Trong khi báo đài nói nhiều về virus Zika và thời gian gần đây TP HCM đã trở thành nơi có người bị nhiễm Zika nhiều nhất nước thì nhiều công nhân (CN) sống ở các khu trọ gần như chẳng có thông tin gì về dịch này.

Ít hiểu biết về dịch bệnh

Tình hình virus Zika diễn biến phức tạp và có nguy cơ bùng phát tại các khu nhà trọ CN có điều kiện vệ sinh kém. Đến một khu nhà trọ cạnh Quốc lộ 1, phường Linh Xuân, quận Thủ Đức, TP HCM, chúng tôi quan sát thấy xung quanh khu trọ cỏ cây mọc um tùm, bao ni-lông, rác thải sinh hoạt đổ tràn lan ở khu đất trống phía sau các dãy nhà trọ. Do những ngày qua trời mưa liên tục, nước không kịp thoát nên có rất nhiều vũng nước đọng, đầy lăng quăng. Những miếng muỗng dừa, ly tách nhựa chứa đầy nước nằm vương vãi khắp nơi cũng là môi trường tốt cho muỗi sinh sôi.

Dọn dẹp vệ sinh để phòng ngừa virus Zika tại khu nhà trọ phường Linh Xuân, quận Thủ Đức, TP HCM
Dọn dẹp vệ sinh để phòng ngừa virus Zika tại khu nhà trọ phường Linh Xuân, quận Thủ Đức, TP HCM

Ở nhiều khu nhà trọ mà chúng tôi ghé qua tại quận Thủ Đức, Bình Tân, 12, huyện Hóc Môn, Bình Chánh... cũng thường xuyên xảy ra ngập khi có mưa lớn hoặc triều cường nên muỗi mòng rất nhiều. Đây chính là nơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong mùa mưa, đặc biệt là khi Zika đã trở thành mối đe dọa cho cộng đồng.

Thế nhưng, nhiều CN vẫn thờ ơ hoặc chưa hiểu nhiều về dịch bệnh này.

Khi được hỏi về virus Zika, chị Trịnh Thị My, CN Công ty TNHH Danu Vina (KCX Linh Trung 1, quận Thủ Đức, TP HCM) lắc đầu: “Tôi đi làm từ sáng sớm đến chiều tối mới về nhà nên cũng không biết địa phương có tuyên truyền gì không. Còn virus Zika tôi cũng không biết, chỉ nghe các bạn trong công ty có nói về một loại bệnh làm cho phụ nữ mang bầu sinh ra em bé bị đầu nhỏ”. Còn anh Nguyễn Văn Đại, CN Công ty Liên doanh Vĩnh Hưng (quận 12, TP HCM), nói: “Qua báo đài, tôi cũng nghe nói đến virus Zika và thấy nếu mắc bệnh sẽ rất nguy hiểm. Không biết có cách nào phòng ngừa hay chữa trị khi bị nhiễm virus này không?”.

Chủ nhà trọ “ra tay”

Khi chúng tôi đến thăm, bà Nguyễn Thị Thanh Hoa, chủ nhà trọ phường Linh Xuân, quận Thủ Đức, đang tuyên truyền cho CN trong khu trọ hiểu về tác hại của virus Zika. Không chỉ thế, bà Hoa và nhiều CN nữ còn tổ chức quét dọn sạch sẽ đường hẻm, trước cửa các phòng trọ. Các CN nam cũng bắt tay vào việc phát quang cây cỏ xung quanh nhà trọ, dọn dẹp các cống rãnh, dụng cụ chứa nước để muỗi không có chỗ đẻ trứng. “Tôi nhắc nhở các em, các cháu phải tuyệt đối giữ gìn vệ sinh sạch sẽ. Giữ vệ sinh sạch sẽ không chỉ giúp môi trường thông thoáng, virus Zika không có cơ hội phát tán mà còn phòng ngừa được nhiều dịch bệnh khác”.

Tương tự, CN ở khu nhà trọ của ông Đỗ Xuân Tài (phường Tam Bình, quận Thủ Đức, TP HCM) cũng ra quân dọn dẹp vào ngày cuối tuần. Ông chủ nhà đi từng phòng trọ nhắc nhở CN phải xếp gọn gàng quần áo, vứt bớt những chai lọ không sử dụng, tẩy trùng, phơi nắng đồ chơi của trẻ em. “Các cháu ở trọ đều làm việc tăng ca thường xuyên nên thời gian tìm hiểu thông tin về dịch bệnh cũng ít. Là chủ nhà, tôi phải tìm hiểu thông tin trên báo - đài và trung tâm y tế phường rồi phổ biến để các cháu nắm bắt. Chủ nhật nào tôi và mấy bạn nam cũng dọn dẹp sạch sẽ khu vực xung quanh nhà trọ. Tôi còn nhắc nhở các em, các cháu ngủ phải mắc mùng để tránh bị muỗi đốt” - ông Tài cho biết.

Ở các doanh nghiệp, ngoài các tờ rơi dán ở bản tin, nhiều nơi còn phát loa tuyên truyền để CN hiểu. Bà Nguyễn Thị Hồng Liên, Chủ tịch CĐ Công ty CP May Sài Gòn (thuộc Tổng Công ty Dệt may Gia Định), cho biết: “CĐ cũng cập nhật thông tin dịch bệnh do virus Zika thường xuyên để mỗi CN chủ động phòng ngừa. CĐ còn lưu ý anh chị em, khi có bất kỳ nghi ngờ về sức khỏe cần báo ngay cho công ty, CĐ để có hướng hỗ trợ, bảo đảm sức khỏe, an toàn cho anh chị em”.

Zika lây truyền chủ yếu qua muỗi đốt

Zika là một chủng virus mà khi nhiễm có thể có các triệu chứng như sốt, phát ban, đau khớp và viêm kết mạc mắt (mắt đỏ). Virus Zika lây truyền chủ yếu qua muỗi đốt. Ngoài ra, bệnh còn có thể lây truyền qua đường từ thai phụ cho thai nhi, qua đường truyền máu hoặc cấy ghép tạng. Nếu bị nhiễm lúc đang mang thai, Zika có thể gây nhiều ảnh hưởng cho đứa trẻ. Nhưng nếu người bị nhiễm không mang thai hoặc mới chỉ dự định mang thai thì nhiễm virus Zika hầu như không gây nên hậu quả gì nặng nề.

Biện pháp tốt nhất để phòng ngừa lây nhiễm Zika là tránh tiếp xúc với muỗi mang mầm bệnh khi nơi sống (hoặc đi du lịch đến) vùng có bệnh Zika lưu hành. Một số biện pháp để tránh muỗi: nên ở trong nhà vào thời điểm muỗi dòng Aedes hoạt động nhiều nhất, thường là vào lúc chạng vạng; mang giày, mặc quần dài, áo dài tay, đội nón khi đi ra ngoài (nhất là trong thời điểm trên); sử dụng thuốc xịt hoặc thoa ngừa muỗi đốt; bỏ những vùng nước tù, đọng là nơi cho muỗi đẻ trứng...

Bài và ảnh: Hồng Đào