Anh có thói quen mua vé số kiến thiết mỗi ngày nhưng từ khi biết đến các ứng dụng (app) và ví điện tử có dịch vụ "mua hộ, giữ hộ", anh không còn đến đại lý truyền thống. Chỉ với vài thao tác, anh thanh toán và nhận bức ảnh chụp tờ vé số ghi tên, số điện thoại của mình. Anh C. đinh ninh: "Có tên mình viết trên đó, lại có ảnh chụp gửi qua app làm bằng chứng thì vé đó chắc chắn là của mình, lo gì mất".
Tuy nhiên, dưới góc độ người làm nghề luật, cần nhìn nhận đằng sau sự tiện lợi của công nghệ và tâm lý chủ quan là một lằn ranh pháp lý đầy rủi ro, nơi người chơi có thể mất trắng chỉ vì niềm tin ngây thơ vào "ảo giác sở hữu".
Pháp luật không bao giờ giải quyết tranh chấp dựa trên cảm giác an tâm. Theo khoản 1 điều 31 Thông tư 75/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về điều kiện của vé xổ số lĩnh thưởng là "phải còn nguyên hình, nguyên khổ, không rách rời, không chắp vá, không tẩy xóa, không sửa chữa và còn trong thời hạn lĩnh thưởng theo quy định". Một bức ảnh chụp màn hình, dù rõ nét đến đâu, cũng mang giá trị bằng 0 trước quầy trả thưởng của công ty xổ số kiến thiết.
Khi thanh toán tiền cho app, bản chất đó chỉ là giao dịch dân sự ủy quyền "mua hộ" tự phát. Lỗ hổng này đẩy người mua vào thế "cầm đằng lưỡi". Hãy thử đặt giả thuyết: Nếu vé số được "giữ hộ" trúng giải đặc biệt hàng tỉ đồng, điều gì bảo đảm chủ ứng dụng không nảy sinh lòng tham? Nếu doanh nghiệp sở hữu app viện cớ lỗi hệ thống, sập nguồn dữ liệu hoặc tuyên bố phá sản rồi âm thầm mang vé thật đi lĩnh thưởng, người mua lấy gì chứng minh quyền sở hữu? Khởi kiện đòi quyền lợi lúc này sẽ là hành trình vô vọng, bởi nghĩa vụ chứng minh thuộc về người kiện, trong khi tang vật thực tế lại nằm gọn trong két sắt của kẻ khác.
Hơn thế nữa, mô hình kinh doanh này là trái quy định pháp luật. Bộ Tài chính từng nhiều lần phát đi thông cáo cảnh báo, khẳng định rõ pháp luật hiện hành chưa cho phép bán vé số qua internet và không cho phép kinh doanh theo hình thức "mua hộ". Việc tổ chức, cá nhân tự ý lập app, website để "mua hộ, giữ hộ" vé số trực tuyến là vi phạm quy định về phương thức phân phối, có thể bị xử phạt nghiêm theo Nghị định 98/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP).
Sự tiện lợi luôn có giá của nó. Lằn ranh giữa người tiêu dùng thông thái và nạn nhân trên không gian số đôi khi chỉ cách nhau một cú chạm màn hình. Giao phó tài sản sinh lời tiền tỉ cho ứng dụng giữ hộ chẳng khác nào xây nhà trên cát. Đến khi may mắn gõ cửa, cái mà người chơi nhận được có chăng chỉ là sự sụp đổ của cam kết ảo và bài học đắt giá về việc tự bảo vệ quyền lợi của chính mình.
Bình luận (0)