Sáng nay 8-11, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông (TT-TT) Nguyễn Mạnh Hùng lần đầu tiên trả lời chất vấn trước Quốc hội trên cương vị người đứng đầu ngành Thông tin - truyền thông.

Báo chí sai phạm chủ yếu xảy ra với các báo của hội

Trả lời chất vấn đại biểu (ĐB) Nguyễn Lân Hiếu (An Giang) về giải pháp ngăn chặn, xử lý tình trạng báo chí "sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ’, hay giữ tít nhưng thay đổi nội dung… Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết Bộ TT-TT đã xây dựng công cụ để theo dõi, phát hiện và xử lý tình trạng này.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng trả lời về tình trạng báo chí “sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ” - Ảnh 1.

Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng trả lời chất vấn - Ảnh: Quochoi.vn

Theo Bộ trưởng, hiện nay cả Bộ TT-TT, Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội Nhà báo Việt Nam và một số Sở TT-TT địa phương đã sử dụng công cụ này để kiểm soát. Bên cạnh đó, Bộ cũng xây dựng công cụ về lưu chiểu báo chí điện tử… Qua đó, tình trạng "sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ" đã giảm đáng kể.

"Nếu cơ quan báo chí có dấu hiệu sách nhiễu, vi phạm quy định của pháp luật thì xử lý theo pháp pháp luật. Ngoài ra, còn có hình thức xử lý, giáo dục bằng đạo đức báo chí"- Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định.

ĐB Đoàn Thị Hảo (Thái Nguyên) chất vấn vai trò chủ quản của cơ quan báo chí ra sao để báo chí xa rời tôn chỉ, mục đích? Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết tình trạng này chủ yếu xảy ra với các báo của hội. "Thậm chí có tình trạng là tình trạng cơ quan báo chí phải nộp tiền cho cơ quan chủ quản, trong khi theo luật, thì cơ quan chủ quản phải đảm bảo đủ điều kiện hoạt động cho cơ quan báo chí" - Bộ trưởng nói.

Về tình trạng báo chí sách nhiễu doanh nghiệp, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết năm 2019, Bộ TT-TT đã xử lý các vi phạm hành chính 4 trường hợp liên quan đến nội dung này. Nhưng người đứng đầu ngành cho rằng vẫn cần phải xử lý việc này bằng cả đạo đức chứ không chỉ pháp luật.

Trả lời chất vấn ĐB Đặng Thị Phương Thảo (Nam Định) về tình trạng "báo hóa" tạp chí điện tử, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định đây là hoạt động sai Luật báo chí. Theo Bộ trưởng, hiện nay chúng ta quản lý báo chí thông qua tôn chỉ, mục đích vì báo chí là cơ quan ngôn luận của cơ quan chủ quản. Luật quy định, tạp chí khác báo ở chỗ là tập trung vào chuyên ngành và định kỳ. Vừa qua có tình trạng một số tạp chí xa rời những điều này. Cũng điều tra, phóng sự, tin thời sự, tin chính trị vượt quá tôn chỉ mục đích cũng như các quy định về tạp chí.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng trả lời về tình trạng báo chí “sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ” - Ảnh 2.

ĐB Nguyễn Lân Hiếu chất vấn về giải pháp ngăn chặn, xử lý tình trạng báo chí "sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ’ - Ảnh: Quochoi.vn

"Hiện có một tình trạng các báo, tạp chí cùng đưa một sự kiện mà đáng lẽ là mỗi một tờ báo cần làm sâu lĩnh vực của mình để tạo một không gian toàn cảnh cho đất nước hiện nay" - Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhìn nhận.

Lotus đã có 1 triệu người dùng

ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Dương) đề cập mạng Lotus vừa ra mắt từ 16-9-2019 với tổng mức chi phí ban đầu là 1.200 tỉ đồng, đến nay nay thu hút được bao nhiêu người sử dụng? Hiện nay các địa phương rất mong muốn đội ngũ viên chức công chức, viên chức sử dụng mạng này để phục vụ việc thông tin, truyền thông. Bộ TT-TT có hướng dẫn gì về việc triển khai này được thuận lợi?

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết Lotus hiện có 1 triệu người dùng và công ty phát triển mạng xã hội này cũng muốn tạm dừng ở đây, vì phát triển 1 mạng xã hội cũng không thể nhanh được. “Để trong phòng thí nghiệm thì ít người dùng, thường nó cỡ khoảng 1 triệu là đủ tải, lúc đó dừng lại và điều chỉnh những thiếu sót. Khi nào thấy ổn rồi thì mình sử dụng chiến dịch truyền thông mà quảng cáo khuyến mại để tiếp tục thu hút người dùng. Tôi nghĩ cách tiếp cận này cũng là hợp lý” - Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, đối với các doanh nghiệp làm mạng xã hội trong nước, họ chỉ yêu cầu cơ quan quản lý Nhà nước giống như các mạng xã hội ở nước ngoài. Doanh nghiệp làm mạng xã hội trong nước đóng thuế thì mạng xã hội ở nước ngoài cũng phải tương tự

Liên quan tới thắc mắc về bộ lọc phát hiện, cách ly giúp người đọc không tiếp nhận thông tin xấu độc của ĐB Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội), Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết thực tế đã có 2 bộ lọc. Đầu tiên là của chính công ty cung cấp nền tảng mạng xã hội đó. Các doanh nghiệp vào phải tuân thủ luật pháp Việt Nam, nhập gia tùy tục.

Với các mạng xã hội Việt Nam, đặc biệt là các mạng xã hội mới xuất hiện như Gapo hay Lotus thì phải có công cụ này, tức là tự động nhận dạng những thông tin xấu độc. Thứ hai là các cơ quan chức năng.

Bộ trưởng TT-TT cho biết vừa qua Việt Nam đã đầu tư xây dựng trung tâm giám sát an toàn không gian mạng quốc gia. Công cụ này có thể chia sẻ cho các Bộ, các địa phương. Chỉ riêng Bộ TT-TT không làm được, các Bộ Văn hóa-Thể Thao-Du lịch, Bộ Công Tthương... cũng như các chính quyền địa phương phải cùng vào cuộc.  "Chúng ta suốt ngày quan sát trên thế giới thực nhưng lực lượng quan sát không gian mạng thì lại ít.... Hiện nay, các bộ, ngành, địa phương cũng phải đầu tư nguồn lực để thực hiện việc này" - Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nói.

Về công tác quản lý các trang thông tin điện tử, mạng xã hội, Bộ trưởng TT-TT Nguyễn Mạnh cho biết từ cuối năm 2013 đến nay (thời điểm Nghị định 72 có hiệu lực), tổ chức, doanh nghiệp muốn hoạt động thông tin điện tử tổng hợp, hay mạng xã hội đều phải có giấy phép.

Khi hoạt động trang thông tin điện tử tổng hợp hay mạng xã hội, tổ chức, danh nghiệp đều phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ thuật, hoạt động quản lý thông tin, nhân sự, tên miền… Bên cạnh đó, các đơn vị đều phải tuân thủ quyền và trách nhiệm được quy định cụ thể tại Nghị định 72.

Hiện Bộ TT-TT đã yêu cầu tạm dừng cấp phép các trang thông tin điện tử tổng hợp đối với các doanh nghiệp và cơ quan báo chí trên phạm vi toàn quốc. Đối với các trang đã cấp phép, sẽ thực hiện tổng rà soát ngay trong những tháng tới để chấn chỉnh các vi phạm về "báo hóa", về quảng cáo, về tổng hợp thông tin, về bản quyền nội dung. Nếu phát hiện vi phạm sẽ dừng tên miền kết hợp với xử phạt hành chính, thậm chí rút giấy phép.

V. Duẩn - M. Chiến - Ng. Hưởng