"Quái vật" lộ diện tại tỉnh An Huy - Trung Quốc, được đặt tên là Cartorhynchus lenticarpus. Theo tiến sĩ Olivier Rieppel, nhà cổ sinh vật học từ Bảo tàng Field ở Chicago (Mỹ), một trong các tác giả chính của nghiên cứu, hóa thạch được bảo quản tốt này có thể giúp chúng ta vén bức màn bí mật chung về giống loài của nó – những ichthyizard đầy bí ẩn.

Con Cartorhynchus lenticarpus mới phát hiện chỉ dài 0,46 m, là đại diện nhỏ nhất của ichthyizard từng được ghi nhận. Nó có tuổi đời 248 triệu năm, tức thuộc kỷ Tam Điệp (Triassic) – kỷ có sự xuất hiện của những con khủng long đầu tiên.

Sốc với quái vật 248 triệu tuổi cùng dòng máu khủng long, cá sấu và chim - Ảnh 1.

Tái hiện quái vật biển kỳ dị - ảnh đồ họa từ Stefano Broccoli

Điểm đặc biệt nhất của sinh vật này là bộ "răng sỏi": răng giống như những viên sỏi nhỏ! Các nhà khoa học tin rằng nó đã tiến hóa răng như thế để dễ dàng nghiền nát các sinh vật có vỏ cứng như ngao, sò. Nó có thể là một trong các loài bò sát đầu tiên sống đời lưỡng cư.

Cho đến nay, giống loài mà nó thuộc về - ichthyizard - vẫn gây hoang mang cho giới cổ sinh vật học. Tạm dịch là "thằn lằn cá", ichthyizard là những sinh vật biển quái dị, không có cây gia phả rõ ràng, không biết đến từ đâu và hậu duệ là những sinh vật gì, mang đặc điểm hỗn tạp của nhiều loài khác nhau. Các nhà khoa học tin rằng chúng... liên quan mật thiết với khủng long, cá sấu và chim hơn là thằn lằn và rắn!

Sốc với quái vật 248 triệu tuổi cùng dòng máu khủng long, cá sấu và chim - Ảnh 2.

Hóa thạch được các nhà khoa học tim thấy tại An Huy, Trung Quốc - ảnh: Ryousuke Motani

Xương của sinh vật mới này dày hơn các ichthyizard cổ xưa hơn, bằng chứng của lý thuyết tiến hóa cho rằng các loài bò sát biển đầu tiên rời khỏi cái nôi đại dưng đã "biến hình" để có cơ thể nặng hơn, chắc hơn, phù hợp hơn với những con sóng ven bờ. Chân chèo lớn với cổ chân linh hoạt cho phép nó bơi và di chuyển trên mặt đất dễ dàng gần như ngang nhau.

Bài công bố trên Scientific Reports còn cho biết Cartorhynchus lenticarpus tiến hóa độc lập với các loài khác và đã sống sót đến khoảng 4 triệu năm sau sự kiện tuyệt chủng Permi-Triassic, quét sạch 96% sinh vật toàn cầu, và sinh vật này là một trong những kẻ sống sót đó. Vì thế, nó có thể cung cấp nhiều dữ liệu quý về cách sinh vật trái đất thích nghi và phục hồi sau đại tuyệt chủng.

A. Thư (Theo The Independent, Daily Mail)