Khai mở tiềm năng kinh tế bạc

Ngày 11-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị về tình hình phát triển kinh tế bạc trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam. Hội nghị do Hội Người cao tuổi Việt Nam và Bộ Y tế cùng các cơ quan liên quan phối hợp tổ chức.

Biến già hóa dân số thành động lực cho phát triển

Kinh tế bạc hay còn gọi là kinh tế tóc bạc - là khái niệm chỉ toàn bộ các hoạt động, sản phẩm, dịch vụ được thiết kế, vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, trong bối cảnh già hóa dân số là xu thế không thể đảo ngược trên toàn cầu, đang diễn ra rất nhanh ở Việt Nam, kinh tế bạc là xu hướng tất yếu, là một bộ phận cấu thành nền kinh tế quốc gia.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi nhiều vấn đề lớn liên quan đến phát triển kinh tế bạc trong bối cảnh già hóa dân số. Các ý kiến đề xuất một số mô hình phát triển kinh tế bạc phù hợp với điều kiện Việt Nam, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo.

Các đại biểu đề nghị Chính phủ và Thủ tướng cần chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ chủ động tham mưu hoàn thiện và cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước liên quan đến người cao tuổi, sớm đưa vào triển khai trong thực tiễn. Thúc đẩy phát triển kinh tế bạc gắn với bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi, biến già hóa dân số thành động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

5 trọng tâm hành động

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh quan điểm người cao tuổi không phải là gánh nặng, mà là nguồn lực quý báu để phát triển đất nước. Chăm sóc sức khỏe người già không chỉ là vấn đề y tế hay an sinh xã hội, mà còn là một ngành kinh tế triển vọng, mở ra dư địa tăng trưởng mới và khẳng định giá trị nhân văn của một xã hội tiến bộ.

Nêu định hướng đối với người cao tuổi, theo Thủ tướng, cần chuyển từ "lực lượng nghỉ hưu" trở thành "nguồn lực tái đóng góp"; từ "người già thụ động" sang "người cao tuổi chủ động"; từ "đối tượng thụ hưởng kết quả" sang "động lực mới" cho sự phát triển; từ tập trung chữa bệnh sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe; từ tư duy "bảo đảm an sinh" sang tư duy "đầu tư và tạo giá trị mới"…

Thủ tướng cũng chỉ ra các bất cập khi chưa có khung chính sách kinh tế bạc đồng bộ; cơ chế phát triển kinh tế bạc chưa được khai mở mạnh mẽ, nguồn lực xã hội hóa chưa được huy động đầy đủ, hợp tác công tư hạn chế. Hệ thống chăm sóc sức khỏe dài hạn còn yếu, chất lượng chăm sóc người cao tuổi chưa cao, tạo gánh nặng cho gia đình, gia tăng sức ép cho người phụ nữ và tiêu hao nguồn lực ngân sách…

Nhấn mạnh cần xác định rõ "5 trọng tâm hành động" phát triển kinh tế bạc, Thủ tướng yêu cầu: Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy để thích ứng già hóa dân số gắn với phát triển kinh tế bạc; phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe người cao tuổi theo mô hình phức hợp; khuyến khích doanh nghiệp phát triển dịch vụ liên quan đến kinh tế bạc; phát huy vai trò người cao tuổi trong xã hội; tăng cường vai trò Hội Người cao tuổi Việt Nam.

Thủ tướng cũng yêu cầu chú trọng "3 trụ cột" trong phát triển kinh tế bạc gồm: Người cao tuổi là trung tâm, vừa là nguồn lực cung vừa là động lực cầu; doanh nghiệp là trọng tâm sáng tạo, thực thi, với trách nhiệm xã hội và môi trường làm việc thân thiện với người cao tuổi; Nhà nước là "kiến trúc sư thể chế", tạo hành lang pháp lý, ưu đãi và an sinh vững chắc.