Năm 2008, UBND tỉnh Vĩnh Long phê duyệt quy hoạch chi tiết dự án "Trại giống thủy sản chất lượng cao" tại ấp Phú An (xã Phú Thịnh, huyện Tam Bình). Dự án do Công ty TNHH Biofeed (Công ty Biofeed) làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư 171,65 tỉ đồng, được thực hiện bằng 2 nguồn vốn là vay tín dụng đầu tư của nhà nước từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam - chi nhánh Vĩnh Long (VDB Vĩnh Long, nay là VDB khu vực Cần Thơ) và vốn tự có của công ty.

Trong đó, hạn mức tín dụng được VDB Vĩnh Long chấp thuận là 100 tỉ đồng, đã giải ngân hơn 30 tỉ đồng để thực hiện chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng và xây lắp. Ngân hàng này cũng đã nhận được 19 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) với diện tích 77.558 m2 của dân bị ảnh hưởng bởi dự án (đã được thu hồi, đền bù) do Công ty Biofeed nộp. Tuy nhiên, từ tháng 3, ngân hàng tạm dừng giải ngân vì người dân bị ảnh hưởng bởi dự án đòi nâng giá bồi thường.

Nhiều khuất tất tại dự án trại giống thủy sản - Ảnh 1.

Khu đất để làm dự án bị bỏ hoang nhiều năm nay, người dân tận dụng trồng lúa

Năm 2014, VDB Vĩnh Long nhận được văn bản của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) tỉnh Vĩnh Long thông báo 19 GCNQSDĐ nêu trên đã được Sở TN-MT hợp thửa để cấp GCNQSDĐ mới cho Công ty Biofeed theo các Quyết định 196/QĐ-UBND diện tích 217.661 m2 và quyết định 233/QĐ-UBND diện tích 42.804 m2 (bao gồm cả diện tích 19 GCNQSDĐ cũ). Đáng nói, các GCNQSDĐ cũ đã không được thu hồi. Từ đó, dẫn đến việc VDB Vĩnh Long không biết ông Trương Thanh Phương - Giám đốc công ty - đem GCNQSDĐ thế chấp tại Ngân hàng TMCP Quốc dân (NCB) để vay 130 tỉ đồng.

Trong công văn "cầu cứu" gửi UBND tỉnh Vĩnh Long vào tháng 5-2019, VDB khu vực Cần Thơ cho rằng việc cơ quan quản lý đất đai tham mưu cấp quyền sử dụng đất mới cho doanh nghiệp (DN) trùng lên phần đất DN đã thu hồi của dân, đồng thời đang thế chấp tại VDB, mà không thông báo cho VDB biết là vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Việc này có thể dẫn đến hậu quả là có khả năng thất thoát vốn ngân sách nhà nước. Do vậy, hợp đồng thế chấp giữa Công ty Biofeed và NCB là vô hiệu. Đồng thời, việc này còn gây khó khăn trong công tác thu hồi nợ.

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Minh Khởi, Phó Giám đốc Sở TN-MT tỉnh Vĩnh Long, cho biết tại thời điểm đó, UBND huyện Tam Bình đã ban hành văn bản yêu cầu Công ty Biofeed nộp lại 19 GCNQSDĐ cũ. "Việc công ty đem GCNQSDĐ thế chấp cho VDB là giao dịch dân sự. Mặt khác, VDB không đăng ký việc Công ty Biofeed thế chấp 19 GCNQSDĐ với cơ quan quản lý tại địa phương nên về mặt quản lý nhà nước, sở không biết về vấn đề này" - ông Khởi nói.

Ông Khởi cũng cho rằng việc hợp thửa và cấp GCNQSDĐ cho Công ty Biofeed là đúng quy định pháp luật. Đồng thời, khi nhà nước ban hành quyết định thu hồi đất thì 19 GCNQSDĐ mà VDB khu vực Cần Thơ đang giữ không còn giá trị pháp lý. 

Bỏ hoang 10 năm vẫn chưa bị thu hồi

Theo ghi nhận, dự án đến nay vẫn chưa triển khai xong, đất đang bị bỏ hoang. Rất nhiều ao nuôi cá được đào tại đây nhưng chủ đầu tư chỉ nuôi cá được một mùa rồi bỏ. Đáng nói, dự án đã 10 năm chưa hoàn thành nhưng cơ quan chức năng vẫn chưa thu hồi giấy chứng nhận đầu tư.

Theo một thanh tra Sở TN-MT, nguyên nhân bởi Công ty Biofeed đang thế chấp tại NCB, trong khi đó, VDB thì đang yêu cầu xử lý nợ. Do còn lấn cấn vấn đề tài sản nên tỉnh chưa có kế hoạch thu hồi.

Bài và ảnh: Lê Khánh