- Thưa ông, năm 2017 được đánh giá là một năm thành công và đạt được nhiều thành tựu. Vậy những thành tựu đó được thể hiện ở các lĩnh vực nào?

- Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân: Cùng với cả nước, năm 2017 là năm TP đạt được nhiều kết quả quan trọng, đóng góp chung vào những thành tựu quan trọng của cả nước. Trước hết, TP tiếp tục là trung tâm kinh tế lớn nhất của cả nước, là đầu tàu kinh tế. Năm 2016 tăng trưởng 8,05%, thì năm 2017 tăng 8,25%. Điều đó giúp giữ vững tỉ trọng đóng góp của TP là 22%.

Thứ hai là thu ngân sách. Những năm qua, trung bình mỗi năm TP đóng góp được 27-28% ngân sách cả nước. Trong năm 2017, chỉ tiêu giao khá nặng, hơn 347.000 tỉ đồng, tức trung bình mỗi ngày (không kể chủ nhật) TP phải góp 1.000 tỉ đồng. Kết thúc năm đã vượt chỉ tiêu này. Việc này rất có ý nghĩa cho phát triển cả nước và của TP.

Thứ ba là thu hút đầu tư nước ngoài. 5 năm trước, xu hướng thu hút đầu tư nước ngoài có gặp khó khăn. Năm 2016, TP thu hút được 3,46 tỉ USD; năm 2017 là 6,3 tỉ USD, tức tăng hơn 85%. Đây là kết quả rất đáng khích lệ. Nếu tổng đầu tư nước ngoài của TP năm ngoái chiếm 13% thì nay chiếm gần 18%.

Bên cạnh đó, các hoạt động về văn hóa, xã hội tiếp tục được giữ vững và nâng cao. Đặc biệt năm vừa rồi có 2 sự kiện lớn là kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh liệt sĩ và 100 năm Cách mạng Tháng Mười, TP tổ chức nhiều hoạt động được bạn bè quốc tế đánh giá cao.

Ngoài ra, còn các hoạt động thiết thực kỷ niệm 55 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao với CHDCND Lào và 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao với Campuchia. Vấn đề trật tự trị an, quốc phòng an ninh được giữ vững. Đó là những thành tựu nổi bật.

Dưới góc độ quản lý TP, chúng ta đã tạo được những đổi mới đầu vào rất quan trọng,  phải phát huy được tác dụng trong năm 2018 và sau này.

Thứ nhất, chúng ta đã quan tâm tìm cơ chế tạo vốn cho TP. Bấy lâu nay, người dân rất bức xúc về vấn đề rác; chôn là chủ yếu. Nay TP quyết tâm, thực hiện nghị quyết của HĐND, giảm tỉ lệ rác chôn từ 76% năm 2016 xuống còn 50% đến năm 2020 và xuống còn 20% vào năm 2025. Cách làm là kêu gọi đầu tư biến rác thành điện và sẽ thực hiện theo kiểu xã hội hóa. Giải pháp thứ hai là cách đây 10 ngày, TP vừa tổ chức hội nghị giới thiệu các dự án chỉnh trang kênh, rạch, với mục tiêu 20.000 nhà trên kênh, rạch phải giải quyết trong 5 năm, trong đó kêu gọi các nhà đầu tư xã hội hóa thực hiện.

Nhóm giải pháp đầu vào thứ hai là cơ chế phát triển, mà Quốc hội (QH) đã thông qua tại Nghị quyết (NQ) 54 ngày 24-11-2017. NQ 54 không cho TP tiền mà cho cách làm để sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Khi có kết quả tốt hơn thì chúng ta có điều kiện để đầu tư, chăm lo cho đồng bào, cán bộ công chức tốt hơn. Đây là đổi mới thể chế đầu vào.

Ba là, năm qua chúng ta đã công bố đề án đô thị thông minh. Đại hội X Đảng bộ TP có 7 đề án chúng ta đã biết và đang làm. Nhưng có những khó khăn nhất định thì cơ chế đặc thù của QH đã cho giải quyết một phần, còn chúng ta bổ sung thêm là đề án đô thị thông minh. Đây là thay đổi về cách làm chứ không phải thêm tiền. Bằng đề án này, nhiều khả năng TP sẽ được quản lý tốt hơn, nâng tính dự báo, ngăn chặn bớt những đột biến về phát triển TP, mà chúng ta có thể lường trước.

Thứ tư là, Thành ủy đã phối hợp với các đoàn thể, chính quyền địa phương có quyết định 1374 về xử lý thông tin người dân phản ánh, liên quan đến tập thể, cá nhân có những biểu hiện vi phạm phẩm chất đạo đức, luật pháp cũng như quy định của Đảng. Có 4 cơ quan tiếp thu ý kiến người dân là: chính quyền các cấp, mặt trận, đại biểu QH, HĐND, các cấp ủy; 4 nguồn thông tin là từ báo chí, tiếp xúc cử tri, khiếu nại tố cáo của dân và thông tin giám sát của mặt trận tổ quốc, HĐND. Lần đầu tiên TP có quy định này

Như vậy, trong năm 2017 bên cạnh các thành tựu về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, thì chúng ta có 4 nội dung hoàn thiện thể chế, cơ chế hoạt động của TP mà chúng tôi thấy rất có ý nghĩa.

 Bí thư Nguyễn Thiện Nhân: Tập trung triển khai cơ chế, chính sách đặc thù - Ảnh 1.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân trả lời báo chí

- Việc QH thông qua NQ 54 là một trong những sự kiện quan trọng, tiêu biểu của TP trong năm 2017. Vậy TP sẽ triển khai nhiệm vụ gì trong năm 2018?

- NQ 54 chính là nhằm thực hiện Kết luận 21 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện NQ 16, phát triển TP từ năm 2012-2020. Sau khi QH thông qua NQ 54, trong vòng hơn 1 tháng, TP đã thông qua tất cả các văn bản cần thiết để triển khai nghị quyết, trước hết là NQ 08 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP ngày 6-12-2017 về thực hiện NQ 54. Trên cơ sở NQ này, HĐND TP đã có NQ 25 ngày 7-12-2017 triển khai thực hiện NQ QH về thí điểm cơ chế chính sách đặc thù phát triển TP, xác định rõ việc làm, lộ trình thời gian các công việc sắp tới. 

Ngày 29-12-2017, UBND TP có kế hoạch 6187, xác định 21 đề án triển khai thực hiện NQ 54. Như vậy đến nay trước khi nghị quyết có hiệu lực, thì TP đã có ba nhóm NQ của cấp ủy, HĐND, UBND. Trên cơ sở đó, năm 2018 sẽ chuẩn bị thông qua một số nhóm giải pháp như sau:

Thứ nhất, là vấn đề thực hiện ủy quyền và phân cấp. Việc này không tốn tiền nên phải làm sớm. Trên cơ sở các công việc đã chuẩn bị, tháng 3 này TP sẽ trình HĐND.

Thứ hai, là chúng ta phải quản lý các doanh nghiệp nhà nước theo mô hình gì. Việc này từ NQ của Trung ương phải làm, chúng ta đang chuẩn bị để tháng 4 có thể thông qua đề án này.

Thứ ba, là vấn đề sắp xếp lại tên gọi một số đơn vị trực thuộc các sở, ngành để phù hợp với điều kiện của TP là đông dân, kinh tế nhiều thành phần. Chúng ta đang chuẩn bị để tháng 5 có thể trình đề án điều chỉnh tên gọi các tổ chức trực thuộc sở, ngành này.

Một vấn đề khác mà lãnh đạo TP và người dân quan tâm là sắp xếp lại các ban quản lý của TP cũng như quận huyện, thu hẹp lại số ban; điều chỉnh tên gọi cho phù hợp. Chúng ta đang chuẩn bị để tháng 4 có thể hoàn chỉnh đề án này

Một nội dung nữa, liên quan đến tài chính, NQ 54 cho phép trên cơ sở tăng năng suất hiệu quả và tiết kiệm, có thể tăng thu nhập cho cán bộ công chức, với mức tăng không quá 1,8 lần trong 5 năm. Tháng 3 sẽ trình HĐND.

NQ cũng cho phép TP bổ sung và điều chỉnh một số loại phí. Dự kiến, tháng 3 sẽ trình điều chỉnh một số mức phí, như phí dừng ô tô lòng, lề đường trong nội đô, qua đó điều tiết hành vi. Hoặc phí bảo vệ môi trường với nước thải công nghiệp, cũng nằm trong khung lập pháp chúng ta chọn khung phù hợp. Ngoài ra, QH cho phép TP có thể huy động vay xã hội, phát hành trái phiếu địa phương. Dự kiến, tháng 9 sẽ đề xuất phương án vay bổ sung qua phát hành trái phiếu, tạo nguồn lực cho phát triển. Tóm lại, với NQ của HĐND, kế hoạch của UBND TP, chúng ta có lộ trình từ năm 2020 làm những việc gì lớn. Với tinh thần đó, chúng tôi tin rằng TP sẽ thấy được trách nhiệm trước QH, Bộ Chính trị, cả nước, phát huy cơ chế đặc thù để phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, qua đó đóng góp nhiều hơn cho cả nước.

- TP sẽ làm gì để thực hiện nhiệm vụ năm 2018 và những năm tiếp theo?

- Chúng ta biết rằng năm 2018 là năm bản lề với TP và cả nước, là năm sơ kết giữa nhiệm kỳ. Giữa năm 2018 sẽ có sơ kết giữa nhiệm kỳ, kết quả của 2 năm 2016-2017 và 6 tháng đầu năm 2018. Song song với rà soát 7 chương trình Đại hội Đảng bộ X TP thông qua, đánh giá tiến độ, đề xuất giải pháp phù hợp với cơ chế mới, có bổ sung một số giải pháp mới.

Giải pháp mới đầu tiên là NQ 54 đã điều chỉnh cách vận hành của TP. Giải pháp thứ hai là đô thị thông minh. Thứ ba là song song với đẩy mạnh khởi nghiệp sáng tạo, chúng ta sẽ huy động lực lượng tư vấn trong nước và ngoài nước để thiết kế một khu đô thị sáng tạo của TP, tích hợp 3 quận là quận 9- nổi bật là Khu Công nghệ cao, quận 2- là khu đô thị mới với trung tâm tài chính sẽ hình thành và quận Thủ Đức-với 12 trường đại học có trên 1.500 tiến sĩ, giảng viên, 70.000 sinh viên, thành trung tâm đô thị sáng tạo với dân số gần 1 triệu người, làm hạt nhân để TP triển khai cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Như vậy song song 7 chương trình của TP, từ năm 2018 trở đi sẽ có thêm 3 chương trình lớn nữa. Gắn với nó là tiếp tục đẩy mạnh thực hiện NQ Trung ương 4, nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng, chất lượng đảng viên, chống suy thoái về chính trị, tư tưởng đạo đức, tự diễn biến trong nội bộ, phát huy vai trò giám sát của nhân dân.

- Trước thềm năm mới 2018, ông có lời chúc gì gửi đến đồng bào TP?

- Năm 2018 đến với đồng bào cả nước và đặc biệt TP là kỷ niệm 50 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng ý chí tiến công, sự hi sinh dũng cảm, xả thân vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, vì hòa bình cho mọi người Việt Nam, của bộ đội Cụ Hồ, của các chiến sĩ biệt động Sài Gòn - Gia Định, của các má, các anh chị, các em vùng ven, cũng như nội đô vẫn sống mãi trong trái tim khối óc của người Việt Nam. Vì vậy, bước vào năm 2018 chính là năm với khơi dậy khí thế của Mậu Thân, tình cảm trách nhiệm với những người đã hi sinh để chúng ta có được cuộc sống như ngày hôm nay.

Sau 42 năm độc lập tự do, thống nhất, thì năm 2018 là năm thể hiện Việt Nam từ đất nước hoang tàn đổ nát đã trở thành một quốc gia phát triển trung bình. Hiện nay về kinh tế, theo sức mua tương đương, chúng ta đứng hàng 35 thế giới, là kết quả rất đáng trân trọng. Việt Nam giờ là đất nước hòa bình, ổn định chính trị, là đối tác tin cậy, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế cũng như ASEAN. Trong sự vươn lên đó của đất nước, TP HCM có đóng góp không nhỏ. Với truyền thống đoàn kết, kiên cường, sáng tạo, nghĩa tình, nếu chúng ta quan sát trong sự phát triển thế giới 2, 3 năm gần đây thì thấy thế giới đang có sự chuyển biến về chính trị cũng như kinh tế. Thời cơ mới đi kèm với thách thức mới. Để Việt Nam cất cánh cao hơn, nhanh hơn; để TP tiếp tục là đầu tàu kinh tế của cả nước thì mỗi đảng viên, công chức, người lao động TP, mỗi cơ quan, doanh nghiệp, trường học, đơn vị lực lượng vũ trang của TP mang tên Bác cần đoàn kết hơn, kiên cường hơn, sáng tạo hơn, nghĩa tình hơn.

Với tinh thần đó, tôi xin kính chúc hơn 9 triệu đồng bào TP một năm mới Mậu Tuất nhiều sức khỏe, may mắn, sáng tạo, thành công và hạnh phúc; một mùa xuân mới hơn hẳn những xuân qua đang đến với mỗi người, mỗi gia đình, mỗi người Việt Nam chúng ta.

- Xin cảm ơn ông.


TRƯỜNG HOÀNG ghi