Số liệu mới cập nhật trong tháng 7 -2017 cho thấy hơn 800 hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn TP HCM đã chuyển đổi sang mô hình hoạt động doanh nghiệp (DN). Trong đó, các quận 5, 8 và huyện Hóc Môn... có số hộ cá thể nộp hồ sơ chuyển đổi lên DN nhiều nhất.

Đến tận nhà vận động

Ông Nguyễn Phương Đông, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP HCM, cho biết kế hoạch vận động hộ kinh doanh lên DN nằm trong chương trình chung phát triển 500.000 DN đến năm 2020 của UBND TP. TP HCM đã giao chỉ tiêu cụ thể mỗi năm cho từng quận - huyện, các quận - huyện giao chỉ tiêu về phường - xã... Phó Chủ tịch UBND TP Lê Thanh Liêm liên tục làm việc với các quận - huyện để lắng nghe, cập nhật tiến độ thực hiện cũng như kịp thời nắm bắt, xử lý những vướng mắc thuộc phạm vi thẩm quyền.

Thực hiện chỉ đạo của UBND TP HCM, 24 quận - huyện đã tích cực triển khai đến từng phường - xã, tuyên truyền vận động, phân tích về lợi ích của việc chuyển đổi mô hình hoạt động, hỗ trợ thủ tục và khuyến khích, hỗ trợ tối đa các hộ cá thể tự nguyện "nâng cấp" hoạt động lên DN. Cán bộ kinh tế đến từng hộ vận động, giúp điền hồ sơ, thực hiện tất cả thủ tục liên quan đến giải thể hộ cá thể và xin thành lập DN mới.

Linh hoạt hỗ trợ hộ cá thể lên doanh nghiệp - Ảnh 1.

Nhiều hộ cá thể vẫn chưa có động lực cũng như thấy được lợi ích khi chuyển đổi lên doanh nghiệp

Ảnh: Tấn Thạnh

Quận 5 đã vận động được 97 hộ cá thể làm hồ sơ lên DN (trong đó, 69 hộ đã hoàn tất thủ tục thành lập DN) và tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền các hộ chuyển đổi mô hình, nhất là những hộ có nhiều tiềm năng về doanh số, ngành nghề hoạt động. Với con số khiêm tốn gần 40 hộ cá thể đồng ý nộp hồ sơ thành lập DN, đạt gần 11% kế hoạch năm 2017, quận 2 đang tích cực dùng các mối quan hệ và cải cách thủ tục hành chính để động viên các hộ "lên đời"...

Dù nỗ lực nhưng kết quả vận động hộ cá thể lên DN vẫn rất hạn chế. Từ thực tiễn phối hợp với 8 quận - huyện tuyên truyền vận động, ông Lê Minh Trung, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển DN TP HCM (thuộc Sở Công Thương), cho biết ngoài những trở ngại chính liên quan đến thủ tục hành chính, thuế, chi phí gia tăng... khi lên DN, hộ kinh doanh cá thể hoạt động ổn định mấy chục năm nay nên cần một lực đủ mạnh để tác động họ chuyển đổi. Trong đó, việc thực hiện những hỗ trợ về cải cách thủ tục hành chính, lệ phí chuyển đổi rất quan trọng nhằm tạo niềm tin và động lực cho các hộ kinh doanh mạnh dạn thay đổi mô hình hoạt động.

Cần cụ thể hóa chính sách

Ngay từ những ngày đầu triển khai chương trình, TP HCM đã cam kết tạo điều kiện tối đa cho hộ cá thể chuyển đổi lên DN, bao gồm các khoản hỗ trợ thủ tục giấy tờ, lệ phí, giấy phép kinh doanh có điều kiện lần đầu; hỗ trợ các vấn đề về thuế cho DN thành lập mới và DN chuyển đổi từ hộ cá thể...

Luật Hỗ trợ - Phát triển DN vừa và nhỏ cũng như Quyết định 1482 của UBND TP HCM nêu rõ chi phí chuyển từ hộ kinh doanh cá thể sang DN do nhà nước hỗ trợ nhưng đến nay, hộ cá thể lên DN chưa được tiếp cận các khoản này. Bà Huỳnh Thị Thanh Hiền, Phó Chủ tịch UBND quận 2, cho biết hiện nay, DN thành lập mới vẫn phải đóng các khoản lệ phí đăng ký DN, phí công bố thông tin trên cổng thông tin của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, phí làm con dấu. Quận đã kiến nghị UBND TP được cân đối ngân sách địa phương để thanh toán các khoản phí này cho DN. Các DN thành lập mới cũng phải tiếp tục đóng phí môn bài, trong khi họ đã đóng từ đầu năm (khi còn là hộ cá thể). Vì thế, quận 2 kiến nghị TP có chính sách miễn phí môn bài cho các DN chuyển đổi từ hộ cá thể.

Trao đổi với chúng tôi, một số lãnh đạo quận cho biết số tiền hỗ trợ thực hiện các thủ tục nêu trên không lớn, hoàn toàn có thể cân đối ngân sách của quận - TP để miễn phí hoàn toàn cho DN. Cái chính là chứng minh cho DN thấy họ được hỗ trợ thực chất chứ không phải chỉ nửa vời hay hứa suông.

Trong khi chờ đợi quyết định chính thức của UBND TP HCM, một số quận - huyện đã linh hoạt bằng cách không thu tiền của hộ cá thể mà vận động hội DN trên địa bàn góp quỹ, phòng kinh tế dùng quỹ này để chi trả lệ phí chuyển đổi. Các giải pháp "chữa cháy" này chỉ mang tính chất tạm thời, rất cần có chính sách, quy định thống nhất của TP để giải quyết những vướng mắc phát sinh, bảo đảm sự thuận lợi, dễ dàng nhất cho hộ cá thể chuyển đổi và hoạt động vững vàng dưới lớp áo DN. 

Trên thông, dưới vẫn "tắc"

Các quận - huyện ở TP HCM còn hơn 5 tháng nữa để vận động 20.000 hộ kinh doanh lên DN trong năm 2017 và hơn 3 năm nữa để hoàn thành chỉ tiêu 60.000 hộ kinh doanh gia nhập đội ngũ 500.000 DN. Dù lãnh đạo TP HCM và các quận - huyện rất quyết liệt, tích cực thúc đẩy thực hiện mục tiêu này nhưng theo phản ánh, vẫn còn tình trạng nhân viên một số sở - ngành, cơ quan hành chính nhà nước chưa hợp tác tốt trong việc hỗ trợ DN. Các đoàn kiểm tra của sở - ngành cũng "tích cực" kiểm tra DN mới thành lập khiến nhiều hộ cá thể ngán ngại, không muốn "lên đời".

Đặc biệt, những hộ cá thể hoạt động trong lĩnh vực khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng… khi lên DN phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh do Sở Du lịch, Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP HCM… Thế nhưng, thủ tục này khá nhiêu khê, có khi mất cả tháng trời mới lấy được giấy chứng nhận.

Phương An