Năm 2021, mặc dù dịch Covid-19 diễn biến phức tạp nhưng PCI bình quân của các tỉnh, thành vẫn trên đà tăng so với năm trước đó.

Trong bối cảnh dịch bệnh, các tỉnh, thành phố vẫn rất nỗ lực cải cách và tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư. Tín hiệu tích cực của môi trường kinh doanh thời gian qua được thể thiện qua một số chỉ tiêu đang có đà cải thiện, cải cách mạnh mẽ. Chẳng hạn, tỉ lệ doanh nghiệp cho biết phải trả chi phí không chính thức khi tiếp cận thủ tục hành chính đang giảm dần, từ 70% trong giai đoạn 2015-2016 còn 41% trong năm 2021. Tín hiệu này chuyển tải thông điệp rằng những nỗ lực trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng và Nhà nước, nỗ lực cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin đang phát huy tác dụng rất quan trọng khi góp phần làm giảm tham nhũng vặt một cách mạnh mẽ.

Cải thiện PCI từ thực chất - Ảnh 1.

Quảng Ninh tiếp tục là địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số PCI Ảnh: Ảnh: Trung tâm truyền thông tỉnh Quảng Ninh

Mặc dù môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam đang thay đổi theo hướng tích cực song các nhà đầu tư vẫn đánh giá một số nhóm thủ tục còn nhiều phiền hà, trong đó phải kể đến thủ tục về xây dựng, thuế, phí, đất đai. Tuy vậy, tôi có niềm tin rằng với đà cải cách như hiện nay, môi trường đầu tư - kinh doanh của Việt Nam thời gian tới sẽ tiếp tục được cải thiện, đặc biệt là việc phải trả chi phí không chính thức sẽ giảm mạnh.

Năm 2021, Quảng Ninh tiếp tục là địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số PCI. Để duy trì vị trí quán quân, Quảng Ninh đã đưa yêu cầu cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020-2025. Địa phương này cũng thể hiện sự khác biệt trong cách tiếp cận PCI, đó là đi vào thực chất, đi vào hành động cụ thể. Người ta nói Quảng Ninh là địa phương "đặc biệt" bởi hiếm có nơi nào "chăm sóc" nhà đầu tư như tỉnh này khi thành lập một tổ chăm sóc nhà đầu tư với tinh thần "chú trọng vào thực chất". Thay vì tổ chức các hội thảo lớn, chương trình thu hút đầu tư hoành tráng thì Quảng Ninh cố gắng làm sao để nhà đầu tư hài lòng hơn, thuận lợi hơn, không phải đối mặt với khó khăn. Đó là cách tiếp cận chú trọng vào thực thi, vào tính hiệu quả của bộ máy.

Cách làm của tỉnh Quảng Ninh là kinh nghiệm tốt cho nhiều địa phương nhằm cải thiện rõ nét hơn chỉ số PCI trong thời gian tới. Việc đánh giá một môi trường kinh doanh tốt không phải nhìn vào những kế hoạch hành động hoành tráng hay các văn bản được ban hành ở tầm vĩ mô, mà phải bắt nguồn từ cải cách hành chính cụ thể. Bởi vì các trải nghiệm của các nhà đầu tư, doanh nghiệp với từng loại thủ tục hành chính cụ thể, từng cấp chính quyền, từ bộ phận cụ thể là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tâm lý của họ. Chỉ khi doanh nghiệp gặp ít khó khăn, ít rào cản nhất, được tạo điều kiện nhiều nhất thì họ mới thật sự muốn vào và gắn bó lâu dài với địa phương. 

ĐẬU ANH TUẤN, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI