Giá cả sinh hoạt vẫn chưa hạ nhiệt

Từ 0 giờ ngày 16-4, liên bộ Công Thương - Tài chính quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. Trong đó, giá dầu diesel giảm 1.920 đồng/lít, còn 31.040 đồng/lít; dầu ma dút giảm 2.280 đồng/kg, xuống 20.330 đồng/kg... Như vậy, sau 3 kỳ điều hành liên tiếp từ ngày 8-4, giá dầu diesel đã giảm mạnh tới 13.740 đồng/lít, còn dầu ma dút giảm 4.260 đồng/kg.

Tăng giá rồi thì rất khó hạ!

Do dầu diesel là mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến giá vận chuyển hàng hóa nên nhiều người tiêu dùng kỳ vọng chi phí sinh hoạt sẽ hạ nhiệt theo. Tuy nhiên, thực tế tại các chợ dân sinh và hàng quán, giá bán lẻ hầu như chưa giảm.

Theo ghi nhận, từ đầu tháng 4-2026 đến nay, hầu hết các hàng quán ở TPHCM đều tăng giá bán, phổ biến 2.000 - 5.000 đồng/suất chứ chưa có ý định giảm. Đơn cử, quán bánh canh Mạ Tôi trên đường Vạn Kiếp, phường Gia Định vừa tăng giá từ 37.000 đồng lên 40.000 đồng/tô, dù trước đó đã có một lần tăng từ 35.000 đồng lên 37.000 đồng/tô. Chủ quán cho biết việc tăng giá nhằm bù đắp chi phí và bảo đảm chất lượng.

Một quán ăn chuyên về gà trên đường Bà Huyện Thanh Quan, phường Xuân Hòa cũng tăng thêm 5.000 đồng/suất, đưa giá các món bún, miến, phở lên 55.000 đồng/tô. Tương tự, một quán bánh canh chả cá Nha Trang trên đường Hiệp Bình cũng thông báo sẽ tăng 5.000 đồng/tô từ ngày 20-4 do giá nguyên liệu đầu vào tiếp tục leo thang...

Chị Hồng Thắm, bán đồ ăn sáng tại phường An Khánh, cho biết vừa tăng 5.000 đồng/tô mì, hủ tiếu vì giá gas tăng mạnh. Theo chị, dù giá gas gần đây đã giảm nhưng không đáng kể. "Giá gas tăng tới 200.000 - 300.000 đồng/bình 12 kg, nay chỉ giảm vài chục ngàn đồng, vẫn còn tới 550.000 - 600.000 đồng/bình nên chưa thể giảm giá bán" - chị giải thích.

Ông Lê Bình, bán hủ tiếu tại phường Bình Tiên, cũng cho rằng do giá gas chưa quay về mức 400.000 đồng/bình như trước nên đồ ăn vẫn phải giữ giá bán cao, nếu không sẽ lỗ. "Giá nhiên liệu còn biến động, không thể điều chỉnh giá món ăn liên tục như thị trường chứng khoán được" - ông ví von.

Không chỉ đồ ăn, giá các loại đồ uống cũng tăng. Một quán cà phê tại phường Bình Trưng tăng giá từ 15.000 lên 17.000 đồng/ly. Các điểm bán nước dừa tươi cũng tăng lên 20.000 đồng/ly. "Mức tăng không lớn nhưng cộng dồn với nhiều mặt hàng khác sẽ thành khoản chi đáng kể" - chị Huỳnh Vân (ngụ TP HCM) nhận xét.

Trong khi đó, một số hộ kinh doanh vẫn cân nhắc giữa việc tăng giá và giữ khách. Chị Thanh Thảo, chủ một quán mì Quảng ở phường Hiệp Bình, cho biết đang tính tăng thêm 1.000 - 3.000 đồng/tô mì do chi phí đầu vào tăng nhưng vẫn chần chừ vì sợ mất khách. "Quán đã tăng 5.000 đồng/tô sau Tết, nếu tăng nữa thì khách hàng sẽ bỏ đi hết" - chị băn khoăn.

Theo các hộ kinh doanh, một khi giá đã tăng thì rất khó giảm trở lại. Nhiều quán tranh thủ thời điểm chi phí đầu vào tăng cao để điều chỉnh giá để khách hàng dễ chấp nhận. "Nếu tăng giá khi mọi thứ ổn định thì sẽ dễ mất khách" - chủ một quán phở tại phường Bàn Cờ bày tỏ.

Việc giá hàng quán tăng trong khi giá xăng dầu giảm khiến nhiều người tiêu dùng phải thắt chặt chi tiêu, giảm tần suất ăn bên ngoài hoặc chuyển sang tự nấu ăn tại nhà.

Cần có độ trễ

Lý giải về việc giá xăng dầu, gas đều đã giảm nhưng giá bán đồ ăn, thức uống vẫn chưa hạ nhiệt, ông Nguyễn Thái Bình, đồng sáng lập Mapdy.vn và Học viện Concepts (VCS), cho rằng trong ngành dịch vụ ăn uống (F&B), giá bán không biến động theo một yếu tố đơn lẻ như giá xăng dầu. Bởi lẽ, xăng dầu chỉ là một phần trong cấu trúc chi phí.

"Dù giá nhiên liệu trong nước đã giảm trong các đợt điều chỉnh vừa qua nhưng mức giảm này chủ yếu tác động đến chi phí vận chuyển, giao nhận, chứ không giúp toàn bộ chi phí vận hành của quán giảm tương ứng" - ông Bình phân tích.

Theo ông Bình, giá bán món ăn thường có độ trễ. Các quán không điều chỉnh giá theo biến động ngắn hạn của nguyên liệu mà dựa trên chi phí bình quân trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.

"Trước đó, người kinh doanh đã phải chịu áp lực từ việc giá nguyên liệu tăng, chi phí thuê mặt bằng cao, lương nhân viên, điện nước, bao bì tăng... Vì vậy, khi một số yếu tố đầu vào hạ nhiệt, phần chi phí giảm này thường được dùng để bù lại biên lợi nhuận đã bị thu hẹp, thay vì giảm giá ngay" - ông lý giải.

Bên cạnh đó, nhiều chi phí gần như không giảm. Báo cáo thị trường F&B Việt Nam 2025 của iPOS.vn và Nestlé Professional vừa công bố cho thấy các chủ quán vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí nhân sự, mặt bằng, sức mua thận trọng, đến các chi phí tuân thủ như hóa đơn điện tử, thuế. Điều này cho thấy áp lực vận hành quán không chỉ ở nguyên liệu.

Ngoài ra, giá bán còn liên quan đến việc định vị thương hiệu. Khi quán đã tăng giá, việc giảm giá không đơn thuần là "trả lại" cho khách mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu, kỳ vọng thị trường và tâm lý người tiêu dùng. Nhiều quán e ngại việc giảm rồi lại tăng giá sẽ khiến khách hàng cảm thấy thiếu ổn định.

"Giá nguyên liệu có thể giảm, giá xăng dầu có thể rẻ hơn nhưng giá món ăn là kết quả của cả bài toán dòng tiền, vận hành và định vị. Giá tăng thường phản ứng nhanh theo áp lực chi phí nhưng giảm thì chỉ xảy ra khi chủ quán tin rằng mặt bằng chi phí mới đã ổn định trong thời gian đủ dài" - ông Bình cho biết.

Dưới góc độ nhà bán lẻ, ông Võ Thanh Lộc, đồng sáng lập hệ thống Farmers Market, nhìn nhận mặt bằng giá hàng hóa chưa giảm theo giá xăng dầu do có độ trễ. Đặc biệt, với hàng nhập khẩu, thời gian vận chuyển và lưu kho dài khiến nhiều lô hàng vẫn chịu chi phí cao từ trước.

"Thực tế, giá hàng hóa chịu tác động từ nhiều yếu tố chi phí chứ không riêng xăng dầu. Tuy nhiên, thời gian này đang là mùa thấp điểm của bán lẻ nên giá cả phần nào được kìm giữ" - ông Lộc nhận định.