, gia tăng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng sâu sắc đến hành trình cà phê vào thị trường nhập khẩu đang lên này của Việt Nam. Đặc biệt, ngành cà phê Việt chưa khắc phục được những tồn tại, hạn chế trầm kha của mình, đó là chế biến sâu còn khiêm tốn. Năm 2025 vừa qua, cho dù xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam đạt 1,78 tỉ USD, tăng 50,4% so với năm trước, nhưng thật sự con số này còn rất thấp so với mức xuất khẩu thô cà phê nhân, đến 85% (qua chế biến chỉ đạt 15%).

Trong bối cảnh mới, xu hướng tiêu dùng trong nước và thế giới cùng với các cam kết quốc tế đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành cà phê của chúng ta. Thứ nhất, hàng loạt Hiệp định thương mại tự do song phương, như EVFTA, CPTPP, RCEP có hiệu lực, giúp giảm thuế, có lợi cho hàng xuất khẩu, mở rộng thị trường, tăng sức cạnh tranh. Thứ hai, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sử dụng sản phẩm có lợi cho sức khỏe, như: cà phê hữu cơ, cà phê xanh, cà phê hòa tan, cà phê tinh chế…, phù hợp với định hướng chế biến sâu của toàn ngành. Đây thực sự là "mỏ vàng", chờ ngành cà phê khai thác trong những năm tới.

Để xuất khẩu cà phê tăng trưởng bền vững, tạo ra nhiều giá trị hơn nữa, đặc biệt là tăng tỉ lệ chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và được đông đảo người tiêu dùng toàn cầu chấp nhận, trước hết các doanh nghiệp phải quan tâm sâu sắc đến truyền thông, quảng bá thương hiệu, sản phẩm trong nước và ra quốc tế. Các cơ quan Nhà nước cần hỗ trợ một phần cộng đồng doanh nghiệp cà phê về việc này. Bên cạnh Lễ hội "Tôn vinh cà phê - trà Việt" tổ chức hằng năm, thực hiện hiệu quả vai trò kết nối và quảng bá, Báo Người Lao Động với các phương tiện xuất bản bằng tiếng Việt và tiếng Anh, cùng với hệ sinh thái social đa dạng, hiệu quả, sẽ tiên phong chung tay thực hiện sứ mệnh tiếp sức, đưa thương hiệu cà phê Việt Nam vươn cao, bay xa hơn nữa.