Quyền tự trị cùng tương lai của Greenland đang bị đe dọa, Al Jazeera nhận định. Greenland là vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch. Kể từ năm 2009, Greenland phần lớn tự chủ về mặt chính trị và có quyền theo đuổi độc lập vào thời điểm do họ lựa chọn.
Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump lại muốn Greenland thuộc về Mỹ. Sau chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, nhiều người lo lắng ông Donald Trump thực sự nghiêm túc và Nhà Trắng không loại bỏ khả năng dùng vũ lực để đạt mục tiêu này.
Châu Âu đang đối mặt với khủng hoảng ngoại giao. Mỹ và Đan Mạch cùng là thành viên NATO. Viễn cảnh nước dẫn đầu sáp nhập lãnh thổ từ một thành viên khác không hề hoang đường nữa.
Do đó, các nước đồng minh của Đan Mạch có thể làm gì để ngăn chặn điều này?

Hệ thống phòng thủ của Greenland rất thưa thớt. Ảnh: AP
Nếu Mỹ điều quân, Greenland có thể thất thủ trong vài ngày, thậm chí vài giờ. Hệ thống phòng thủ của Greenland rất thưa thớt. Bộ Tư lệnh Bắc Cực của Đan Mạch ở Greenland chỉ gồm một số ít tàu chiến và các đội tìm kiếm cứu nạn.
Trong khi đó, Mỹ có một căn cứ lớn ở Tây Bắc Greenland dựa trên hiệp ước năm 1951 - cho phép Washington thiết lập thêm căn cứ trên đảo. Gần 650 lính đang đóng quân tại căn cứ này, gồm cả thành viên Không quân và Lực lượng Vũ trụ Mỹ.
Đan Mạch đang tăng cường trang bị vũ khí. Nước này chi thêm 4,2 tỉ USD cho quốc phòng ở Bắc Cực và mua thêm 16 máy bay chiến đấu F-35 từ Mỹ. Tuy nhiên, sức mạnh quân sự của Đan Mạch vẫn khó so với Mỹ.
Vì vậy, châu Âu đang hình thành mặt trận ngoại giao đoàn kết với cách tiếp cận “judo xuyên Đại Tây Dương”. Giống với các võ sĩ judo, châu Âu tìm cách mượn lực từ chủ nghĩa đơn phương "Nước Mỹ trên hết" để lèo lái theo hướng có lợi, thuyết phục ông Donald Trump rằng cách thể hiện tốt nhất cho tinh thần đó là chủ nghĩa đa phương xuyên Đại Tây Dương mang tính hợp tác.
Về cơ bản, châu Âu đồng tình với tổng thống Mỹ rằng an ninh Bắc Cực là vấn đề lớn, và NATO chính là giải pháp. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã đưa ra thông điệp này trong những ngày gần đây.
Chính phủ Anh và Đức đề xuất triển khai lực lượng NATO đến Greenland để tăng cường an ninh Bắc Cực. Phái đoàn Đức đã có mặt tại Washington D.C., trước cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Mỹ và Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch cùng đại diện Greenland.
Trong khi châu Âu dùng "võ judo", cách tiếp cận của Mỹ lại giống "võ sumo" hơn. Tận dụng sức mạnh địa chính trị to lớn của Mỹ, ông Donald Trump không hề nhượng bộ.
Khi châu Âu nói Mỹ có thể tăng cường hiện diện ở Greenland theo hiệp ước năm 1951, ông Donald Trump nói như thế là chưa đủ. Khi châu Âu nói đơn phương sáp nhập Greenland sẽ là dấu chấm hết cho NATO, ông Donald Trump nhún vai.
Khi châu Âu đặt dấu hỏi về tuyên bố "Nga và Trung Quốc chuẩn bị chiếm Greenland", ông Donald Trump không đưa ra bằng chứng mà chỉ nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại.
Nếu châu Âu hoảng sợ, họ có thể gây áp lực buộc Đan Mạch cho phép người dân Greenland trưng cầu dân ý trong vấn đề độc lập. Nếu người dân Greenland chọn độc lập hoàn toàn, châu Âu có thể tuyên bố số phận của Greenland không chỉ thuộc về riêng họ nữa.
Hiện tại, châu Âu đang thống nhất ủng hộ Copenhagen và Nuuk, khẳng định chủ quyền của Đan Mạch là bất khả xâm phạm, còn Greenland không phải để bán.
Châu Âu có thể tìm cách thỏa hiệp với Mỹ. Một thỏa thuận tài nguyên cho Mỹ tiếp cận các mỏ kim loại và nguyên tố đất hiếm dồi dào của Greenland. Một giao kèo cho Mỹ hiện diện quân sự mạnh mẽ hơn nữa. Dù là gì, cái bắt tay này phải đủ lớn để ông Donald Trump tuyên bố mình đã chiến thắng, còn châu Âu thở phào nhẹ nhõm khi NATO vẫn còn tồn tại.

Bình luận (0)