Theo phản ánh của người dân xã Quảng Xuân sống quanh khu vực Nhà máy Tấm lợp Fibrocement Cosevco và Nhà máy Gạch Tuynel Ba Đồn, 2 nhà máy này đóng trên địa bàn gần 20 năm nay, lúc mới hoạt động không thấy ảnh hưởng gì nhưng mấy năm gần đây gây ô nhiễm môi trường khiến người dân không thể chịu nổi.

Bụi độc hại, ngứa toàn thân

Có nhà nằm đối diện Nhà máy Gạch Tuynel Ba Đồn, bà Võ Thị Cảnh (61 tuổi, thôn Xuân Kiều) cho biết phải đóng cửa cả ngày để tránh bụi bặm, xi-măng theo gió thổi về. "Sáng nào cũng phải lau chùi nhưng một lúc là nhà, cửa loang lổ bụi bẩn. Chúng tôi phải dùng đồ bịt kín cửa để hạn chế bụi bay vào nhà" - bà Cảnh bức xúc.

Tương tự, ông Võ Văn Bế (ngụ thôn Thanh Lương) có nhà phía sau Nhà máy Tấm lợp Fibrocement Cosevco cho biết ngoài ô nhiễm tiếng ồn, bụi bẩn thì chất thải của các nhà máy thấm vào đất khiến giếng nước nhà ông và nhiều nhà lân cạn nổi nhiều lớp váng đục ngầu, khi tắm bị ngứa rát khó chịu nên không ai dám sử dụng.

Theo người dân, thời gian gần đây tình trạng mắc bệnh về đường hô hấp, bệnh ngoài da diễn ra khá phổ biến và có chiều hướng gia tăng, đặc biệt có nhiều trường hợp chết vì ung thư. Người dân cho rằng việc sản xuất tấm lợp fibrocement sinh bụi độc hại và việc xả nước thải gây ô nhiễm ra khu dân cư khiến nguồn nước ngầm bị nhiễm độc có thể là nguyên nhân chính gây ra bệnh.

"Hai năm nay, cứ 15 phút tôi lại bị ngứa toàn thân, gãi toác hết da. Tôi đã đến các bệnh viện để chữa, đông y có, tây y có nhưng không lành bệnh…" - bà Trần Thị Các (vợ ông Bế) kể.

Ngoài ra, người dân còn phản ánh các hoạt động xả thải của nhà máy gây ô nhiễm làm cá ở ao hồ chết khiến nhiều diện tích ao hồ nuôi trồng thủy sản phải bỏ hoang. Về vấn đề này, người dân đã nhiều lần kiến nghị lên chính quyền địa phương và lãnh đạo 2 nhà máy nhưng tình hình không được cải thiện.

Dân kêu ô nhiễm, ngành môi trường nói không - Ảnh 1.

Nhiều hộ gia đình sống xung quanh Nhà máy Tấm lợp Fibrocement Cosevco “tố” doanh nghiệp xả thải gây ô nhiễm

Ô nhiễm trong giới hạn cho phép

Theo kết luận của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) tỉnh Quảng Bình, đối với trường hợp Nhà máy Tấm lợp Fibrocement Cosevco, khi lấy mẫu phân tích cho kết quả nằm trong giới hạn cho phép, hàm lượng amiăng phát tán ra môi trường đạt tiêu chuẩn. Kết quả phân tích mẫu nước ngầm cũng khẳng định giếng nước của các hộ dân sống xung quanh 2 nhà máy "độ cứng trong nước ngầm cao là bởi cấu trúc địa chất thủy văn của khu vực", lượng thải của nhà máy "không đáng kể" và đều đạt quy chuẩn cho phép.

"Chúng tôi sống đã ngần ấy năm, giếng nước đều sạch, chỉ mấy năm trở lại đây ô nhiễm sinh tật bệnh, chúng tôi mới không thể dùng. Kết luận của Sở TN-MT không thuyết phục" - bà Cảnh hoài nghi.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Phạm Văn Hòa, Chủ tịch UBND xã Quảng Xuân, cho biết xã đã có công văn gửi Sở TN-MT tỉnh đề nghị kiểm tra. Sau đó sở cũng đã có công văn trả lời mạch nước ngầm khu vực nhà máy trong quy chuẩn và giới hạn "cho phép", không ô nhiễm.

"Vừa rồi tiếp xúc cử tri, UBND huyện tiếp tục có báo cáo gửi Sở TN-MT, đến ngày 16-6 vừa rồi, họ tiếp tục ra để lấy mẫu một lần nữa. Đối với Nhà máy Gạch Tuynel, tôi nghĩ có thể không ảnh hưởng tới nguồn nước ngầm nhưng còn lượng bụi amiăng của Nhà máy Tấm lợp Fibrocement Cosevco thì độc hại. Dù sản xuất đạt tiêu chuẩn nhưng mỗi ngày thải ra một ít, chừng 10 năm thì hậu quả sẽ xảy ra thôi. Mấy lần họp ở huyện, xã đều đã đề nghị buộc Nhà máy Tấm lợp Fibrocement Cosevco thay đổi mô hình công nghệ sản xuất sản phẩm khác như gạch không nung tránh thải chất amiăng độc hại nhưng chưa thấy họ có chuyển biến gì" - ông Hòa nói.

"Nhà máy nào cũng phải có bụi…"

Ông Đào Xuân Quang, Giám đốc Nhà máy Tấm lợp Fibrocement Cosevco, cho biết nhà máy đi vào hoạt động gần 20 năm nay và luôn nghiêm túc thực hiện các báo cáo định kỳ.

"Đầu năm 2017, Sở TN-MT tỉnh Quảng Bình đã ra kiểm tra. Chúng tôi xả thải trong giới hạn cho phép, các chỉ số đều bảo đảm không vượt mức. Trong quá trình sản xuất, nhà máy nào cũng phải có bụi nhưng chỉ trong nhà máy chứ không đến mức gây ô nhiễm ra bên ngoài. Còn về nước thải, chúng tôi có hồ lắng, việc nước ngấm vào lòng đất là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, theo kết quả kiểm tra của Sở TN-MT thì nước tại hồ vẫn không vượt chỉ tiêu về an toàn" - ông Quang khẳng định.

Bài và ảnh: Minh Tuấn