Xây dựng và phát triển TP HCM trong kỷ nguyên mới (*): Khơi dậy nguồn lực tinh thần to lớn

Bằng truyền thống năng động, sáng tạo, nghĩa tình và cơ chế đột phá, TP HCM tự tin bước vào kỷ nguyên rực rỡ.

Nghị quyết 09/2026 của Bộ Chính trị được xem là "thời cơ vàng" để TP HCM bứt phá. Tầm nhìn đến năm 2075 không chỉ hướng đến một thành phố hiện đại, mà còn là lời cam kết mang lại môi trường sống xanh và thụ hưởng công bằng cho mọi tầng lớp nhân dân.

"Chìa khóa vàng" để "đầu tàu" bứt tốc

TP HCM không chỉ là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước mà còn là không gian hội tụ văn hóa, tri thức, nguồn vốn, tinh thần khởi nghiệp... và khát vọng đổi đời của bao người.

Từ từng con phố, bến cảng, khu chợ truyền thống đến các tòa nhà chọc trời hay không gian sáng tạo, chúng ta dễ dàng cảm nhận sức sống riêng biệt của thành phố. Đó là sự phóng khoáng, dám làm, dám thử và khát khao đi trước, làm nên căn cốt vững chắc của thành phố.

Vì thế, Nghị quyết 09 không chỉ đặt ra nhiệm vụ phát triển kinh tế hay quy hoạch đô thị, mà sâu xa hơn còn khơi dậy nguồn lực tinh thần to lớn của một thành phố luôn tự làm mới mình trước khó khăn, thử thách.

Điểm đột phá cốt lõi của Nghị quyết 09 là yêu cầu ban hành Luật Đô thị đặc biệt. Một siêu đô thị không thể vận hành bằng cơ chế thông thường. Để "đầu tàu" bứt tốc thì cần có đường ray đủ rộng và hiện đại. Đạo luật này là "chìa khóa vàng", trao cho TP HCM thẩm quyền tương xứng để đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phân cấp, huy động nguồn lực, phát triển hạ tầng, thu hút nhân tài và xử lý linh hoạt các vấn đề đặc thù.

Tuy nhiên, phân quyền không có nghĩa là buông lỏng quản lý. Cơ chế thông thoáng càng đòi hỏi sự minh bạch, trách nhiệm giải trình và luôn đặt lợi ích người dân làm trung tâm. Thành phố được chủ động quyết định nhanh hơn nhưng đích đến cuối cùng của mọi quyết sách phải trả lời được câu hỏi: Chất lượng sống của dân được nâng lên thế nào?

Phát triển toàn diện văn hóa và con người

Mục tiêu vươn tầm đô thị toàn cầu đặt ra bài toán lớn về phát triển du lịch đẳng cấp quốc tế.

TP HCM không thể chỉ quảng bá mình như trung tâm mua sắm sầm uất hay đại công trường hối hả. Thành phố cần xây dựng một thương hiệu đô thị có chiều sâu văn hóa thực sự khác biệt, nơi mỗi góc phố kể câu chuyện sống động về lịch sử, tinh thần hội nhập, sự sáng tạo và khát vọng vươn lên.

Du khách đến TP HCM không chỉ ngắm những tòa nhà chọc trời, mà để cảm nhận trọn vẹn nhịp sống đô thị phương Nam ấm áp; rảo bước trên con phố nhuốm màu thời gian; thưởng thức tinh túy ẩm thực đường phố và trải nghiệm văn hóa sông nước độc đáo.

Do đó, chiến lược du lịch phải gắn kết chặt chẽ với công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, nghệ thuật biểu diễn, hội nghị quốc tế và sự kiện mang tầm khu vực. TP HCM cần kiến tạo những sản phẩm đủ sức khác biệt, đủ tầm đẳng cấp, đồng thời nâng cao hạ tầng giao thông và ứng xử du lịch văn minh.

Vượt lên trên những mục tiêu kinh tế vĩ mô, điều cốt lõi và nhân văn nhất chính là yêu cầu phát triển toàn diện văn hóa và con người: Văn minh, hiện đại, nghĩa tình. Đẳng cấp đô thị toàn cầu không chỉ đo bằng quy mô GDP, các tuyến metro ngầm, những cây cầu vượt hay trung tâm tài chính. Đô thị ấy còn được đong đếm bằng phẩm chất con người, bằng sự tử tế trong nếp sống thường ngày. Đó là sự quan tâm, dành không gian sống an toàn, bình yên cho trẻ em, người cao tuổi, người yếu thế, người nhập cư.

Đô thị toàn cầu là nơi nâng niu ký ức quá khứ, ươm mầm sáng tạo và tạo cơ hội công bằng để tất cả cùng phát triển. Hai chữ "nghĩa tình" từ lâu đã là tài sản vô giá, thấm đẫm trong huyết quản người dân TP HCM. Đó là sự hào sảng, nhường cơm sẻ áo lúc hoạn nạn, nâng đỡ biết bao phận người tìm về đây lập nghiệp. Thành phố sẽ vươn cao hơn, rộng hơn, thông minh hơn nhưng nhất định phải nhân văn hơn.

Để biến khát vọng đó thành hiện thực, văn hóa phải được đặt làm kim chỉ nam của chiến lược quản trị đô thị. Văn hóa không dừng ở lễ hội hay phong trào, mà phải thâm nhập sâu sắc vào quy hoạch không gian, kiến trúc, giao thông, y tế, giáo dục, chuyển đổi số và chăm lo đời sống người dân. Mỗi công trình mới mọc lên phải tôn tạo diện mạo thành phố. Mỗi chính sách ban hành phải khiến người dân thấy mình được tôn trọng. Mỗi không gian công cộng phải kết nối cộng đồng.

Nghị quyết 09 mở ra hành trình lịch sử đầy thử thách nhưng vô cùng tự hào. Bằng truyền thống năng động, sáng tạo, nghĩa tình và cơ chế đột phá, TP HCM tự tin bước vào kỷ nguyên rực rỡ. Điều quyết định lúc này là biến tinh thần nghị quyết thành hành động thực tiễn; biến tầm nhìn 100 năm thành quyết sách hôm nay; biến khát vọng đô thị toàn cầu thành chất lượng sống ấm no hằng ngày của nhân dân. Khi đó, TP HCM sẽ tiếp tục là biểu tượng tự hào của một Việt Nam đang vươn mình trong kỷ nguyên mới. 

(Còn tiếp)

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 27-5