Bảo vệ trụ cột an sinh

Một số trường hợp người lao động (NLĐ) và doanh nghiệp (DN) thỏa thuận làm hồ sơ khống để hưởng chế độ thai sản, ốm đau hoặc trợ cấp thất nghiệp. Có trường hợp DN lập danh sách lao động "ảo" hoặc nâng mức tiền lương đóng BHXH trong thời gian ngắn nhằm hưởng mức trợ cấp cao hơn khi nghỉ việc.

Trong lĩnh vực BHYT, tình trạng trục lợi cũng diễn ra với nhiều thủ đoạn khác nhau. Một số người mượn thẻ BHYT của người khác để đi khám, chữa bệnh hoặc cố tình đi khám nhiều nơi để lấy thuốc dù không thật sự cần thiết. Thậm chí, có trường hợp cấu kết giữa người bệnh và nhân viên y tế để lập hồ sơ bệnh án không đúng thực tế nhằm thanh toán chi phí từ quỹ BHYT.

Những hành vi này không chỉ làm thất thoát quỹ bảo hiểm mà còn gây bất công đối với những người tham gia bảo hiểm một cách nghiêm túc. Quỹ BHXH và BHYT được hình thành từ sự đóng góp của NLĐ, người sử dụng lao động và sự hỗ trợ của Nhà nước, nên mọi hành vi trục lợi đều ảnh hưởng đến quyền lợi chung.

Điều đáng nói là dù nhiều vụ việc đã bị phát hiện và xử lý, tình trạng vi phạm vẫn tiếp diễn. Một phần nguyên nhân do nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, cho rằng việc "tận dụng" chính sách bảo hiểm là bình thường, chưa ý thức đầy đủ đây là hành vi vi phạm.

Để ngăn chặn tình trạng gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu BHXH, BHYT cần được đẩy mạnh nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Khi phát hiện dấu hiệu trục lợi, các cơ quan liên quan phải nhanh chóng xác minh, xử lý theo quy định để tạo tính răn đe.

Công tác tuyên truyền cũng cần được chú trọng để NLĐ và DN hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm khi tham gia BHXH, BHYT. Khi nhận thức được rằng hành vi gian lận có thể bị xử lý nghiêm, ý thức tuân thủ pháp luật sẽ được nâng cao.

BHXH và BHYT là 2 trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội. Vì vậy, kiểm soát và ngăn chặn các hành vi trục lợi không chỉ bảo vệ quỹ bảo hiểm mà còn bảo đảm quyền lợi chính đáng của NLĐ, góp phần xây dựng hệ thống an sinh bền vững.