Cuộc thi viết “LÒNG TỐT QUANH TA”: Lương y - cựu binh dệt niềm vui cho người nghèo

Từ một thanh niên viết thư bằng máu tình nguyện ra chiến trường vì quê hương, đến người thầy tận tụy trên bục giảng, rồi trở thành lương y chữa bệnh miễn phí cho người nghèo - cuộc đời thầy Phong Tôn Hiền (TP Cần Thơ) là hành trình dài của những lựa chọn thiện nguyện bền bỉ. Cuộc đời ấy như một cuốn phim tài liệu, nơi mỗi chương đều thấm đẫm lòng yêu nước và nghĩa đồng bào.

Tuổi trẻ gan góc

Lật lại những trang sử hào hùng của mảnh đất Tây Đô, người ta vẫn nhắc về một kỷ vật đặc biệt đang được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng thành phố Cần Thơ: Một lá thư tình nguyện nhập ngũ viết bằng máu của chàng trai trẻ gửi Hội đồng Tuyển quân tỉnh Cần Thơ lúc bấy giờ.

Đó là năm 1978, khi biên giới Tây Nam rền vang tiếng súng. Chàng thiếu niên Phong Tôn Hiền khi ấy mới 17 tuổi, đang ngồi trên ghế nhà trường với bao hoài bão văn chương. Nhưng khi Tổ quốc gọi tên, thầy đã chọn cách biểu đạt khát vọng hòa bình mãnh liệt nhất. Từng nét chữ đỏ thẫm năm nào giờ đã ngả màu nâu trầm theo thời gian, nhưng tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" vẫn như còn tươi rói.

Hành trình của người lính trẻ năm ấy không trải đầy hoa hồng. Giữa rừng sâu núi thẳm, bước chân chinh chiến của thầy đi giữa ngút ngàn lau sậy, giữa những cơn sốt rét rừng và làn mưa đạn. Chứng kiến đồng đội ngã xuống, thầy thấu hiểu sâu sắc giá trị của sự sống. Những năm tháng ấy không chỉ rèn luyện nên một ý chí sắt đá, mà còn hun đúc một tâm hồn đầy trắc ẩn trước nỗi đau nhân thế.

Dạy trò làm người tử tế

Rời quân ngũ với những vết thương trên thân thể và cả trong ký ức, thầy Hiền chọn nghề "trồng người" tại Trường THPT Châu Văn Liêm. Trong mắt đồng nghiệp và học trò, thầy không nói những điều cao siêu. Thầy chọn cách sống lặng lẽ như phù sa sông Hậu, âm thầm bồi đắp cho những mầm xanh.

Anh Lê Văn Thanh, một cựu học sinh, bùi ngùi nhớ lại: "Có những buổi chiều mưa tầm tã, khi cả trường đã về hết, thầy vẫn ngồi lại giảng thêm cho những học trò nghèo. Không chỉ dạy chữ, thầy còn dạy chúng tôi cách làm người tử tế từ những điều nhỏ nhất". Không ít lần, thầy âm thầm trích phần lương ít ỏi của mình để đóng học phí cho các em có nguy cơ bỏ học. Với thầy, mỗi đứa trẻ được đến trường chính là một hạt mầm hy vọng cho quê hương. Ở tuổi xế chiều, khi bạn bè đồng trang lứa chọn vui vầy bên con cháu, thì thầy Hiền lại gây ngỡ ngàng khi đăng ký học y học cổ truyền. Nhiều người bảo thầy già rồi còn đèn sách làm chi cho cực thân. Thầy chỉ cười hiền: "Bà con mình còn nghèo quá, đau ốm mà không có tiền thuốc thang. Tôi còn sức, còn học được thì còn giúp".

Hành trình trở thành thầy thuốc ở tuổi 65 gian nan hơn thầy nghĩ. Sau khi phẫu thuật đặt stent mạch vành, bác sĩ khuyên thầy phải nghỉ ngơi. Nhưng "nghỉ ngơi" dường như là một khái niệm xa xỉ, không có trong con suy nghĩ của thầy. Đêm đêm, thầy vẫn miệt mài lật từng trang từ điển y khoa, học cả tiếng Trung lẫn tiếng Anh để tra cứu tài liệu chuyên sâu, tìm ra những phương pháp châm cứu giảm đau và những bài thuốc Nam dễ tìm, hiệu quả cho người nghèo. Bàn tay từng cầm súng, từng cầm phấn, giờ đây học cách cầm kim châm sao cho chuẩn xác và nhẹ nhàng nhất để chữa trị cho người nghèo. Mỗi tuần, thầy dành trọn thời gian để khám bệnh miễn phí. Phòng khám miễn phí của thầy tuy không khang trang nhưng luôn ấm áp tình người.

Y sĩ Nguyễn Thị Thanh Tuyền, người cùng tham gia thiện nguyện, chia sẻ: "Chú Hiền luôn có mặt đúng giờ, bất kể nắng mưa. Chú chịu khó tìm tòi, học tập nên kiến thức sâu rộng. Tinh thần trách nhiệm của chú khiến lớp trẻ chúng tôi vô cùng nể phục".

Lặng lẽ cống hiến

Ở một góc nhỏ bình yên tại phường Cái Răng, TP Cần Thơ, có một không gian nhuốm màu "dấu vết thời gian". Vẻ ngoài giản đơn, nhưng khi bước chân qua cánh cửa, ta sẽ cảm nhận ngay sự tất bật, tận tâm của những thầy thuốc áo trắng đang ân cần chăm sóc bệnh nhân.

Đó là Phòng Chẩn trị Y học Cổ truyền nhân đạo Cái Răng - nơi mỗi sớm mai luôn đặc quánh mùi tinh dầu sả thơm nồng và hương thảo mộc, ngải cứu ấm áp lan tỏa. Trong làn khói bảng lảng, thầy Phong Tôn Hiền - với mái tóc bạc pha sương - đang lặng lẽ khom mình bên giường bệnh, đôi bàn tay thoăn thoắt đưa từng mũi kim qua da. Tiếng chạm khẽ của cán kim, động tác tiến kim, vê kim chuẩn xác vào từng huyệt vị cho đến khi đạt cảm giác "đắc khí" đều toát lên sự dày dạn kinh nghiệm của người thầy thuốc.

Thầy Hiền không chỉ chữa bệnh bằng y thuật mà bằng cả trái tim nhân hậu, đi qua những thăng trầm của lịch sử để giữ vẹn nguyên hai chữ "Đồng bào" như một sự trả ơn đời. Tiếp nhận hơn 20 bệnh nhân mỗi buổi sáng, thầy luôn kiên nhẫn lắng nghe từng lời than thở về cơn đau của những người lao động nghèo.

Bà cụ Nguyễn Thị Sáu (83 tuổi) xúc động nói: "Ông chữa bệnh không lấy một đồng, lại còn cho gạo, rau, tép mang về. Ông trấn an tôi cứ yên tâm, bệnh để ông lo. Về nấu tô canh tập tàng với tép ăn cho có canxi, có chất xơ cho khỏe. Nghe mà mát lòng dạ, thấy khỏe ra luôn". Chị Lê Xuân Mai, một bệnh nhân của phòng khám, chia sẻ: "Thầy Hiền rất vui vẻ, năng động. Ít ai nghĩ thầy đã trải qua phẫu thuật tim. Có lần thầy nói đùa mà thật: những chiếc stent có thể làm thầy mệt khi trái gió trở trời, nhưng chúng đập cùng nhịp với những lo toan của bệnh nhân nghèo". Thầy Hiền đang dùng phần sức lực mong manh còn lại của mình để để tiếp tục nâng đỡ sự sống cho người khác.

Trong một buổi chiều nắng đổ vàng trên dòng sông Hậu, tôi hỏi thầy: "Thầy mang bệnh trong người, làm việc thế này không mệt sao?". Thầy cười, ánh mắt lấp lánh: "Thấy bà con đi lại được, bớt đau nhức, tự nhiên tôi thấy mình khỏe ra lạ lùng. Có lẽ, sự phục hồi của bệnh nhân chính là liều thuốc trợ tim tốt nhất cho tôi! Khi đất nước lâm nguy, ta ra đi bảo vệ sơn hà; khi Tổ quốc thái bình, ta về bên dân nghèo để dệt lại niềm vui cho bà con".

Cuộc đời thầy Phong Tôn Hiền như một bài ca về lòng tốt bền bỉ. Thời gian có thể làm phai màu lá thư viết bằng máu năm xưa, nhưng "ngọn lửa nhân ái" mà thầy đang giữ chắc chắn sẽ còn trao truyền cho rất nhiều thế hệ mai sau. Lòng tốt đôi khi chẳng cần là những điều lớn lao, mà chỉ đơn giản như một mũi kim châm nhân ái, một bát gạo sẻ chia và một ý chí kiên cường vì cộng đồng của người lính già năm ấy.