Hà Nội cấp bách chống ngập

TP Hà Nội sắp bước vào mùa mưa năm 2026 với không ít nỗi lo về ngập úng ở nhiều nơi, ảnh hưởng không chỉ sinh hoạt, đi lại của người dân mà còn cả phát triển kinh tế - xã hội. Nhằm giải quyết vấn đề này, ngay từ đầu năm, thành phố đã triển khai đồng loạt 10 dự án chống ngập khẩn cấp.

Đầu tư 5.600 tỉ đồng

Ông Nguyễn Phi Thường, Giám đốc Sở Xây dựng TP Hà Nội, cho biết hệ thống thoát nước của thành phố hiện chỉ đáp ứng khoảng 20% quy hoạch chung. Trong 4 lưu vực chính, chỉ sông Tô Lịch được đầu tư tương đối hoàn chỉnh. Các lưu vực còn lại - gồm: tả Đáy, hữu Đáy và Bắc sông Hồng - vẫn thiếu đồng bộ về tuyến cống, trạm bơm, hồ điều hòa.

Do hạ tầng còn hạn chế, sau các đợt mưa lớn, Hà Nội lại xuất hiện hàng loạt điểm ngập. Chẳng hạn, vào tháng 10 và 11-2025, khi lượng mưa vượt công suất hạ tầng thiết kế, 220 điểm ngập đã xuất hiện, gồm 91 điểm do thành phố quản lý và 119 điểm thuộc các phường - xã.

UBND TP Hà Nội xác định 6 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ngập úng nặng. Trước hết, hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ. Khu vực nội thành rộng hơn 313 km2 nhưng chỉ khoảng 77,5 km2 thuộc lưu vực sông Tô Lịch được đầu tư hệ thống thoát nước.

Các công trình đầu mối tiêu thoát nước và trạm bơm chậm được đầu tư. Tổng công suất yêu cầu của các công trình đầu mối tiêu thoát nước thuộc vùng tả Đáy là 811,5 m3/giây song mới đạt khoảng 164,5 m3/giây.

Bên cạnh đó, trạm bơm Yên Nghĩa công suất thiết kế 120 m3/giây chưa phát huy hiệu quả do thiếu hệ thống hồ điều hòa, kênh La Khê dẫn nước về trạm chưa hoàn chỉnh, kênh xả ra sông Đáy không đạt công suất khi mực nước dâng cao. Công trình đầu mối Liên Mạc công suất 170 m3/giây thì đang thi công, việc tiêu thoát nước ở ngoại thành vẫn phụ thuộc nhiều vào sông Nhuệ.

Ngoài ra, theo báo cáo của UBND TP Hà Nội, việc đầu tư các hồ điều hòa và hệ thống thoát nước tại một số đô thị mới chưa đồng bộ; hệ thống tiêu thoát nước nội khu đã xây dựng nhưng chưa khớp nối với hệ thống chung... cũng là những nguyên nhân dẫn đến ngập úng trong mùa mưa.

Trước thực trạng đó, TP Hà Nội cho rằng việc xây dựng các công trình chống ngập khẩn cấp là cần thiết nhằm tăng cường năng lực tiêu thoát nước, ứng phó thiên tai. Việc này còn nhằm bảo đảm nguồn nước sạch, duy trì dòng chảy sông Tô Lịch và cải thiện tình trạng ô nhiễm sông hồ.

Tình trạng ngập úng đô thị tiếp tục được xem là 1 trong 5 "điểm nghẽn" mà TP Hà Nội cần tập trung giải quyết trong năm 2026. Vì vậy, ngay từ đầu năm, UBND thành phố đã quyết định triển khai 10 dự án khẩn cấp với tổng mức đầu tư khoảng 5.600 tỉ đồng. Lãnh đạo TP Hà Nội chỉ đạo ưu tiên bố trí nguồn lực, rút ngắn thủ tục đầu tư, bảo đảm các hạng mục chính của 10 dự án cơ bản hoàn thành trước mùa mưa năm nay.

Xử lý 60% điểm ngập

Mới đây, sau khi đến kiểm tra các dự án thoát nước của thành phố, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã yêu cầu hoàn thành những công trình này trước ngày 30-4 để kịp ứng phó trong mùa mưa.

Tại nhiều công trường chống ngập trên địa bàn Hà Nội, việc thi công đang diễn ra khẩn trương với cường độ cao. Các nhà thầu đã huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công liên tục, tranh thủ từng giờ để hoàn thiện những hạng mục chính các dự án.

Đáng chú ý, trong các dự án chống ngập khẩn cấp, TP Hà Nội lần đầu xây dựng các bể điều tiết ngầm. Trong đó, bể điều tiết tại chợ Hàng Da được xây dựng ngầm dưới khu đất trống phía trước, dung tích khoảng 2.500 m3. Khi bể này đi vào hoạt động, lượng nước mưa sẽ được lưu giữ tạm thời, sau đó bơm ra hệ thống thoát nước chung, giúp giảm nguy cơ quá tải hệ thống cống ở hạ lưu.

Để các công trình bảo đảm tiến độ, lãnh đạo UBND TP Hà Nội đã nhiều lần trực tiếp đến kiểm tra hiện trường, yêu cầu đơn vị thi công tăng cường nhân lực, thiết bị, đồng thời chủ động phương án xử lý vướng mắc phát sinh nếu có. Tinh thần chung "tiến độ là mệnh lệnh" được quán triệt. Trong đó, nhà thầu phải cam kết hoàn thành đúng thời hạn, bảo đảm chất lượng công trình. Các sở, ngành liên quan được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ, kịp thời tháo gỡ khó khăn khi triển khai các dự án.

Ông Nguyễn Phi Thường cho biết tổng dung tích tiêu thoát nước được bổ sung sắp tới là khoảng 4,8 triệu m3, góp phần làm giảm ngập úng khi mưa lớn tại Hà Nội. Các hạng mục chống ngập dự kiến hoàn thành trước ngày 30-4, hoàn thiện cảnh quan trước ngày 30-6. Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, khi các dự án chống ngập này hoàn thành, năng lực tiêu thoát nước toàn thành phố tăng thêm 25%-30%, xử lý khoảng 60% điểm ngập.