Các đơn vị đã bàn nhiều rồi nhưng tiến độ vẫn không như mong muốn và Thủ tướng nói thẳng: Không bàn nữa, bắt tay vào làm.

Các dự án cụ thể là tuyến metro số 1, 2; đường Vành đai 3; nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất; đường cao tốc TP HCM - Mộc Bài. Đây là những dự án rất cần kíp nhanh chóng hoàn thành để làm động lực đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế của TP HCM và kết nối các tỉnh lân cận trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Có dự án Quốc hội phải tổ chức riêng những cuộc họp đặc biệt, dành ưu đãi để quyết định thực hiện cho kịp thời cơ, tạo xung động phát triển mới cho toàn vùng như đường Vành đai 3 nhưng nếu chậm trễ là khó có thể chấp nhận.

TP HCM đã sẵn sàng và cũng sốt ruột về tiến độ thực hiện các dự án nên đã sớm có kiến nghị các bộ, ngành nhanh chóng giải quyết những vướng mắc. Sự chậm trễ các dự án này sẽ làm chậm trễ những kế hoạch liên đới. Thế nhưng có dự án đã trễ hơn 1 năm mà vẫn chưa giải quyết xong vấn đề mặt bằng. Trong cuộc họp gần đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã giao cụ thể từng bộ, ngành trực tiếp giải quyết những vấn đề tồn đọng và giao thời hạn hoàn thành. Thực tế cho thấy các dự án trọng điểm nếu sớm hoàn thành sẽ phát huy tác dụng cực lớn và tiết kiệm được rất nhiều chi phí. Ngược lại, càng kéo dài thì sẽ phát sinh rất nhiều vấn đề như giải phóng mặt bằng, tái định cư, đội chi phí… và sớm muộn sẽ trở thành gánh nặng cho ngân sách.

Tình trạng chậm trễ tiến độ các dự án lớn không chỉ diễn ra ở TP HCM. Tháng 10-2022, Bộ Giao thông Vận tải cũng chỉ ra hàng loạt dự án cao tốc bị chậm tiến độ nên phải tổ chức nhiều chuyến kiểm tra thực tế để mạnh tay xử lý những nhà thầu kém năng lực. Trong cuộc họp do Thủ tướng chủ trì về các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành giao thông vào giữa tháng 9-2022, Bộ Giao thông Vận tải cũng nêu cụ thể các dự án không hoàn thành tiến độ. Bộ này khẳng định tiền có đủ, thậm chí muốn nhanh sẽ tiếp tục cấp thêm theo yêu cầu. Thế nhưng để tình trạng ì ạch những dự án quan trọng của quốc gia thì cần phải chỉ rõ trách nhiệm và xem xét lại năng lực của các cơ quan, doanh nghiệp tham gia thực hiện. Những dự án giao thông hiện tại chỉ là một phần của kế hoạch phát triển 3.000 km đường cao tốc đến năm 2025, 5.000 km đường cao tốc đến năm 2030. Thời gian không còn nhiều trong khi nhu cầu thực tiễn quá cần kíp. Không thể lần lữa mãi rồi sẽ làm chậm đà phát triển kinh tế chung của đất nước.

Đã xác định dự án trọng điểm thì không thể viện lý do vướng mắc này nọ để làm chậm tiến độ. Sự chậm trễ triển khai hàng loạt dự án trọng điểm của quốc gia vừa qua cho thấy có sức ì trong việc thực hiện các mục tiêu kinh tế lớn. Đốc thúc, gỡ vướng mắc, tạo mọi điều kiện thuận lợi là những việc mà Chính phủ đã làm nhanh chóng trong thời gian qua. Nếu còn ì ạch thì có lẽ cần những biện pháp mạnh hơn, thậm chí cắt thầu, truy trách nhiệm để thay bằng những đơn vị đủ năng lực, đủ tầm và đủ tinh thần trách nhiệm đảm đương trọng trách mà Chính phủ giao. 

Hiếu Nghi