Mở khóa động lực mới cho tăng trưởng

Năm 2026, triển vọng kinh tế Việt Nam được hỗ trợ bởi dòng vốn FDI duy trì ổn định, tiêu dùng, đầu tư công, loạt nghị quyết mở đường cho các khu vực kinh tếtư nhân, doanh nghiệp nhà nước bứt phá…

Với mục tiêu tăng trưởng trên 10%, ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh.

Kích hoạt ngay từ đầu năm

Theo các chuyên gia kinh tế, với nền tảng ấn tượng của năm 2025, những đột phá về thể chế, môi trường đầu tư - kinh doanh, các động lực tăng trưởng được làm mới và phát huy hiệu quả cao hơn... sẽ giúp kinh tế Việt Nam năm 2026 có đủ điều kiện để bứt phá tăng trưởng.

Ngày 23-2, tại xã Núi Thành (TP Đà Nẵng), Tập đoàn Trường Hải (THACO) đã tổ chức lễ ra quân đầu năm Bính Ngọ 2026 và khánh thành các nhà máy thiết bị dân dụng, thiết bị chuyên dụng, nội thất ô tô, xuất khẩu những lô hàng đầu tiên của năm.

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phạm Đức Ấn ghi nhận, biểu dương những nỗ lực và kết quả nổi bật của THACO trong năm 2025. Theo ông, doanh nghiệp (DN) đã đóng góp gần 30% tổng thu ngân sách thành phố, tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế địa phương và tạo việc làm cho hàng chục ngàn lao động.

Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT THACO, cho biết năm 2025 tập đoàn ghi nhận bước phát triển mạnh trong lĩnh vực logistics khi đưa vào vận hành bến cảng 50.000 tấn, hoàn thành nạo vét luồng hàng hải Kỳ Hà và mở thêm nhiều tuyến vận tải biển quốc tế. Những bước đi này góp phần nâng cao năng lực cảng Chu Lai và thúc đẩy giao thương khu vực.

THACO đặt mục tiêu đến năm 2027 trở thành tập đoàn công nghiệp đa ngành mang tầm khu vực ASEAN, tiếp tục mở rộng đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong ngày ra quân, THACO INDUSTRIES khánh thành 3 nhà máy mới với tổng vốn đầu tư 70 triệu USD trên diện tích hơn 92.000 m². DN cũng tổ chức lễ xuất khẩu gần 500 container hàng hóa của các tập đoàn thành viên thuộc THACO và DN miền Trung qua cảng quốc tế Chu Lai đến nhiều thị trường quốc tế, tạo khí thế khởi đầu sôi động cho năm mới.

Ngay trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, loạt hợp đồng trị giá hàng tỉ USD đã được cam kết giữa các hãng hàng không Việt Nam với các nhà sản xuất máy bay của Mỹ.

Ngày 19-2 (mùng 3 Tết), Vietnam Airlines đã ký kết mua 50 máy bay thân hẹp Boeing 737-8 trị giá lên đến 8,1 tỉ USD tại Washington, D.C. (Mỹ), dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao nhân dịp chuyến công tác đến Mỹ tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza. Bên lề lễ ký kết, lãnh đạo Vietnam Airlines cũng làm việc với Boeing về kế hoạch tiếp theo đầu tư 30 máy bay thân rộng trong thời gian tới, với tổng giá trị ước tính hơn 12 tỉ USD (theo giá công bố), nhằm phục vụ chiến lược phát triển mạng bay quốc tế.

Vietnam Airlines dự kiến sẽ tiếp nhận 50 chiếc Boeing 737-8 trong giai đoạn từ năm 2030 đến năm 2032, nâng quy mô đội bay lên 151 chiếc vào năm 2030, trong đó ưu tiên phát triển đội máy bay thân hẹp nhằm gia tăng tần suất, tính linh hoạt và tối ưu chi phí khai thác.

Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines Đặng Ngọc Hòa cho biết việc đầu tư 50 máy bay Boeing 737-8 không chỉ giúp hãng xây dựng đội bay hiện đại, tiết kiệm nhiên liệu, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả khai thác và chất lượng dịch vụ theo tiêu chuẩn quốc tế; tăng cường khả năng đáp ứng đà tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường hàng không châu Á - Thái Bình Dương. Điều này giúp hãng tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong tăng trưởng của ngành hàng không, thúc đẩy kết nối Việt Nam với khu vực và thế giới.

Trong lĩnh vực công nghệ cũng chứng kiến những chuyển biến ngay từ đầu năm. Đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam, đặt tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội) trên diện tích 27 ha. Nhà máy được định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn, đáp ứng nhu cầu cho các ngành công nghiệp trọng điểm như hàng không vũ trụ, viễn thông, IoT, sản xuất ô tô, thiết bị y tế và tự động hóa…

Cũng trong đầu năm 2026, UBND TP Hà Nội và Tập đoàn FPT khởi công dự án Khu Công viên Công nghệ số và hỗn hợp tại phường Tây Tựu và Phú Diễn. Với quy mô gần 200 ha và tổng vốn đầu tư trên 50.000 tỉ đồng, đây được xem là một trong những dự án công nghệ lớn nhất cả nước.

Sớm xác lập mô hình tăng trưởng mới

Năm 2025, tăng trưởng GDP của Việt Nam vượt 8% và Chính phủ kỳ vọng tăng trưởng GDP tăng tốc lên mức 10% vào năm 2026.

Ông Michael Kokalari, Giám đốc Phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường - Tập đoàn VinaCapital, cho biết vào cuối năm 2025, chỉ số đơn hàng xuất khẩu mới của Việt Nam đạt mức cao nhất trong hơn một năm, dẫn dắt bởi nhu cầu AI (trí tuệ nhân tạo) cùng sức tiêu dùng ổn định của người Mỹ. Các hộ gia đình đã đẩy mạnh tỉ lệ tiết kiệm sau dịch COVID-19, với sự hỗ trợ đáng kể từ đà phục hồi của thị trường bất động sản và chứng khoán.

Tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2025 được thúc đẩy chính bởi xuất khẩu (xuất khẩu mặt hàng điện tử, máy tính sang Mỹ ghi nhận mức tăng 80% so với cùng kỳ) và du lịch (khách du lịch từ Trung Quốc và Ấn Độ tăng 42% so với cùng kỳ). Những yếu tố này đã phần nào bù đắp mức tăng trưởng khiêm tốn của tiêu dùng nội địa. Bước sang năm 2026, tăng trưởng xuất khẩu và tiêu dùng được kỳ vọng sẽ quay về các mức bình thường, có xu hướng hỗ trợ lẫn nhau, trong khi tác động trễ từ giải ngân cơ sở hạ tầng trong năm 2025 sẽ trở thành lực đỡ quan trọng.

"Ba động lực then chốt sẽ thúc đẩy tăng trưởng GDP năm 2026 bao gồm: sự phục hồi tiêu dùng ở mức vừa phải, mối liên kết giữa tăng trưởng hạ tầng và bất động sản, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giữ được đà ổn định. Trong kịch bản tích cực, tăng trưởng GDP có thể đạt khoảng 10% trong năm nay, với bối cảnh Chính phủ vẫn còn nhiều công cụ để hỗ trợ tăng trưởng" - ông Michael Kokalari nói.

Với nền tảng ấn tượng của năm 2025, những đột phá về thể chế, môi trường đầu tư - kinh doanh tiếp tục được cải thiện; các động lực tăng trưởng (cả truyền thống và mới) được làm mới và phát huy hiệu quả cao hơn; kinh tế vĩ mô năm 2026 dự báo tiếp tục được duy trì ổn định, Việt Nam có đủ điều kiện để bứt phá tăng trưởng. TS Cấn Văn Lực và Nhóm tác giả Viện Nghiên cứu Kinh tế BIDV dự báo kinh tế Việt Nam năm 2026 có thể tăng 9%-9,5% (kịch bản cơ sở) hoặc khả quan hơn, khoảng 10% (kịch bản tích cực), tiệm cận quỹ đạo bứt phá của các nền kinh tế Đông Á trong giai đoạn vượt bẫy thu nhập trung bình.

Mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên giai đoạn 2026-2030 cùng với ổn định kinh tế vĩ mô là rất thách thức nhưng cũng là quyết định tiền đề tiến tới đạt các mục tiêu đề ra. Theo TS Cấn Văn Lực, cần làm mới động lực tăng trưởng truyền thống và khai thác hiệu quả các động lực mới. Với các động lực truyền thống, cần giữ vững mặt trận xuất khẩu (gồm cả đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ), kích cầu đầu tư và tiêu dùng trong nước, trong đó cải thiện thực chất môi trường đầu tư - kinh doanh, tăng niềm tin là then chốt.

"Tạo điều kiện các đầu tàu kinh tế như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Huế, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đồng Nai... tăng tốc. Tất cả yếu tố này cùng với việc đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế sẽ giúp đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế ngày càng nhiều hơn, chất lượng hơn" - TS Cấn Văn Lực nói.

Chuyên gia kinh tế - TS Lê Bá Chí Nhân phân tích cần kích hoạt nhanh và mạnh động lực tăng trưởng từ khu vực DN tư nhân trong năm nay. Bởi DN tư nhân là khu vực có độ lan tỏa lớn nhất trong nền kinh tế. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, khu vực này đóng góp khoảng 40%-45% GDP và tạo ra phần lớn việc làm cho xã hội. Khi khu vực tư nhân phục hồi mạnh, tiêu dùng tăng, đầu tư mở rộng, thị trường lao động cải thiện - toàn bộ nền kinh tế sẽ được "kéo" đi lên.

"Ba trụ cột cần tập trung trong năm nay là tiếp tục tháo gỡ rào cản pháp lý và chi phí tuân thủ cho DN; mở rộng khả năng tiếp cận vốn thực chất cho DN vừa và nhỏ; tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa DN tư nhân và các khu vực khác. Khi DN tư nhân được "cởi trói" và khơi thông niềm tin, họ sẽ tự động kéo theo đầu tư, đổi mới công nghệ, xuất khẩu và cả tăng thu ngân sách. Đây sẽ là động lực có tính bền vững và dài hạn nhất cho năm 2026 và những năm tiếp theo" - TS Lê Bá Chí Nhân nói.