Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance tìm cách trấn an dư luận hôm 18-6, khi cam đoan quỹ tái thiết trị giá 300 tỉ USD cho Iran sẽ không liên quan tới tiền thuế của người dân Mỹ.
Tuy nhiên, một số đảng viên Dân chủ và Cộng hòa đang đặt câu hỏi về điều khoản này trong bản ghi nhớ chấm dứt xung đột Mỹ - Iran đúng vào thời điểm khả năng chi trả và chủ nghĩa dân túy kinh tế chi phối chính trị trong nước.
Bản ghi nhớ - ký kết giữa ông Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 17-6 - chỉ nêu Mỹ “cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng kế hoạch cụ thể, được hai bên nhất trí, với ít nhất 300 tỉ USD tái thiết và phát triển kinh tế Iran”.
Bản ghi nhớ để ngỏ việc quyết định "cơ chế thực hiện" sang đợt đàm phán kéo dài 60 ngày, với Mỹ cam kết sẽ cấp mọi giấy phép, miễn trừ trừng phạt hoặc các quyền hạn cần thiết khác.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Bloomberg
Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Donald Trump loại trừ mọi khoản tài trợ trực tiếp nào từ Mỹ cho kế hoạch này. “Không có chuyện Mỹ trả cho Iran 300 tỉ USD. Đó là tin giả!” - ông viết, gọi đây là hình thức “tuyên truyền” từ đảng Dân chủ.
Trong khi đó, ông Vance khẳng định “không một xu nào từ Mỹ chuyển cho Iran”. Vị phó tổng thống đề xuất quỹ có thể được tài trợ bởi các quốc gia Ả Rập trong khu vực và những quốc gia quan tâm đến đầu tư vào Iran, góp phần thúc đẩy hội nhập kinh tế giúp đảm bảo hòa bình lâu dài. Tuy nhiên, ông Vance nói thêm Iran chỉ có thể tiếp cận những nguồn tài nguyên đó “nếu họ tuân thủ đầy đủ và thay đổi hành động”.
Một số lãnh đạo cấp cao đảng Dân chủ móc nối quỹ 300 tỉ USD với các vấn đề kinh tế - xã hội trong nước. Đây có thể là thông điệp chủ đạo cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
"Với 300 tỉ USD, chúng ta có thể chấm dứt tình trạng vô gia cư, tài trợ cho nghiên cứu ung thư trong 40 năm và cung cấp chương trình mẫu giáo miễn phí cho mọi trẻ em trong hơn 7 năm. Thay vào đó, ông Donald Trump lại gửi số tiền đó cho Iran" - Thượng nghị sĩ Amy Klobuchar viết trên X.
Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, tuyên bố: "Đảng Dân chủ sẽ không giúp ông Donald Trump gửi 300 tỉ USD cho Iran".
Một số ít thành viên đảng Cộng hòa cũng chỉ trích kế hoạch này, trong đó có Thượng nghị sĩ Roger Wicker, người có quan điểm cứng rắn với Iran và là đồng minh của ông Donald Trump. Ông Wicker cho biết 300 tỉ USD, ngay cả khi không liên quan tới người dân Mỹ, “lớn hơn hẳn số tiền Iran nhận được theo thỏa thuận năm 2015 của Tổng thống Barack Obama”.
Theo đó, Washington giải phóng cho Iran khoảng 55 tỉ USD tài sản bị đóng băng để đổi lấy Iran hạn chế chương trình hạt nhân và chấp nhận thanh tra thường xuyên. Phần lớn tài sản này được giữ tại các ngân hàng nước ngoài.
và quét mã QR
Bình luận (0)