Đổi mới sáng tạo là động lực trung tâm của chiến lược phát triển

PGS-TS Bùi Đức Thọ - Bí thư Đảng ủy ĐH Kinh tế Quốc dân - chia sẻ với Báo Người Lao Động về những định hướng phát triển của Nhà trường trong bối cảnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh hiện nay.

- Phóng viên: Trong bối cảnh giáo dục đại học đang chịu tác động mạnh mẽ của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển bền vững, ĐH Kinh tế Quốc dân xác định định hướng phát triển tổng thể của mình như thế nào, thưa ông?

+ PGS-TS Bùi Đức Thọ: Chúng ta đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc của giáo dục đại học, khi tri thức trở thành nguồn lực cốt lõi của phát triển, còn đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh trở thành những trụ cột không thể tách rời. Trong bối cảnh đó, ĐH Kinh tế Quốc dân xác định rõ định hướng phát triển tổng thể là xây dựng đại học tự chủ, quản trị hiện đại, định hướng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, có trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.

Định hướng này không chỉ nhằm giữ vững vị thế hàng đầu trong khối ngành kinh tế, mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn: từng bước khẳng định uy tín trong khu vực và quốc tế, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số và kinh tế xanh.

- Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đặt ở vị trí và tiếp cận như thế nào trong định hướng phát triển của ĐH Kinh tế Quốc dân, thưa PGS?

+ Đổi mới sáng tạo được xác định là động lực trung tâm của chiến lược phát triển. Đối với một trường đại học, đổi mới sáng tạo không chỉ giới hạn trong nghiên cứu khoa học hay khởi nghiệp, mà phải thấm sâu vào tư duy quản trị, đào tạo, nghiên cứu khoa học, phục vụ cộng đồng và phụng sự đất nước.

ĐH Kinh tế Quốc dân hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó giảng viên, nhà khoa học, sinh viên, học viên và đối tác cùng tham gia tạo ra tri thức mới, giải pháp mới cho các vấn đề của thực tiễn phát triển. Đổi mới sáng tạo vì thế vừa là mục tiêu, vừa là phương thức để Nhà trường nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh.

Còn, chuyển đổi số được Nhà trường tiếp cận theo tinh thần toàn diện và xuyên suốt, không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin, mà là tái cấu trúc mô hình và hoạt động của đại học.

Trong quản trị, chuyển đổi số giúp hình thành hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả. Trong đào tạo và nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số tạo điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập linh hoạt, cá nhân hóa quá trình học tập của người học và người dạy. Trong nghiên cứu khoa học, công nghệ số mở rộng khả năng tiếp cận dữ liệu, hợp tác học thuật và công bố quốc tế.

Mục tiêu của Đại học Kinh tế Quốc dân là xây dựng một đại học số, đại học thông minh, trong đó công tác quản trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học được kết nối trên nền tảng số thống nhất.

- Mô hình quản trị ĐH của Nhà trường đang được đổi mới theo hướng nào và ĐH tiếp cận khái niệm phát triển xanh như thế nào trong định hướng phát triển dài hạn, thưa ông?

+ Nhà trường đang đổi mới mô hình quản trị theo hướng tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, quản trị hiện đại và dựa trên dữ liệu. Quản trị đại học không còn là quản lý hành chính thuần túy, mà là quản trị chiến lược, bảo đảm sự gắn kết giữa tầm nhìn, nguồn lực và kết quả đầu ra.

Các quyết sách lớn được xây dựng trên cơ sở phân tích dữ liệu, dự báo xu thế và tham vấn chuyên môn. Song song với đó, Nhà trường tăng cường phân quyền cho các đơn vị, đi đôi với hệ thống kiểm soát nội bộ và bảo đảm chất lượng theo chuẩn mực quốc tế.

ĐH phát triển xanh không còn là một khái niệm mới, được Nhà trường tiếp cận theo góc độ toàn diện và bền vững, không chỉ là không gian xanh hay tiết kiệm năng lượng, mà là một mô hình phát triển có trách nhiệm với môi trường và xã hội.

ĐH phát triển xanh mà ĐH Kinh tế Quốc dân theo đuổi thể hiện ở ba khía cạnh chính. Thứ nhất là quản trị xanh, trong đó các quyết định đầu tư, vận hành hệ thống và sử dụng tài nguyên đều hướng tới hiệu quả dài hạn và giảm tác động môi trường. Thứ hai là đào tạo và nghiên cứu xanh, lồng ghép các nội dung về phát triển bền vững, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn vào chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học. Thứ ba là văn hóa xanh, hình thành ý thức và hành vi thân thiện với môi trường trong toàn thể các thành viên của đại học.

- Các vấn đề đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, và phát triển xanh được tích hợp như thế nào trong chiến lược phát triển của Nhà trường? định hướng này cũng đặt ra yêu cầu gì đối với đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và cán bộ quản lý của ĐH Kinh tế Quốc dân?

+ Ba định hướng này không tách rời, mà bổ trợ và thúc đẩy lẫn nhau. Chuyển đổi số là nền tảng công nghệ và phương thức vận hành; đổi mới sáng tạo là động lực tạo ra giá trị mới; còn đại học phát triển xanh là mục tiêu phát triển bền vững dài hạn.

Trong chiến lược phát triển của ĐH Kinh tế Quốc dân, các chương trình, dự án lớn đều được xem xét đồng thời trên ba góc độ: hiệu quả, đổi mới và bền vững. Cách tiếp cận tích hợp này giúp Nhà trường phát triển hài hòa, tránh tăng trưởng ngắn hạn mà bỏ qua trách nhiệm xã hội và môi trường.

Định hướng phát triển mới đòi hỏi đội ngũ của Nhà trường không chỉ giỏi chuyên môn, mà còn phải có tư duy đổi mới, năng lực số và ý thức phát triển bền vững. Giảng viên và nhà khoa học cần chủ động cập nhật tri thức mới, phương pháp giảng dạy và nghiên cứu hiện đại. Cán bộ quản lý cần chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị chiến lược và phục vụ.

Nhà trường xác định phát triển đội ngũ là nhiệm vụ then chốt, gắn với các chính sách đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá và đãi ngộ theo hướng minh bạch, cạnh tranh và khuyến khích sáng tạo.

- Trong bối cảnh tự chủ đại học, định hướng phát triển nêu trên có ý nghĩa như thế nào đối với vị thế của ĐH Kinh tế Quốc dân?

+ Tự chủ đại học tạo điều kiện để Nhà trường chủ động hơn trong phát triển, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị và trách nhiệm giải trình. Định hướng phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đại học phát triển xanh giúp ĐH Kinh tế Quốc dân sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng cao chất lượng và tạo ra giá trị bền vững.

Đây chính là nền tảng để Nhà trường giữ vững vị thế hàng đầu trong nước và từng bước nâng cao uy tín trong khu vực và quốc tế, phù hợp với sứ mệnh của một trường đại học trọng điểm quốc gia.

- Nhân dịp Xuân mới, thầy muốn gửi gắm thông điệp gì tới cán bộ, giảng viên, sinh viên và các đối tác của Nhà trường?

+ Xuân mới là thời điểm của khởi đầu và khát vọng. Tôi mong muốn toàn thể cán bộ, giảng viên và sinh viên ĐH Kinh tế Quốc dân tiếp tục phát huy truyền thống trách nhiệm, trí tuệ và đổi mới, đồng thời chủ động thích ứng với chuyển đổi số và thực hành phát triển bền vững trong mọi hoạt động.

Nhà trường mong muốn xây dựng một môi trường quản trị hiện đại, minh bạch, lấy người học làm trung tâm và lấy giá trị đóng góp cho xã hội và phụng sự cộng đồng làm thước đo. Với sự đồng lòng của tập thể sư phạm cùng người học của đại học và sự đồng hành của các đối tác, ĐH Kinh tế Quốc dân tin tưởng sẽ hiện thực hóa định hướng phát triển trong bối cảnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đại học phát triển xanh, tiếp tục đóng góp xứng đáng cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

- Xin cảm ơn ông!