Hôn nhân không phải là phép thử

Cuộc hôn nhân của chị Vân (38 tuổi), đang làm việc tại Nhật Bản, tính bằng thời gian chung sống trực tiếp với chồng ở Việt Nam, chỉ vỏn vẹn… 10 ngày. Đó là quãng thời gian sau đám cưới, trước khi chị quay lại Nhật tiếp tục công việc. Những ngày còn lại của đời sống vợ chồng diễn ra qua màn hình điện thoại, bằng những cuộc gọi vội vàng giữa hai múi giờ.

Từ người bạn đời thành "chỗ dựa"

Chính trong khoảng cách ấy, chị dần nhận ra những điều mà trước đây, trong lúc yêu, chị không thấy hoặc không muốn thấy.

Chị nhận ra trong suốt thời gian yêu nhau, chồng vẫn giữ liên lạc với người cũ. Chị không phải là lựa chọn duy nhất, mà là lựa chọn "có lợi" hơn. Khi bị vợ "chất vấn", anh xin lỗi, hứa sẽ chấm dứt, nhưng các mối quan hệ mập mờ vẫn tiếp diễn.

Điều khiến chị Vân thực sự "tỉnh ngộ" là việc chồng nhiều lần vay mượn tiền từ gia đình chị nhưng né tránh trả nợ. Chị phải thúc ép rất nhiều mới lấy lại được một phần. Khi xâu chuỗi lại mọi việc, chị nhận ra mình không được nhìn nhận như một người bạn đời, mà chỉ như một chỗ dựa.

"Dần dà, tôi không còn giận dữ nữa, chỉ thấy cảm xúc nguội lạnh" - chị Vân chia sẻ. Sự nguội lạnh ấy không phải vì hết yêu mà vì đã nhìn rõ. Chị muốn chấm dứt cuộc hôn nhân để làm lại cuộc đời.Chị Hương (32 tuổi, ngụ TP HCM) kết hôn sau gần một năm quen biết. 

Chồng chị làm việc tự do, thường xuyên đi xa; còn chị là nhân viên văn phòng với thu nhập ổn định. Đám cưới diễn ra nhanh gọn, phần vì gia đình thúc giục, phần vì chị tin rằng "lấy nhau rồi, mọi thứ sẽ ổn".

Sau kết hôn, chồng chị hiếm khi ở nhà, thường viện cớ công việc, bạn bè. Mỗi lần về nhà, anh gần như không chia sẻ, không quan tâm sinh hoạt chung. Mọi chi phí sinh hoạt trong gia đình, từ tiền nhà đến điện nước, đều do chị gánh vác.

Ban đầu, chị nghĩ đó chỉ là giai đoạn khó khăn tạm thời. Nhưng sau đó, anh bắt đầu mượn tiền chị để "làm ăn", hứa sẽ trả sớm. Các khoản vay nối tiếp nhau, trong khi tiền cũ chưa kịp hoàn trả. Khi chị bày tỏ lo lắng, anh cho rằng vợ chồng thì không nên tính toán.

Mọi chuyện trở nên nghiêm trọng khi chị phát hiện chồng đứng tên vay tiền bên ngoài rồi nhờ chị ký giấy "làm tin". Chị từ chối và lần đầu tiên giữa họ xảy ra cãi vã lớn. Khi ấy, chị hiểu rằng anh không cần một người đồng hành, mà cần một người gánh thay những rủi ro tài chính.

"Chúng tôi sống chung nhà nhưng gần như không có đời sống vợ chồng. Tôi vừa đi làm, vừa lo tiền bạc, vừa nơm nớp sợ một ngày nào đó phải trả những khoản nợ không do mình tạo ra" - chị Hương nói.

Sau hơn 6 tháng chung sống, chị quyết định ly thân. Quyết định này khiến chị chịu nhiều áp lực từ gia đình, vì "mới cưới mà đã đường ai nấy đi". Nhưng với chị, tiếp tục cuộc hôn nhân ấy mới là điều đáng sợ hơn.

Không nên níu kéo

Theo chuyên gia tâm lý Lê Văn Thắng, điểm chung của hai trường hợp là hôn nhân được thiết lập khi cảm xúc đi nhanh hơn sự thấu hiểu. "Nhiều người bước vào hôn nhân với niềm tin rằng khi cưới rồi thì đối phương sẽ thay đổi. Có điều hôn nhân không phải là phép thử để sửa chữa tính cách" - ông Thắng nhận định.

Với những người vợ như chị Vân hay chị Hương, mong muốn chấm dứt hôn nhân sớm không nên bị nhìn nhận là nông nổi hay thất bại. "Đó là phản xạ tự bảo vệ tâm lý cần thiết. Dừng lại khi còn tỉnh táo giúp họ tránh tổn thất sâu hơn về tinh thần, tài chính và lòng tự trọng" - ông Thắng nhấn mạnh.

Chuyên gia cũng cho rằng rào cản lớn nhất khiến nhiều người chần chừ ly hôn không nằm ở pháp lý mà ở cảm giác tội lỗi và áp lực xã hội. "Một cuộc hôn nhân đúng nghĩa phải mang lại cảm giác an toàn và được tôn trọng. Nếu thường xuyên tự hỏi mình có đang bị lợi dụng hay không, thì bản thân câu hỏi ấy đã là một tín hiệu cảnh báo".

Ở góc độ khác, bà Phạm Kim Ngân, chuyên gia tham vấn hôn nhân - gia đình, cho rằng nhiều cuộc hôn nhân "đứt gãy sớm" bắt nguồn từ sự nhầm lẫn giữa tiềm năng và thực tế của người bạn đời.

"Nhiều phụ nữ tin rằng tình yêu hoặc hôn nhân đủ sức kéo người kia đi lên. Trong khi đó, điều cần nhìn vào không phải là lời hứa hay tương lai được vẽ ra, mà là cách người đó đang sống và chịu trách nhiệm ở hiện tại" - bà Ngân phân tích.

Theo bà Ngân, một người bước vào hôn nhân trong tâm thế chưa sẵn sàng gánh vác, đặc biệt về tài chính và cam kết tình cảm, mối quan hệ rất dễ trượt sang dạng "ký sinh cảm xúc và kinh tế". Khi ranh giới liên tục bị xâm phạm mà không có sự điều chỉnh từ phía đối phương, việc rời đi là lựa chọn lành mạnh.

Chuyên gia này cũng khuyên những người đang ở trong hoàn cảnh tương tự cần tỉnh táo trước các "chiến thuật" níu kéo quen thuộc như xin lỗi, hứa hẹn thay đổi, viện dẫn hoàn cảnh khó khăn hoặc đổ lỗi cho áp lực bên ngoài.

Theo bà Ngân, một cuộc hôn nhân bền vững không đòi hỏi một người phải gồng gánh thay cho hai người.