Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: 6 định hướng kiến tạo châu Á-Thái Bình Dương hoà bình, phát triển

Trong thời gian thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Singapore, tối 29-5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 với chủ đề "Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động".

Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 diễn ra từ ngày 29 đến 31-5 tại Singapore với sự tham gia của hơn 550 đại biểu đến từ các cơ quan an ninh và quốc phòng của 44 quốc gia. Đối thoại Shangri-la được tổ chức lần đầu vào năm 2002 tại Singapore theo sáng kiến của Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS) và đã trở thành diễn đàn thường niên có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh khu vực và quốc tế.

Luật lệ và đối thoại trở thành phương tiện hữu hiệu giảm thiểu rủi ro thực sự

Phát biểu dẫn đề tại Đối thoại, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ những bất ổn hiện nay trên thế giới phản ánh 3 cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra: Khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.

Nhấn mạnh 3 cuộc khủng hoảng nêu trên đang hội tụ rõ nét tại châu Á - Thái Bình Dương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ một số định hướng để cùng nhau kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, phát triển, tự cường và có năng lực giảm thiểu rủi ro từ sớm, từ xa.

Trước tiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng phải làm cho luật lệ và đối thoại trở thành phương tiện hữu hiệu giảm thiểu rủi ro thực sự. Trật tự dựa trên luật lệ là nền tảng chung để các nước lớn, vừa và nhỏ cùng tồn tại hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và bình đẳng giữa các quốc gia. Luật lệ chỉ có sức sống khi được thực thi nhất quán và chuyển hóa thành cơ chế cụ thể như cảnh báo sớm, liên lạc khẩn cấp, xử lý sự cố, tự kiềm chế và hợp tác có thể kiểm chứng.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với biển và đại dương. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định đối với Biển Đông, lập trường của Việt Nam là nhất quán, rõ ràng và có nguyên tắc. Việt Nam ủng hộ giải quyết mọi tranh chấp và bất đồng bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Việt Nam tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các quốc gia khác; đồng thời kiên quyết, kiên trì bảo vệ độc lập, chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán hợp pháp của mình theo luật pháp quốc tế.

Thứ hai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ cần kiến tạo một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và lấy Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) làm trung tâm.

Thứ ba, cần đặt an ninh con người và năng lực chống chịu xã hội vào trung tâm của an ninh bền vững. Một khi hợp tác mang lại sự bảo đảm an toàn, sinh kế và nâng cao đời sống của người dân, lòng tin chiến lược sẽ được củng cố và bồi đắp.

Châu Á - Thái Bình Dương là không gian mở

Thứ tư, nhấn mạnh cần kiến tạo các chuẩn mực trách nhiệm đối với công nghệ mới và công nghiệp quốc phòng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng trong quốc phòng - an ninh, câu hỏi hệ trọng không phải là công nghệ mạnh đến đâu mà là con người có thể kiểm soát được công nghệ ấy đến mức nào; cần thúc đẩy đối thoại về trí tuệ nhân tạo (AI) trong quốc phòng - an ninh, bảo đảm trách nhiệm cuối cùng của con người trong các quyết định có hệ quả nghiêm trọng, quy tắc ứng xử trên không gian mạng, bảo vệ cáp biển, hạ tầng dữ liệu trọng yếu, minh bạch đối với các công nghệ tác động đến ổn định chiến lược. Công nghiệp quốc phòng cần phục vụ phòng vệ chính đáng và ổn định khu vực, không trở thành động lực cho chạy đua vũ trang.

Thứ năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần củng cố nền tảng xã hội và khả năng chống chịu; bảo vệ không gian thông tin và nâng cao nhận thức.

Thứ sáu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần nâng cao năng lực ngoại giao phòng ngừa, hòa giải và trung gian trong khu vực. Mục tiêu là tạo ra những "lối thoát ngoại giao" trước khi các bên bị cuốn vào vòng xoáy leo thang dẫn đến nguy cơ xung đột.

Với các đối tác có ảnh hưởng lớn trong và ngoài khu vực, Việt Nam mong muốn gửi một thông điệp chân thành: Châu Á - Thái Bình Dương là không gian mở, mọi quốc gia có lợi ích chính đáng đều có thể đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển. Khu vực hoan nghênh sự hiện diện minh bạch, có trách nhiệm, tôn trọng luật pháp quốc tế, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và góp phần giảm căng thẳng. Điều khu vực mong muốn không phải là sự hiện diện hay vắng mặt thuần túy của bất kỳ nước lớn nào, mà là một cam kết có trách nhiệm. Nhìn nhận cạnh tranh là tất yếu, nhưng cạnh tranh phải được đặt trong giới hạn của luật pháp, minh bạch và tự kiềm chế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ thêm Việt Nam hiểu rõ giá trị của hòa bình bằng chính lịch sử của mình, hiểu giá trị của phát triển bằng chính hành trình Đổi mới và hội nhập của mình. Từ trải nghiệm ấy, Việt Nam nhận thức sâu sắc rằng lợi ích quốc gia gắn bó chặt chẽ với hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực. Đóng góp cho hòa bình của khu vực cũng là bảo vệ lợi ích lâu dài của Việt Nam. Mở rộng hợp tác, giảm thiểu rủi ro và kết nối các lợi ích chính đáng cũng chính là cách Việt Nam thực hiện trách nhiệm của mình đối với cộng đồng quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng hòa bình, ổn định và phát triển chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể, kiềm chế trước bất đồng, đối thoại khi khác biệt gia tăng, hợp tác khi thách thức vượt qua biên giới và xây dựng những cơ chế giảm thiểu rủi ro có thể vận hành trong thực tế.

Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia trong và ngoài khu vực củng cố luật lệ, bồi đắp lòng tin, thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác, giảm thiểu rủi ro và cùng nhau kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương an toàn hơn, tự cường hơn và thịnh vượng hơn.

Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trả lời một số câu hỏi của các đại biểu tham dự về những đổi mới mạnh mẽ ở Việt Nam gần đây; chính sách đối ngoại cũng như hành động của Việt Nam đóng góp vào việc giữ gìn hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới; những ứng phó của Việt Nam đối với khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông; đánh giá về những lợi ích của công nghệ AI và thách thức, tác động đến Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.