Bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân vùng dự án điện hạt nhân

Chiều 15-1, Đoàn công tác của Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn cùng Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã có buổi làm việc với Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa về công tác di dân, giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận gồm hai nhà máy Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, là dự án đặc biệt quan trọng quốc gia, với quy mô công suất từ 4.000 đến 6.400 MW, dự kiến đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031–2035.

Về công tác di dân, tái định cư, theo báo cáo của cơ quan chức năng, tổng diện tích thu hồi phục vụ hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận khoảng trên 1.100 ha, ảnh hưởng đến hơn 1.100 hộ dân với trên 5.000 nhân khẩu tại hai xã Phước Dinh và Vĩnh Hải.

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động của chính quyền địa phương cùng sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan Trung ương và Quốc hội trong công tác chuẩn bị các điều kiện triển khai giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư. 

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, thực tiễn triển khai cho thấy vướng mắc lớn nhất hiện nay là thiếu các cơ chế, chính sách đặc thù cho công tác di dân, tái định cư.

Thời gian qua, Chính phủ đã giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hòa và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất bổ sung các cơ chế, chính sách đặc biệt. Các nội dung này đã được chỉnh lý, báo cáo Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thẩm định, làm cơ sở trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ toàn bộ dự án. Các bộ, ngành cần tập trung lựa chọn những nội dung cấp bách, đủ điều kiện để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngay trong kỳ họp sắp tới. Phạm vi giải phóng mặt bằng phải được thực hiện tổng thể, phục vụ cho cả hai nhà máy điện hạt nhân.

Về nguyên tắc xây dựng cơ chế, chính sách, Phó Thủ tướng yêu cầu bảo đảm hài hòa giữa ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng và tạo điều kiện phát triển sinh kế lâu dài, với điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời phù hợp với Luật Đất đai năm 2024.

Liên quan đến nguồn lực tài chính, Phó Thủ tướng cho biết Bộ Tài chính đã bố trí 3.236 tỉ đồng phục vụ công tác giải phóng mặt bằng và tiếp tục chuẩn bị các nguồn bổ sung để bảo đảm đủ kinh phí khi cơ chế, chính sách được thông qua. Mục tiêu là có thể chi trả tiền bồi thường cho người dân ngay trước Tết Nguyên đán năm nay.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách, bảo đảm tính khả thi, không mở rộng nội dung làm chậm tiến độ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn địa phương thực hiện đúng quy định về đất đai, môi trường.

UBND tỉnh Khánh Hòa hoàn thiện phương án di dân, tái định cư và tổ chức triển khai theo đúng kế hoạch; các tập đoàn liên quan phối hợp chặt chẽ với địa phương, chuẩn bị các bước tiếp theo nhằm bảo đảm tiến độ chung của dự án, trong đó có khu làm việc cho các chuyên gia nước ngoài.