Theo cơ quan này, thời gian gần đây, thị trường Việt Nam ghi nhận sự phát triển nhanh chóng và bùng phát của các mô hình cho vay trực tuyến, trong đó có một số mô hình cho vay trên cơ sở kết hợp giữa công ty tư vấn và công ty dịch vụ cầm đồ.

Từ thực tế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng đối với một số mô hình cho vay - cầm đồ trực tuyến nêu trên, qua quá trình rà soát hoạt động của một số công ty có liên quan, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng bước đầu ghi nhận một số vấn đề.

Theo đó, một số công ty thu thập thông tin liên hệ của người thân, đồng nghiệp, nơi làm việc của người đi vay nhưng không nêu mục đích sử dụng thông tin này (ví dụ, để liên hệ khi thực hiện nhắc/thu nợ).

Cảnh báo dịch vụ vay trực tuyến thu thập Zalo, Facebook của khách - Ảnh 1.

Rất nhiều người đã bị dính bẫy của các công ty cho vay trực tuyến với lãi suất cắt cổ, mập mờ. Ảnh minh hoạ

Một số khác thu thập thông tin về ứng dụng mà người đi vay hay sử dụng (viber, facebook, zalo…) nhưng cũng không nói rõ việc sẽ kiểm tra hoặc liên hệ với danh sách bạn bè trên các ứng dụng này khi công ty thực hiện thu/nhắc nợ.

Các công ty này còn sử dụng các cụm từ, hình ảnh có thể gây hiểu nhầm cho người đi vay về việc công ty được phép cung cấp dịch vụ cho vay, trong khi các công ty này chỉ được phép cung cấp dịch vụ tư vấn mà không có chức năng cho vay, ví dụ: "đơn vị cho vay trực tuyến"; "công ty tài chính"; "cung cấp khoản vay nhanh"… hoặc các hình ảnh, sơ đồ tập trung vào việc giải ngân khoản vay….

Những đơn vị này cũng không cung cấp thông tin chi tiết, cụ thể về việc khoản vay sẽ được thực hiện thông qua hoạt động cầm đồ hoặc không công khai về các chủ thể tham gia cho vay.

Họ cũng không cung cấp rõ ràng, đầy đủ về các chi phí phát sinh từ khoản vay, ví dụ: chỉ cung cấp mức lãi suất cho vay, không cung cấp cụ thể về phí tư vấn, phí thẩm định tài sản, phí lưu giữ tài sản, phí quản lý hồ sơ… Các phí này thường chiếm tỷ trọng cao trong tổng chi phí mà người tiêu dùng phải trả, dẫn đến người tiêu dùng không ước tính được đầy đủ tổng chi phí phải trả khi đi vay.

Ngoài ra, trong quá trình tham khảo hoặc đăng ký thông tin vay trên website, người tiêu dùng không được tạo điều kiện thuận lợi để đọc, nghiên cứu nội dung hợp đồng hoặc thông tin về chủ thể liên quan hoạt động cho vay. Một số trường hợp người tiêu dùng được đề nghị xác nhận ký (bằng phương thức điện tử) trước khi nhận được nội dung hợp đồng (gửi qua email sau).

Đặc biệt, trong hợp đồng, điều khoản giao dịch chung có một số nội dung chưa rõ ràng, chưa tuân thủ chặt chẽ theo quy định của pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Do đó, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cảnh báo người đi vay trực tuyến nên cẩn trọng trước khi cung cấp các thông tin cá nhân để thực hiện đăng ký khoản vay. Đặc biệt, nghiên cứu kỹ các mục đích sử dụng thông tin khi thực hiện giao dịch

Đồng thời, người tiêu dùng phải yêu cầu gửi bản sao hợp đồng sau khi ký. Nghiên cứu kỹ nội dung hợp đồng và cân nhắc các chi phí phải trả khi tham gia vay trực tuyến bởi số phí thực có thể đội lên gấp nhiều lần.

Đáng chú ý, cảnh báo này được Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng đưa ra vào thời điểm trước Tết Nguyên đán hơn một tuần, khi nhu cầu tiền mặt để mua sắm Tết của người dân tăng cao. Trong khi đó, mô hình vay trực tuyến được đánh giá đang bùng nổ với thủ tục dễ dàng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro khi một số công ty kết hợp với các dịch vụ đòi nợ để "khủng bố" người dân.

Tr.Nguyễn