Triển lãm "Muôn loài bình đẳng" (diễn ra từ ngày 27 đến 30-6, từ 12 giờ đến 17 giờ mỗi ngày) khiến công chúng bất ngờ, còn giới chuyên môn thì coi đây như một ngày hội thực sự dành cho họ. Triển lãm giống như một festival nghệ thuật đương đại, hiểu đơn giản là một cuộc hội ngộ do chính các nghệ sĩ tự đứng ra tổ chức cùng nhau tại A Farm (quận 12, TP HCM).

"Chơi" hết mình

Một địa chỉ "mới tinh" và xa lắc xa lơ tận quận 12, vừa đi vừa hỏi đường mới tới nơi nhưng không khí nghệ thuật rộn rã đã thu hút giới nghệ sĩ của nghệ thuật đương đại "chảy về" A Farm trong tuần triển lãm.

Ngay ngoài sân của khu nghệ thuật, người xem ngỡ ngàng giao lưu với tác phẩm khổng lồ của nghệ sĩ Ly Hoàng Ly, người phụ nữ nhỏ bé nhưng luôn trăn trở sáng tạo nên những công trình điêu khắc công cộng với kích cỡ cực đại.

Cuộc triển lãm được A Farm, Sàn Art và MoT+++ đồng tổ chức. Trong các khu triển lãm khác nhau của A Farm, người yêu nghệ thuật gặp lại tác phẩm kỳ công "Văn tế thập loại chúng sinh" dài vài chục mét của Phạm Trần Việt Nam; ảnh nghệ thuật của Hoàng Thế Nhiệm, nghệ sĩ được mệnh danh là nhiếp ảnh gia phong cảnh hàng đầu Việt Nam với 20 năm cầm máy và gia tài là cả một thư viện ảnh khổng lồ, với "bộ sưu tập" các triển lãm cá nhân từ Việt Nam đến Pháp, Bỉ, Thụy Sĩ, Singapore, Mỹ, Hồng Kông…

Cuộc hội ngộ của nghệ thuật đương đại - Ảnh 1.

Nhà thơ Hoàng Hưng đến chúc mừng tác phẩm mới của con gái - nghệ sĩ Ly Hoàng Ly

Trong các không gian đa dạng chứa nhiều tác phẩm sắp đặt và những bức tranh cá tính của các nghệ sĩ đến từ nhiều nước khác nhau, có sự xuất hiện trẻ trung và đầy ấn tượng trong trẻo của Đỗ Nguyễn Lập Xuân có tên"Half full half empty".

Thường xuyên sử dụng trình diễn như một điểm khởi hành cho các tác phẩm của mình, Lập Xuân có cách tiếp cận đầy tính nghi thức tối giản đối với những nguyên liệu và khái niệm thông thường, ép những chiều xúc cảm sâu sắc ra khỏi các đối tượng và hành động hằng ngày, ví dụ như việc uống nước. Nghệ sĩ Lập Xuân tốt nghiệp thạc sĩ ngành nghệ thuật và thiết kế Trường Đại học New South Wales (Úc) và cử nhân Học viện Mỹ thuật Nanyang (Singapore), đã triển lãm và trình diễn cả ở trong và ngoài nước, hiện đang sống và làm việc tại TP HCM, thực hành nghệ thuật trình diễn, sắp đặt, vẽ và điêu khắc.

Một trong những màn trình diễn ám ảnh khiến người xem "sởn da gà" là "Lớp da và cái bóng Mirro" của nghệ sĩ Lại Thị Diệu Hà. Đã lâu mới bắt gặp sự xuất hiện trở lại của Diệu Hà - người sáng lập của nhóm nghệ sĩ trình diễn đến từ Hà Nội Psyper Lab. Diệu Hà từng được biết đến với việc nhiều lần trình diễn nude và sử dụng cơ thể của mình như một chất liệu trong các tác phẩm trình diễn. Trong lần trình diễn hồi năm 2011, Diệu Hà đã đẩy mức độ cực đoan lên đến tối đa khi dùng bàn ủi nóng là lên một lượng lớn những miếng da lợn tươi. Sau đó, cô chà xát chúng trên khuôn mặt, cánh tay và chân trần của mình.

Rất nhiều trình chiếu video art của nhiều nghệ sĩ trong và ngoài nước, work shop cắt giấy nghệ thuật Kirigami của Nguyễn Cát Nguyên, nghệ sĩ tốt nghiệp ngành thiết kế kiến trúc từ trường Lasalle College of The Arts xây dựng đam mê về nghệ thuật thị giác và "chơi" với giấy, thực hành các thể nghiệm giấy hướng đến phương pháp mới nhằm đưa không gian triển lãm vào trang sách như hình thức lưu giữ và tăng khả năng tương tác giữa khán giả và tác phẩm.

Mở ra không gian lưu trú nghệ thuật

Khắp A Farm tràn ngập âm thanh điện tử đầy ấn tượng của nhóm "Rắn cạp đuôi" - Thierry, Eddie Ladoir, Alec, Alex trình diễn. Một bộ sưu tập ảnh chụp polaroids của nghệ sĩ trẻ Đặng Thanh Long cùng với những vần thơ treo lãng mạn một cách hoàn hảo trên tường. Bên cạnh đó, một nghệ sĩ khác có thể loay hoay với cái thang chót vót để chỉnh đi chỉnh lại tác phẩm của mình, có vẻ như không hài lòng.

Trong khi người xem đi qua đi lại, chạm vào tác phẩm, tác động thử lên tác phẩm, thậm chí ăn hoặc uống một số tác phẩm sắp đặt thì nhiều nghệ sĩ vẫn miệt mài tập trung hoàn thiện tác phẩm dở dang của mình. Bởi ở A Farm, có không gian dành cho nghệ sĩ lưu trú, một khái niệm còn rất mới mẻ ở Việt Nam.

Đa phần các tác phẩm mang đến A Farm không đề tên nghệ sĩ. Bởi dường như đối với họ, đến để cùng nhau hít thở nghệ thuật, ngồi bệt xuống sàn đất đàm luận nghệ thuật cùng giám tuyển Trần Lương, giám tuyển Đinh Q Lê và các nghệ sĩ đến từ rất nhiều nước trên thế giới, tạo nên một chất kích thích say sưa chảy rừng rực trong máu chứ không phải việc ghi danh hay phân thứ bậc địa vị, đẳng cấp.

Nghệ sĩ Lại Thị Diệu Hà hiện đang lưu trú tại MoT+++ trong chương trình 6 tháng tập trung vào nghệ thuật trình diễn "Performance plus". Và không gian mới mở ra của A Farm với tuần hội tụ "Muôn loài bình đẳng" cũng là để mở đầu cho khái niệm lưu trú nghệ thuật, nghĩa là nghệ sĩ có thể lưu lại và hoàn thiện tác phẩm của mình trong một thời gian rất dài khiến giới nghệ sĩ đương đại Việt Nam vô cùng hứng thú.

Bài và ảnh: Hòa Bình