Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Đồng Nai cho biết vừa tham mưu UBND tỉnh ra quyết định cấm xuất cảnh tạm thời trong vòng 3 năm hoặc đến khi trả hết nợ BHXH với các cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp (DN) đang phải chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính do nợ BHXH.

Đi không được, ở không xong

Là một trong những công nhân (CN) đang làm việc tại Công ty TNHH MTV K&T (phường Xuân Hòa, TP Long Khánh), một trong những DN nằm trong danh sách nợ BHXH kéo dài trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, chị Nguyễn Thị H., bộ phận bôi keo, buồn bã chia sẻ: "Công ty nợ BHXH của NLĐ từ cuối năm 2017 đến nay. Tiền lương hằng tháng tôi cũng phải nhận làm 2-3 lần. Việc DN chậm chi trả lương, chây ì trích nộp BHXH khiến chúng tôi gặp không ít khó khăn trong cuộc sống. Với hơn 1 triệu đồng tiền lương mỗi đợt không đủ đóng tiền học cho con nói gì đến chi tiêu hoặc làm những việc lớn hơn. Tôi ốm đau, có giấy chứng nhận của bệnh viện nhưng không được lãnh tiền bảo hiểm cho những ngày nghỉ việc". Cũng theo chị H., bên cạnh việc nợ lương, BHXH, công ty cũng cắt luôn nhiều phúc lợi trước đây như tiền cơm trưa, trợ cấp ốm đau… Ở tuổi 47, do khó tìm một công việc mới nên chị H. phải chấp nhận ở lại làm việc.

Khổ vì bị nợ lương, bảo hiểm - Ảnh 1.

Người lao động bị doanh nghiệp nợ BHXH đến Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn tỉnh Đồng Nai nhờ trợ giúp pháp lý

Theo LĐLĐ TP Long Khánh, việc Công ty TNHH MTV K&T nợ BHXH của người lao động (NLĐ) gây ra rất nhiều hệ lụy cho cả hai bên. Gần một nửa trong số 500 CN đã xin nghỉ việc, chủ yếu là lao động có tay nghề. Do DN còn nợ BHXH nên CN nghỉ việc không được chốt sổ BHXH để tiếp tục tham gia BHXH ở nơi làm việc mới, còn những người đang làm việc thì không hoặc phải chờ rất lâu mới được hưởng quyền lợi. Nhiều CN đã nghỉ việc và cả những người đang còn làm việc thường xuyên gọi điện cầu cứu LĐLĐ TP. Thiệt hại về phía DN là mất cơ hội ký hợp đồng với các đối tác lớn do số lượng lao động nghỉ việc quá lớn.

Rơi vào cảnh túng quẫn

Với một DN đang nợ BHXH của NLĐ, vì cực chẳng đã mà họ phải tiếp tục gắn bó như chị H. nói trên, hay chọn cách nghỉ việc và đi tìm việc mới, NLĐ đều bị thiệt thòi. Tại nhiều DN, nhiều chế độ chính sách khác như tiền lương, trợ cấp thôi việc… cũng không được giải quyết kịp thời theo đúng quy định của pháp luật.

Trường hợp ông Mai Văn Cường, từng là CN Công ty CP Lilama 45-4 (phường Tam Hiệp, TP Biên Hòa), đến nay công ty còn nợ hàng tỉ đồng tiền BHXH của NLĐ là một ví dụ. Ông Cường kể trong bức xúc về hoàn cảnh của mình và nhiều đồng nghiệp khi làm việc tại DN này. Từ giữa năm 2016 trở đi, công ty liên tục nợ lương CN khiến ông và nhiều CN khác rơi vào cảnh túng quẫn. Để xoay xở cuộc sống, ông đành phải xin nghỉ hưu non rồi ra ngoài làm thuê để kiếm tiền, dù lúc đó mức lương tại công ty đã là hơn 10 triệu đồng. "Biết nghỉ hưu non là rất thiệt thòi nhưng đi làm mà không được trả lương thì lấy tiền đâu ra mà ăn, nuôi con?! Đến nay, dù đã nghỉ việc tại công ty hơn 3 năm nhưng nhiều chế độ chính sách như tiền lương (2 tháng), trợ cấp thôi việc, tiền phép năm… với tổng số tiền hơn 70 triệu đồng, tôi vẫn chưa được công ty chi trả theo đúng quy định của pháp luật" - ông Cường buồn bã nói. Từ khi nghỉ việc tại công ty, do thu nhập không ổn định nên cuộc sống ông Cường rất bấp bênh.

Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Năm, CN Công ty TNHH P/F Vina (huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai), đang hết sức lo lắng vì dù đã nghỉ việc được 11 tháng nhưng đến nay công ty vẫn chưa chốt và trả sổ BHXH cho anh. Việc này khiến anh phải chịu rất nhiều thiệt thòi và không thể tiếp tục đóng BHXH ở nơi làm việc mới, quyền lợi bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Anh Năm cho biết vào công ty làm việc từ ngày 1-5-2016. Từ ngày 1-9-2016 đến 1-9-2019, anh được công ty ký hợp đồng xác định thời hạn 12 tháng hai lần. Trong thời gian làm việc, anh trích đóng tiền BHXH đầy đủ. Tuy nhiên, với lý do hết hạn hợp đồng và công ty sẽ không tái ký, đến ngày 1-9, công ty ra quyết định cho anh nghỉ việc, dù vi phạm quy định về thời hạn báo trước. Bức xúc và lo lắng vì quyền lợi của mình không được bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật, mới đây, anh Năm đã gửi đơn cầu cứu lên các cơ quan chức năng nhờ can thiệp, giúp đỡ.

Quốc hội cần xem xét sửa Luật BHXH theo hướng cho phép cơ quan BHXH được thanh tra toàn diện về lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN. Chính phủ ban hành cần sớm ban hành Nghị định quy định về quản lý nợ và các giải pháp xử lý nợ BHXH, BHYT, BHTN đối với DN nợ thời gian dài, số tiền lớn, các DN đã giải thể, phá sản, chủ bỏ trốn còn nợ tiền bảo hiểm.

Ông PHẠM MINH THÀNH, Giám đốc BHXH tỉnh Đồng Nai

Bài và ảnh: TÙNG LÂM