Tòa bất ngờ hoãn tuyên án cựu cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, quay lại xét hỏi

Sáng 25-5, theo dự kiến, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội tuyên án phúc thẩm đối với 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga, cùng 32 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm và một số đơn vị liên quan.

Tuy nhiên, chủ tọa thông báo quay lại phần xét hỏi và yêu cầu bị cáo Nguyễn Thanh Phong trả lời về mục đích bị cáo đồng ý để các chuyên viên trong đơn vị nhận tiền từ các doanh nghiệp?

Theo cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, khi "anh em mang tiền lên chia", có hỏi nguồn tiền ở đâu và được trả lời: "Một số doanh nghiệp đưa vì khi làm hồ sơ, làm đi làm lại không được. Anh em giúp doanh nghiệp dịch thuật, hỗ trợ để làm đúng. Doanh nghiệp đưa tiền bồi dưỡng nhưng vẫn phải đúng quy trình mới được thông qua hồ sơ".

Bị cáo Nguyễn Thanh Phong cho rằng: "Tiền đó là tiền anh em làm ngoài giờ nhưng cũng là cái sai của bị cáo".

Theo lời khai của bị cáo Phong, hằng năm, còn chỉ đạo các phòng phải rút hồ sơ để xem có thiếu sót không để hoàn thiện nhưng qua hậu kiểm không phát hiện sai sót. Năm 2023, Thanh tra Chính phủ cũng rút nhiều hồ sơ kiểm tra, thấy đều được cấp đúng quy định. Sau này, Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng rút hồ sơ xem xét lại, cũng đều đúng quy định.

Bị cáo Phong khai chưa có hồ sơ cấp phép nào mà chuyên viên nhận tiền để cấp phép sai quy định.

Tòa hỏi thêm, có doanh nghiệp nào làm đúng mà không đưa tiền vẫn được cấp phép không?

Trả lời câu hỏi này, bị cáo Nguyễn Thanh Phong cho biết nhiều doanh nghiệp lớn, có phòng pháp chế làm rất tốt; căn cứ công văn của Cục An toàn thực phẩm rồi và làm đúng quy định và được cấp phép. Bị cáo Phong nói: "Tỉ lệ này rất lớn".

Sau khi xét hỏi bổ sung, đại diện viện kiểm sát đã đề nghị Hội đồng xét xử giảm án cho bị cáo Lê Hoàng, cựu Cục phó Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế (chồng bị cáo Trần Việt Nga), xuống còn 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội nhận hối lộ (án sơ thẩm 5 năm tù).

Sau đó, Toà quyết định tiếp tục nghị án kéo dài, sẽ tuyên án vào sáng 27-5 tới.

Trước đó, đại diện Viện Kiểm sát (VKS) đề nghị cấp phúc thẩm giảm cho bị cáo Nguyễn Thanh Phong từ 4-5 năm tù (án sơ thẩm 20 năm), giảm cho bị cáo Trần Việt Nga 2-3 năm (án sơ thẩm 15 năm). Các bị cáo còn lại, được đề nghị án thấp nhất là án phạt tù nhưng cho hưởng án treo đến cao nhất là giảm 3-4 năm tù. Bên cạnh đó, do hậu quả vụ án đã được khắc phục toàn bộ, đại diện Viện kiểm sát còn đề nghị giảm 3 - 4 tháng tù cho 8 bị cáo không có kháng cáo.

Theo hồ sơ vụ án, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ Y tế thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, từ 2018 - 2025, một số lãnh đạo, chuyên viên của cục đã lợi dụng các quy định pháp luật để tạo cơ chế "xin, cho", đưa và nhận hối lộ.

Các sai phạm này diễn ra trong quá trình thẩm định cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận GMP (Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt). Thông qua việc thẩm định xét hồ sơ cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ đã thống nhất với chuyên viên của cục về việc "chi tiền để xong việc".

Cơ quan tố tụng xác định các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn mang tính chung chung, chưa cụ thể. Quy định cũng chưa kèm theo hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ. Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi thực hiện thủ tục công bố sản phẩm.

Trên cương vị là Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, tháng 9-2018, bị cáo Nguyễn Thanh Phong chủ trì cuộc họp cấp ủy, lãnh đạo cục và thống nhất giao cho Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm và Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm thực hiện nhiệm vụ của Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm trong việc thẩm xét hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm.

Sau cuộc họp trên và sau khi trao đổi với lãnh đạo các đơn vị, bị cáo Nguyễn Thanh Phong thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền, ngoài lệ phí quy định trong quá trình thẩm xét đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Mức tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng/bộ hồ sơ và trung bình 7 triệu đồng/hồ sơ.

Bên cạnh đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong đồng ý chủ trương cho chuyên viên nhận tiền để giúp đỡ người nộp hồ sơ, song kèm theo đó là cơ chế ăn chia rõ ràng. Cục trưởng nhận từ 2,5 - 3 triệu đồng một bộ hồ sơ; còn lại chia theo các cấp, từ lãnh đạo phòng đến chuyên viên thụ lý.

Cơ quan tố tụng cho rằng lợi dụng quyền hạn, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân, doanh nghiệp. Trong đó, tổng tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận là 93,7 tỉ đồng, cấp giấy xác nhận quảng cáo là 12,7 tỉ đồng và cấp GMP là 1 tỉ đồng.

Cáo trạng xác định cùng vai trò chỉ đạo, bị cáo Nguyễn Thanh Phong được hưởng lợi 43,9 tỉ đồng; bị cáo Nga hưởng lợi cá nhân 8 tỉ đồng. Cựu cục phó Nguyễn Hùng Long hưởng lợi 8,6 tỉ đồng, cựu cục phó Đỗ Hữu Tuấn hưởng 4,3 tỉ đồng.