Việt Nam đang đứng trước những thách thức gay gắt về bảo vệ an ninh, chủ quyền biển đảo và hải đảo, về các vấn đề khai thác tài nguyên và bảo vệ hệ sinh thái biển, về tình trạng ô nhiễm môi trường biển… Vì vậy, việc bảo vệ an ninh biển, đảo, hải đảo, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ trọng yếu mà mỗi người Việt Nam đều phải có trách nhiệm.

Xây chắc "thế trận lòng dân" trên biển

Những năm qua, trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhà nước, quân và dân ta triển khai tích cực các hoạt động bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển. Chúng ta đã chủ động, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bằng các biện pháp phù hợp, bảo vệ được chủ quyền biển, đảo, vùng trời và giữ được hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Hiện nay, sức mạnh tổng hợp của quốc gia, thế và lực của chúng ta trên các vùng biển, đảo đã tăng lên nhiều. Thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, "thế trận lòng dân" trên biển, đảo không ngừng được củng cố, tăng cường. Các lực lượng quản lý, bảo vệ biển, đảo từng bước được xây dựng, phát triển ngày càng vững mạnh hơn, trong đó Hải quân Nhân dân Việt Nam được Đảng, nhà nước ưu tiên đầu tư tiến thẳng lên hiện đại, có sự trưởng thành, lớn mạnh vượt bậc, đủ sức làm nòng cốt bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Bộ đội Hải quân cùng các lực lượng thực thi pháp luật khác trên biển (Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Kiểm ngư…) không quản ngại khó khăn, gian khổ, hiểm nguy, kiên cường bám trụ nơi "đầu sóng ngọn gió". Đặc biệt, mỗi khi phải đối mặt với tình huống phức tạp, căng thẳng, các lực lượng trên biển luôn nêu cao ý chí quyết tâm "còn người, còn biển, đảo", khôn khéo, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc chủ quyền.

Tuy thế, bên cạnh thuận lợi cơ bản, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc hiện nay vẫn đang đứng trước những khó khăn, thách thức. Tình hình quốc tế, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, những nhân tố mới xuất hiện tác động trực tiếp đến tình hình biển Đông. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển, đảo giữa các nước trong khu vực diễn ra gay gắt, tiềm ẩn nguy cơ xung đột, mất ổn định. Đặc biệt là thời gian gần đây, Trung Quốc liên tục có các hoạt động phi pháp trên biển Đông, xâm phạm chủ quyền Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Trong tình hình đó, chúng ta cần thống nhất phương châm hành động "dĩ bất biến ứng vạn biến", tiếp tục "kiên định nguyên tắc chiến lược, linh hoạt về sách lược" trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Các biện pháp bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên các vùng biển, đảo phải được triển khai mạnh mẽ, kiên quyết song cũng phải hết sức linh hoạt, mềm dẻo, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh, thời điểm cụ thể; lấy bảo vệ vững chắc chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc và giữ vững hòa bình, ổn định để đất nước phát triển làm mục tiêu tối thượng.

Cuộc thi viết về chủ quyền: Đồng lòng bảo vệ biển, đảo - Ảnh 1.

Lực lượng Hải quân Việt Nam không ngừng lớn mạnh, kiên trì, kiên quyết bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốcẢnh: Quang Liêm

Phát huy sức mạnh thời đại

Sức mạnh bảo vệ chủ quyền biển, đảo là sức mạnh tổng hợp quốc gia, bao gồm và có sự kết hợp chặt chẽ trên tất cả các mặt trận, các lĩnh vực hoạt động: quốc phòng, an ninh, kinh tế, chính trị, ngoại giao, pháp lý... Trong đó, sức mạnh quốc phòng, an ninh giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Do vậy, phải xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trên biển vững chắc, thế bố trí chiến lược các lực lượng có chiều sâu, liên hoàn bờ - biển - đảo, sẵn sàng chuyển hóa thành thế trận chiến tranh nhân dân khi có xung đột. Song song đó, xây dựng các lực lượng quản lý, bảo vệ biển, đảo, dự bị động viên, dân quân, tự vệ biển mạnh, có chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu cao, trong đó Hải quân là lực lượng nòng cốt. Chỉ có trên cơ sở phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp và tập trung của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, chúng ta mới có thể bảo đảm được khả năng bảo vệ chủ quyền, duy trì hòa bình, ổn định lâu dài trên biển. Thực tiễn cho thấy muốn bảo vệ chủ quyền biển, đảo, chúng ta phải phát huy tinh thần tự lực tự cường và phải biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

Nhân dân ta từ lâu đã đúc kết: "trong ấm, ngoài êm". Đây không chỉ là bài học sâu sắc về đối nhân, xử thế trong mỗi gia đình mà còn cả quốc gia. Lịch sử dân tộc đã chứng minh khi nội bộ đoàn kết, lòng dân hòa thuận thì biên cương, bờ cõi yên ổn. Nhưng khi trên dưới bất hòa, lòng dân ly tán, ắt ngoại bang sẽ nhòm ngó, xâm lăng. Suy ra, trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo, "biển yên" thì "bờ ấm", có bảo vệ được bình yên biển, đảo thì trong nước mới ổn định, phát triển. Ngược lại, "trong bờ có ấm, ngoài biển mới yên", đất nước có ổn định, phát triển mới tạo ra thế và lực để bảo vệ biển, đảo. Vậy nên, cần phải tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân đối với chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ biển, đảo. Củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận, nhất trí cao trong hệ thống chính trị và nhân dân về các chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước liên quan đến phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Khi "ý Đảng" đã hợp với "lòng dân" sẽ tạo sức mạnh vô địch, đập tan những mưu đồ của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề biển, đảo chống phá nước ta; đồng thời tạo ổn định chính trị trong nước để phát triển kinh tế - xã hội.

Và khi đó sẽ khơi dậy được lòng tự hào, tự tôn, truyền thống, ý chí kiên cường, bất khuất của dân tộc, hình thành mặt trận chính trị rộng lớn của nhân dân cả nước hướng về biển, đảo quê hương, chung sức đồng lòng bảo vệ biển, đảo Tổ quốc. 

Xây dựng vùng biển hòa bình, hữu nghị

Hiện nay, Việt Nam xác định giải quyết tranh chấp trên biển Đông là vấn đề lâu dài, không thể nóng vội, kiên trì giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp đấu tranh hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế.

Trên cơ sở đó, chúng ta cần tăng cường công tác đối ngoại của Đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại quốc phòng với các nước trong khu vực, các nước có vùng biển giáp ranh, chồng lấn để xây dựng lòng tin, tạo sự hiểu biết lẫn nhau, giảm bớt căng thẳng, kịp thời phối hợp giải quyết bất đồng và các vấn đề nảy sinh trên biển. Qua đó, hình thành môi trường thuận lợi cho bảo vệ chủ quyền biển, đảo, không để xảy ra xung đột, không để đất nước bị cô lập trong vấn đề biển Đông, cùng các nước xây dựng vùng biển hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển, ổn định lâu dài.

Trần Nguyễn Tường vi (1F/38 Lương Ngọc Quyến, phường 13, quận Bình Thạnh, TP HCM)