Hàng hóa ùn tắc nhanh chóng thông quan

Ngày 4-2, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026 về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46/2026 (quy định chi tiết một số điều, biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết 66.13/2026 về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm). Theo đó, Chính phủ quyết định tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến hết ngày 15-4. Hai văn bản này sẽ tiếp tục có hiệu lực thi hành từ ngày 16-4.

Tạm dừng Nghị định 46

Trong thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13, Nghị định 15/2018 (quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm và các văn bản liên quan) tiếp tục được áp dụng.

Chính phủ giao các bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT), Công Thương, Tài chính cùng các bộ, cơ quan liên quan, UBND các cấp chuẩn bị đầy đủ điều kiện cần thiết để triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 khi các văn bản này có hiệu lực trở lại.

Trước đó, ngày 3-2, Thủ tướng Chính phủ đã ký Công điện 08/CĐ-TTg về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc tổ chức triển khai Nghị định 46. Tại công điện, Thủ tướng yêu cầu sớm ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định 46 liên quan việc kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất nhập khẩu; đồng thời khẩn trương giải tỏa tình trạng ách tắc tại một số cửa khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời thực phẩm, hàng hóa.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1-2026 diễn ra chiều 4-2, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương xây dựng, ban hành nghị quyết của Chính phủ nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan Nghị định 46, dứt khoát không để tình trạng này kéo dài.

Thủ tướng lưu ý các bộ, ngành, cơ quan điều hành cần tránh ban hành chính sách "giật cục". Khi xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật cần phải quy định rõ điều khoản chuyển tiếp, bảo đảm tính ổn định, khả thi trong quá trình thực hiện.

Trước đó, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã ký tờ trình gửi Chính phủ, đề xuất tạm ngưng hiệu lực, điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13. Theo Bộ Y tế, việc đề xuất tạm ngưng hiệu lực các văn bản này là căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và trên cơ sở thảo luận, thống nhất của các bộ: Công Thương, NN-MT, Tư pháp cùng Văn phòng Chính phủ.

Đề xuất này xuất phát từ tình hình thực tiễn, nhằm có thêm thời gian chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc triển khai. Bộ Y tế cũng đề nghị các bộ, ngành liên quan chuẩn bị đầy đủ điều kiện để triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 khi các văn bản này có hiệu lực trở lại.

Thông quan nhanh, ưu tiên hàng thực phẩm tồn đọng

Ngày 5-2, Cục Hải quan - Bộ Tài chính đã có văn bản hỏa tốc yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực căn cứ Nghị quyết 09 để thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa là thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm nhập khẩu (bao gồm cả các tờ khai hải quan đã đăng ký nhưng chưa thông quan).

Trên cơ sở các quy định tại Nghị quyết 09, Cục Hải quan yêu cầu Chi cục Hải quan khu vực bố trí lãnh đạo, công chức đơn vị trực 24/7, bảo đảm giải quyết thông quan nhanh, ưu tiên đối với các lô hàng thực phẩm nhập khẩu tồn đọng. Chi cục Hải quan khu vực chịu trách nhiệm trước Cục trưởng Cục Hải quan nếu để xảy ra tiêu cực, nhũng nhiễu, kéo dài thời gian làm thủ tục tại đơn vị. Bên cạnh đó, kịp thời báo cáo khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục hải quan đối với các lô hàng thực phẩm nhập khẩu về Cục Hải quan để được hướng dẫn xử lý, bảo đảm tránh gây ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu.

Cơ quan hải quan cho biết ngay trong chiều 5-2, sau khi các khó khăn, vướng mắc liên quan Nghị định 46 được gỡ bỏ, tại cửa khẩu Tân Thanh, tỉnh Lạng Sơn, nhiều hàng hóa nhập khẩu được thực hiện thủ tục để thông quan nhanh chóng. Cơ quan hải quan bố trí lực lượng để hỗ trợ, giải quyết kịp thời các vướng mắc của doanh nghiệp, đẩy nhanh thông quan hàng hóa dịp cận Tết Nguyên đán.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ NN-MT, mọi quy trình kiểm tra sẽ tiếp tục được thực hiện theo Nghị định 15/2018. Đối với hàng tồn đọng của doanh nghiệp, cục đã chỉ đạo các chi cục kiểm dịch thực vật vùng tạo điều kiện thông quan sớm nhất ở các cửa khẩu.

Ông Lê Bá Anh - Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường - thông tin đến hết ngày 31-1, tình trạng ùn ứ nông sản tươi tại các cửa khẩu đã được xử lý, bảo đảm hoạt động thông quan và lưu thông hàng hóa thông suốt. Theo ông Lê Bá Anh, Bộ NN-MT đã yêu cầu các phòng kiểm nghiệm bố trí ưu tiên nguồn lực, tập trung phân tích, kiểm nghiệm mẫu nông sản nhập khẩu, nhằm giải phóng hàng hóa kịp thời, phục vụ Tết Nguyên đán và nhu cầu sản xuất trong nước.

Cùng với đó, Bộ NN-MT đã thiết lập đường dây nóng 24/7 tại Cục Trồng trọt - Bảo vệ thực vật và Cục Chăn nuôi - Thú y (2 đơn vị trực tiếp kiểm soát nhập khẩu nông sản) để giải đáp, hướng dẫn kịp thời các vướng mắc phát sinh. Bộ NN-MT đã công khai danh sách 43 phòng kiểm nghiệm được chỉ định của bộ và các địa phương trong lĩnh vực nông sản, phục vụ công tác kiểm nghiệm hàng hóa nhập khẩu. Bộ NN-MT đang khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao và thường xuyên cập nhật tình hình để báo cáo Chính phủ.

Với Nghị định 46, Bộ NN-MT khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan chuẩn bị triển khai, để vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu. Bộ NN-MT cố gắng hạn chế tối đa thiệt hại cho doanh nghiệp, sớm ổn định tình hình thông quan hàng hóa tại các cửa khẩu trên cả nước.