Theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) TP HCM, đến ngày 12-8, thành phố đã tiếp nhận hơn 870.000 hồ sơ đề nghị hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động (NLĐ) theo Quyết định 08/2022/QĐ-TTg với số tiền khoảng 477 tỉ đồng (chiếm 26,88% tổng dự toán kinh phí) nhưng mới giải ngân cho trên 272.000 lao động với số tiền hơn 144 tỉ đồng (đạt 8,13% tổng dự toán kinh phí). Theo quy định, ngày 15-8 sẽ kết thúc nhận hồ sơ từ doanh nghiệp (DN) và việc chi hỗ trợ sẽ phải hoàn tất trong tháng 8-2022. Do vậy, các địa phương tại TP HCM đang khẩn trương khắc phục khó khăn để thực hiện đúng tiến độ.

Tăng cường nhân lực

Theo chân đoàn kiểm tra thực hiện chính sách do Sở LĐ-TB-XH TP HCM chủ trì mới đây tại UBND quận 3, chúng tôi thấy có khá đông DN đến nộp hồ sơ đề nghị hỗ trợ tiền thuê nhà cho NLĐ. Một cán bộ phụ trách công tác tiếp nhận hồ sơ cho biết trong tháng 7, lượng DN nộp hồ sơ tăng đột biến, có ngày hơn 100 DN.

Chạy nước rút để kịp chi trả tiền thuê nhà cho công nhân - Ảnh 1.

Doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động tại UBND quận 3, TP HCM

Ông Nguyễn Đức Phương, Trưởng Phòng LĐ-TB-XH quận 3, cho biết tại thời điểm kiểm tra (ngày 10-8), quận đã tiếp nhận hồ sơ của 37.677 lao động thuộc 1.877 DN (khoảng 70% số lao động dự kiến). Trong đó, 2.712 NLĐ ở 492 DN đã được phê duyệt và ra quyết định hỗ trợ với tổng số tiền khoảng 1,5 tỉ đồng. Số DN đã được giải ngân là 240 với 1.580 lao động, tổng số tiền 843 triệu đồng, đạt 1,45% so với kinh phí dự toán đã được cấp (hơn 58 tỉ đồng).

Theo ông Phương, một trong những nguyên nhân khiến số lao động được hỗ trợ hạn chế là do DN chưa quan tâm thực hiện chính sách. Điều đó thể hiện ở việc chậm triển khai; thực hiện không đúng quy trình, thủ tục hướng dẫn; đồng thời chờ đến tháng 7 mới nộp hồ sơ gộp cho 3 tháng, gây quá tải khâu kiểm định, xét duyệt. Bên cạnh đó, việc xử lý hồ sơ rất tốn thời gian và phải qua nhiều khâu, trong khi bộ phận xử lý chỉ có 6 chuyên viên và 10 tình nguyện viên (giáo viên) nên làm không xuể.

Để giải quyết tình trạng trên, ngoài chỉ đạo Phòng LĐ-TB-XH, LĐLĐ quận tăng cường đốc thúc DN làm thủ tục, UBND quận 3 còn huy động thêm khoảng 30 tình nguyện viên cho bộ phận xét duyệt hồ sơ; tổ chức họp thẩm định ngay khi hồ sơ đủ điều kiện, kể cả phải làm ngoài giờ.

Tại UBND quận 1 cũng có rất đông DN đến làm thủ tục, song vì thiếu nhân lực nên chỉ mới xét duyệt và ra quyết định hỗ trợ 11.347/38.164 lao động ở 746/1500 DN đã nộp hồ sơ. Lãnh đạo UBND quận 1 cho biết tổ thẩm định của quận chỉ có 10 người trong khi số lượng hồ sơ quá nhiều. Do vậy, mới đây, quận đã phải huy động thêm 30 tình nguyện viên đến hỗ trợ, đồng thời tăng cường làm việc vào các ngày nghỉ cuối tuần để kịp tiến độ.

Gỡ vướng để đẩy nhanh giải ngân

Tại buổi làm việc với đoàn kiểm tra của TP HCM, các địa phương đã phản ánh một số vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách, ảnh hưởng tiến độ giải ngân.

Đại diện Phòng LĐ-TB-XH quận 3 cho hay quận thực hiện xét duyệt hỗ trợ của NLĐ theo từng tháng, mỗi tháng phải ban hành một quyết định riêng nên mất rất nhiều thời gian để thực hiện các thủ tục hành chính. Nếu được phép ra quyết định gộp cho 3 tháng thì tiến độ sẽ đẩy nhanh rất nhiều.

Một tình huống phát sinh khác là theo quy định, NLĐ quay lại thị trường lao động phải có thời gian làm việc trọn tháng mới được hỗ trợ. Tuy nhiên, ngày 15 hằng tháng, cơ quan BHXH đã phải thực hiện xác nhận danh sách tham gia BHXH cho họ. Như vậy, cơ quan thẩm định sẽ khó xác định NLĐ có làm trọn tháng hay không để ra quyết định hỗ trợ.

Theo bà Phạm Thị Thu Giang, Trưởng Phòng LĐ-TB-XH quận 1, quận đang lúng túng trong việc xử lý hồ sơ đề nghị hỗ trợ từ các tỉnh, thành khác gửi đến. Theo đó, TP HCM yêu cầu danh sách NLĐ tham gia BHXH sau khi được xác nhận, cơ quan BHXH sẽ in ra, đóng dấu đỏ, sau đó gửi về cho DN ký tên, đóng dấu đỏ. Tuy nhiên, danh sách NLĐ ở các nơi gửi đến đều sử dụng chữ ký số, không có dấu đỏ nên không biết xử lý thế nào.

Một số vướng mắc của các địa phương đã được đoàn kiểm tra tháo gỡ ngay trong buổi làm việc. Chẳng hạn, về vấn đề ra quyết định gộp 3 tháng hay từng tháng, đại diện Sở LĐ-TB-XH TP HCM cho biết các địa phương có thể ban hành quyết định gộp 3 tháng nhưng khi gửi sang kho bạc để giải ngân thì phải kèm theo danh sách NLĐ được phê duyệt của từng tháng.

Bài và ảnh: MAI CHI