NSND Ngọc Giàu: Giữa Paris, tôi ca bài vọng cổ mừng Ngày Độc lập - Ảnh 1.

NSND Ngọc Giàu và cố soạn giả, NSND Viễn Châu

"Không ai trong chúng ta lại không nhớ về ngày 2-9, ngày hội lớn của dân tộc, đánh dấu sự khai sinh của đất nước. Sự kiện này là mốc son lịch sử quan trọng và đối với giới soạn giả sáng tác, Ngày Độc lập trở thành niềm cảm hứng của rất nhiều bài ca cổ sống mãi với thời gian. Trên đất Pháp vào tháng 9 năm đó, tôi đã ca bài "Người mẹ miền Nam" của soạn giả - NSND Viễn Châu" – NSND Ngọc Giàu xúc động.

Trong sự nghiệp nghệ thuật của mình, bà đã hàng trăm lần thể hiện bài ca cổ này. Nhưng trên đất Pháp, "bà con kiều bào đã khóc khi nghe tôi trình bày bài ca cổ này" – NSND Ngọc Giàu chia sẻ trong cảm xúc như mới hôm qua.

NSND Ngọc Giàu: Giữa Paris, tôi ca bài vọng cổ mừng Ngày Độc lập - Ảnh 2.

NSND Ngọc Giàu trong vở "Tình mẫu tử" của soạn giả NSND Viễn Châu

Đối với NSND Ngọc Giàu và thế hệ nghệ sĩ vàng của sân khấu cải lương, trong nhiều tác phẩm của ông "vua vọng cổ" Viễn Châu, nhiều bài viết về cách mạng, ca ngợi chính quyền nhân dân với những tiếng kèn xung trận, đã để lại nhiều ký ức đẹp cho bà và đồng nghiệp.

Ra đời đúng ngày Quốc khánh vào năm 1975, bài vọng cổ "Bà mẹ miền Nam" của soạn giả - NSND Viễn Châu tràn đầy sức sống, là ký ức của những ngày thu rạng ngời niềm vui kỷ niệm chiến thắng 30-4 lịch sử. "Sau này, nhắc lại những kỷ niệm khi sáng tác, cố soạn giả Viễn Châu đã kể: Khi đó ông vừa đi vừa viết trên những mảnh giấy của bao thuốc lá, lúc đó không khí thành phố chào mừng Ngày Độc lập đầu tiên trên quê hương không còn bị chia cắt. Viết được dòng nào, ông ca nhỏ cho mình nghe. Chiều cùng ngày, ông tìm đến Đài Tiếng nói nhân dân TP HCM, trao bài ca cổ này cho nhạc sĩ Lê Long để phổ biến rộng rãi. Người thể hiện bài ca cổ này đầu tiên là cố NSƯT Thanh Nga. Khi bài ca cổ được phát trên sóng phát thanh, mọi người đều xúc động" – NSND Ngọc Giàu nhớ lại.

NSND Ngọc Giàu: Giữa Paris, tôi ca bài vọng cổ mừng Ngày Độc lập - Ảnh 3.

NSND Ngọc Giàu vai Thái hậu Dương Vân Nga

Rồi bà ca lại bài ca cổ oai hùng này: "Khi con đi... khói lửa ngập tràn quê hương... Mẹ gói từng nắm cơm, đưa các con qua mấy chặn đường, ra đến tận chiến trường. Ngày con về bình minh sáng tươi, khắp nước non sống trong niềm vui. Cây phượng hồng bờ sông nở hoa. Đón các con, chim cũng vang lời ca...".

Ở Pháp, khán giả kiều bào yêu thích giọng ca NSND Ngọc Giàu. Bà đã để lại nhiều ấn tượng đẹp đối với khán giả khi thể hiện nhiều bài ca cổ khác cũng của soạn giả Viễn Châu: "Mẹ vẫn đợi con về", "Thoại Ba công chúa", "Gió biển Hà Tiên", "Lòng mẹ"…

NSND Ngọc Giàu: Giữa Paris, tôi ca bài vọng cổ mừng Ngày Độc lập - Ảnh 4.

NSND Ngọc Giàu

Trong số những bài ca cổ, khán giả kiều bào ở Pháp rất thích "Người mẹ miền Nam". "Lời bài ca thể hiện niềm hạnh phúc khi bà mẹ đón con mình trong Ngày Độc lập. Lời ca như lời thúc giục, sục sôi dành cho thế hệ thanh niên thời bấy giờ và cho đến nay. Không có gì hạnh phúc cho bằng con mình quay về trong ngày vui chiến thắng. Bài ca cổ bất hủ dành cho thanh niên, sinh viên Việt Nam. Sau này, nhiều nữ nghệ sĩ trẻ đã thể hiện bài ca cổ bằng hơi thở cuộc sống hôm nay. Và soạn giả NSND Viễn Châu đã trở thành một trong những soạn giả Việt Nam đầu tiên viết bài ca cổ cách mạng, ca ngợi ý chí chiến đấu hào hùng của người dân Việt.

NSND Ngọc Giàu tâm sự: "Tôi xúc động đến trào nước mắt khi một bác Việt kiều lớn tuổi, tóc bạc trắng sau khi nghe bài ca cổ "Người mẹ miền Nam" đã nắm tay tôi. Cụ nói lòng mình chứa chan muôn niềm tin, rằng các thế hệ trẻ trong và ngoài nước sẽ tiếp tục bảo vệ chủ quyền non sông, biển đảo thiêng liêng của dân tộc. Bà cụ cho biết năm 2009, trong lần về thăm quê nhà, cụ đã được con trai đưa đến làng Kim Liên, Nghệ An - quê hương của Bác... Tôi nghe cụ kể đã có những cảm xúc sâu lắng, dạt dào về tình dân tộc. Xa xôi cách trở, lại tuổi cao sức yếu nhưng tâm hồn với lòng kính yêu vô hạn dành cho dân tộc, dành cho Bác Hồ vẫn mênh mông trong trái tim người mẹ tóc bạc trắng ấy. Tôi đã nắm tay cụ và bày tỏ niềm xúc động".

Bài và ảnh: Thanh Hiệp