Cũng đã 5 năm, giới xuất bản, phát hành lịch và người tiêu dùng không phải căng thẳng trong việc sản xuất, mua bán lịch bloc do phải đặt dưới sự quản lý, điều hành, phân phối, kiểm soát vừa chặt vừa lỏng của cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành và một vài công ty kinh doanh gần như độc quyền của nhà nước.

Thời ấy, lịch bloc như mặt hàng quý hiếm khi nó được dán mác “sản phẩm văn hóa đặc thù” có yếu tố chính trị tư tưởng nên phải được quản lý, kiểm soát chặt chẽ. Cứ sắp đến mùa lịch là các bộ, ngành, đơn vị có liên quan tổ chức họp liên tục. Kế hoạch sản xuất phân bổ ra sao, phân phối thế nào, biện pháp chống hàng gian hàng giả... được bàn đi bàn lại khiến báo chí tốn không ít giấy mực chạy theo phản ánh.

Lịch bloc siêu cực đại của NXB Trẻ trong mùa lịch năm nay
Lịch bloc siêu cực đại của NXB Trẻ trong mùa lịch năm nay

Năm nào cũng họp đầy ra, cũng tìm đủ biện pháp nhưng năm nào lịch bloc cũng thành điểm nóng. Kế hoạch sản xuất không sát với nhu cầu thực tế của người tiêu dùng nên hàng nơi thiếu, nơi thừa sinh ra đủ thứ tiêu cực trong khâu lưu thông phân phối; nạn in lậu, nối bản tràn lan gây ra lãng phí không ít công sức tiền của trong xã hội.

Từ ngày lịch bloc được trả về cho thị trường tự điều tiết, mọi việc được vận hành theo đúng quy luật cung - cầu. Mỗi nhà sản xuất tự nắm bắt nhu cầu của thị trường để có kế hoạch cung ứng. Sản phẩm làm ra cũng đa dạng đáp ứng mọi nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng. Lịch được bày bán rất nhiều ở các đô thị và lưu thông đến tận các vùng nông thôn hẻo lánh, điều mà trước đó nhà nước phải bù lỗ hàng chục tỉ đồng mỗi năm để thực hiện chính sách điều phối này. Các nhà xuất bản và đơn vị liên kết nay đều tự chịu trách nhiệm về nội dung trong từng ấn phẩm của mình. Nhiều năm qua, chưa có sản phẩm lịch bloc nào vi phạm về nội dung trình bày trong đó.

Tất nhiên, khác với thời sản xuất phân phối theo kế hoạch của nhà nước, ai “trúng quả” là giàu to, sản xuất - kinh doanh lịch bloc như bây giờ có lãi được là may. Nhưng người trong giới ai cũng cảm thấy thoải mái vì được cạnh tranh công bằng.

Nhận thức thay đổi cần có quá trình. Nhưng nếu quá trình ấy được rút ngắn thì thiệt hại gây ra sẽ giảm thiểu. Quản lý lịch bloc là bài học!

Ân Thông